هر روز که تقویم ورق میخورد، سفره ایرانیان رنگ دیگری به خود میگیرد؛ رنگی که این روزها بیش از هر زمان دیگری با سایههای تیره تورم عجین شده است. تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از ثبت تورم نقطهبهنقطه ۸۷.۹ درصدی در تیرماه ۱۴۰۵ حکایت دارد؛ رقمی که به زبان ساده یعنی خانوارها برای خرید سبدی یکسان از کالاها و خدمات، ۸۷.۹ درصد بیشتر از تیرماه سال قبل هزینه کردهاند. این آمار هشداردهنده در حالی منتشر میشود که بازار مردادماه نیز با موج تازهای از افزایش قیمت کالاهای اساسی مواجه شده است. از مرغ ۳۲۰ هزار تومانی تا برنج طارم ۵۱۰ هزار تومانی و روغنهای سرخکردنی که تا ۷۲۶ هزار تومان هم قیمت خوردهاند، همگی زنگ خطری جدی برای معیشت خانوارها هستند. در این گزارش جامع، به بررسی دقیق تورم مرداد ۱۴۰۵، نرخهای بهروز کالاهای اساسی، علل پشت پرده این افزایشها و چشمانداز آینده بازار میپردازیم.
تورم نقطهبهنقطه ۸۷.۹ درصد؛ یعنی چه؟
شاید برای بسیاری از ما اعداد و ارقام تورم، تنها بهانهای برای نگرانی بیشتر باشد، اما پشت این اعداد، واقعیتی تلخ و ملموس نهفته است. تورم نقطهبهنقطه، نشاندهنده تغییر قیمت سبد کالاها و خدمات در یک ماه خاص نسبت به همان ماه در سال قبل است. وقتی مرکز آمار ایران اعلام میکند که تورم نقطهبهنقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد رسیده، یعنی خانوادهای که تیرماه سال گذشته برای خرید اقلام ضروری خود یک میلیون تومان هزینه میکرده، امسال باید حدود ۱.۸۷۹ میلیون تومان بپردازد. این یعنی سفرهای که پارسال با یک میلیون تومان پر میشد، امسال با همان پول، فقط اندکی بیش از نیمی از آن را میتواند تأمین کند.
تورم سالانه ۶۶ درصد؛ رکوردی دیگر در کارنامه اقتصادی
نکته نگرانکنندهتر، نرخ تورم سالانه ۶۶ درصدی است که در تیرماه ثبت شده. این رقم به این معناست که سطح عمومی قیمتها در دوازده ماه منتهی به تیرماه ۱۴۰۵، نسبت به دوره مشابه قبل، ۶۶ درصد افزایش یافته است. بانک مرکزی نیز نرخ تورم سالانه را ۶۱.۴ درصد اعلام کرده؛ اختلاف این دو عدد ناشی از تفاوت در سال پایه، سبد کالاها و روش محاسبه دو نهاد آماری است.
شکاف تورمی؛ فقیرترها بیشتر متحمل میشوند
شاید تلخترین بخش این گزارش، شکاف تورمی ۹.۶ واحدی بین دهکهای مختلف جامعه باشد. نرخ تورم سالانه در دهک دهم (پردرآمدترینها) ۶۳.۹ درصد ثبت شده، در حالی که این رقم برای دهک دوم (یکی از کمدرآمدترینها) به ۷۳.۵ درصد رسیده است. یعنی کسانی که کمترین درآمد را دارند، بیشترین فشار تورم را تحمل میکنند. این شکاف نسبت به ماه قبل ۱.۲ واحد درصد افزایش یافته، نشانهای نگرانکننده از عمیقتر شدن نابرابری اقتصادی.
کدام کالاها بیشترین افزایش قیمت را داشتهاند؟
بررسی جزئیات تورم ماهانه در تیرماه نشان میدهد که کدام گروههای کالایی بیشترین فشار را بر جیب مصرفکنندگان وارد کردهاند:
-
سبزیها و حبوبات: با ۸.۳ درصد افزایش، در صدر جدول گرانیها قرار دارند.
-
محصولات خوراکی طبقهبندینشده: ۶.۹ درصد افزایش.
-
نان و غلات: ۵.۹ درصد افزایش.
-
مبلمان و لوازم خانگی: ۵.۷ درصد افزایش.
-
چای، قهوه و کاکائو: ۵.۵ درصد افزایش.
-
بهداشت و درمان: ۵.۳ درصد افزایش.
-
هتل و رستوران: ۵ درصد افزایش.
