گفتنی است که قیمت دلار قبل از آغاز جنگ 12 روزه در 22 خرداد 1404 بیش از 82 هزار تومان، قیمت هر گرم طلا حدود 7میلیون تومان و قیمت سکه 74 میلیون و 500 هزار تومان بود. اما فشار جنگ، تحریم،محاصره دریایی و تنش سیاسی روز گذشته قیمت دلار را به 235 هزار تومان، قیمت هر گرم طلا را به 24 میلیون تومان و قیمت سکه تمام را به 240 میلیون تومان رساند! پرسش از پزشکیان و قالیباف این است که چرا به این نقطه رسیده ایم؟ البته بخش مثبت گزارش بانک مرکزی از تورم این است که تورم نقطهبهنقطه و تورم ماهانه نسبت به ماه مرداد اندکی کاهشیافته است.
تورم شهریور
آمارهای بانک مرکزی از شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران نشان میدهد که این شاخص در شهریورماه امسال نسبت به ماه قبل ( تورم ماهانه) معادل ۳.۹ درصد افزایش داشته است. تورم شهریور نسبت به ماه مشابه سال قبل ( تورم نقطهبهنقطه) ۸۳.۸ درصد رشد داشته است. همچنین میزان تورم در دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۴ ( تورم سالانه) ۶۸.۴ درصد بوده است.
تورم گروه کالا، 100 درصد
طبق آمار بانک مرکزی شاخص بهای گروه اختصاصی کالا در شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل معادل ۳.۳ درصد افزایش داشت؛ شاخص گروه مذکور نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۱۱۸.۱ درصد و در دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۴ معادل ۹۷.۳ درصد افزایش نشان میدهد.
تورم خدمات 50 درصد
شاخص تورم در بخش خدمات روند افزایشی داشته بهطوریکه در شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل با افزایشی معادل ۴.۶ درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۵۰.۹ درصد افزایش داشت ضمن آنکه در دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به دوازده ماه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۴ معادل ۴۱.۶ درصد افزایش را نشان داد.
تورم ماهانه کالا
بنابراین تورم ماهانه در شهریورماه در بخش کالاهای مصرفی مردم سهرقمی شده بود که بررسی اجزای آن نشان میدهد شاخص بهای گروههای خوراکیها و آشامیدنیها نسبت به ماه قبل معادل ۱.۷ درصد، دخانیات ۱.۳ درصد، پوشاک و کفش ۵.۶ درصد، مسکن آب برق و گاز و سایر سوختها ۵.۱ درصد، اثاث لوازم و خدمات مورداستفاده در خانه ۶.۴ درصد، بهداشت و درمان ۲.۴ درصد، حملونقل ۷.۱ درصد ارتباطات ۱۸۶ درصد، تفریح و امور فرهنگی ۶.۲ درصد تحصیل ۱.۸ درصد، رستوران و هتل ۴.۹ درصد و کالاها و خدمات متفرقه ۵.۲ درصد افزایشیافته است.
تکانههای اقتصادی و سیاسی
اقتصاد ایران در سالهای اخیر با تکانههای شدید برونزا، ازجمله تنشهای ژئوپلیتیکی، جنگ و تحریمهای گسترده مواجه بوده است که نهتنها زنجیره تأمین اقتصاد و تراز پرداخت در نظام بودجهریزی دولت و نظام بانکی را مختل کرد، بلکه با تشدید تورم، به نگرانی اقتصاددانان، متصدیان و فعالان اقتصادی و مردم افزود.
کاهش 1 درصدی تورم
بر اساس آمار بانک مرکزی در شهریورماه ۱۴۰۵، تورم نقطهبهنقطه پس از ۱۵ ماه روند افزایشی، برای نخستین بار روند کاهشی را تجربه کرد و از ۸۴.۴ درصد در مردادماه به ۸۳.۸ درصد در شهریورماه رسید.
اثر سیاستهای پولی بر تورم
بانک مرکزی برای مهار تورم، رویکردی ترکیبی از «ابزارهای مقداری» و «مدیریت ادراکات» را در پیشگرفته است. محور اصلی این سیاستها، کنترل جدی خلق نقدینگی توسط بانکها بوده است. بنابراین رشد نقدینگی ۵ ماهه امسال که در حد ۱۹ درصد ثبتشده، نشاندهنده تلاش برای همراستایی رشد نقدینگی با نرخ رشد اقتصادی است تا از تزریق بیرویه پول به بازار جلوگیری شود.
انضباط پولی
در این رابطه عبدالناصر همتی رئیسکل بانک مرکزی، انضباط پولی را نخستین خط دفاعی در برابر تورم میداند که از طریق محدود کردن ترازنامه بانکها و جلوگیری از پولی سازی کسری بودجه دولت اعمالشده است.
در این راستا کاهش تورم نقطهبهنقطه در شهریورماه، نشان میدهد که سختگیریهای پولی توانسته است در برابر فشار ناشی از جنگ و تحریم، مانع از انفجار قیمتها شود و زمینهساز یک آرامش نسبی در بازار گردد.