-
پوشاک و کفش و میوه و خشکبار: هر کدام ۴.۸ درصد افزایش.
تنها گروهی که در تیرماه کاهش قیمت داشته، گوشت قرمز بوده است؛ هرچند این کاهش، در برابر انبوه افزایشها، چندان به چشم نمیآید.
قیمت قطعات مختلف مرغ در بازار
نوع قطعه
|
قیمت هر کیلوگرم (تومان)
|
مرغ کامل
|
۳۲۰,۰۰۰
|
فیله مرغ
|
۶۸۴,۰۰۰
|
سینه مرغ بدون پوست با استخوان
|
۵۱۴,۸۰۰
|
ران مرغ بدون پوست بدون کمر
|
۴۱۸,۰۰۰
|
ران مرغ با پوست با کمر
|
۲۸۰,۰۰۰
|
چرا مرغ اینقدر گران شد؟
به گفته فعالان صنعت طیور، افزایش هزینههای تولید، گرانی نهادههای دامی و هزینههای حملونقل از مهمترین دلایل این جهش قیمتی هستند. هرچند برخی مسئولان از افزایش جوجهریزی و تولید خبر میدهند, اما این افزایش تولید هنوز نتوانسته خود را به قیمت مصرفکننده برساند.
قیمت برنج؛ کیسهای که سنگینتر از همیشه شد
برنج که قوت غالب سفره ایرانیان است، این روزها به کالایی لوکس تبدیل شده است. جدیدترین نرخهای بازار برنج نشان میدهد:
نوع برنج
|
قیمت هر کیلوگرم (تومان)
|
برنج طارم محلی ممتاز
|
۵۱۰,۰۰۰
|
برنج طارم دمسیاه ممتاز
|
۴۷۰,۰۰۰
|
برنج کشت دوم کارخانهای
|
۴۸۰,۰۰۰
|
برنج دودی ممتاز
|
۴۶۵,۰۰۰ تا ۴۹۵,۰۰۰
|
برنج گرده
|
۲۹۵,۰۰۰
|
برنج پاکستانی
|
۱۸۰,۰۰۰ تا ۲۶۰,۰۰۰
گوشت قرمز که پیشتر به عنوان گرانترین منبع پروتئینی شناخته میشد، همچنان در صدر جدول قیمتها قرار دارد:
نوع گوشت
|
قیمت هر کیلوگرم (تومان)
|
گوشت سردست گوسفندی
|
۱,۹۰۰,۰۰۰
|
گوشت ران بدون استخوان گوسفندی
|
۲,۱۹۰,۰۰۰
|
ماهیچه گوساله
|
۱,۵۵۰,۰۰۰
|
نیمشقه سردست گوسفند
|
۱,۸۵۰,۰۰۰
|
تنها خبر امیدوارکننده در این بخش، ثبات نسبی قیمت گوشت گوسفند و گوساله در روزهای اخیر است؛ هرچند ثبات در این سطح از قیمت، خود جای تأمل دارد.
قیمت شکر و قند؛ شیرینی که تلخ شد
قند و شکر که جزو اقلام اساسی سبد خانوار محسوب میشوند، در ماههای اخیر رشد قابلتوجهی داشتهاند:
نوع محصول
|
قیمت هر کیلوگرم (تومان)
|
شکر فله (مصرفکننده)
|
۷۸,۵۰۰
|
شکر بستهبندی
|
۸۵,۰۰۰
|
شکر سفید تولید داخل (درب کارخانه)
|
۸۵,۰۰۰
|
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شکر در سال ۱۴۰۰ رشد ۶۹.۴ درصدی و در سال ۱۴۰۱ رشد ۶۰.۸ درصدی را تجربه کرده است. اگرچه در سالهای بعد شتاب رشد آن کمتر شده، اما همچنان در سطحی بالا قرار دارد.
قیمت حبوبات؛ از لوبیا چیتی تا نخود
حبوبات که در کنار سبزیها بیشترین افزایش قیمت ماهانه را داشتهاند, اکنون به سطحی رسیدهاند که برای بسیاری از خانوادهها غیرقابلدسترس است:
نوع حبوبات
|
قیمت هر کیلوگرم (تومان)
|
لوبیا چیتی طبیعت
|
۵۷۹,۹۰۰
|
لوبیا قرمز فلهای
|
۳۶۰,۰۰۰
|
عدس ریز فلهای
|
۲۸۰,۰۰۰
|
لپه ریز آذرشهر
|
۲۳۰,۰۰۰ تا ۲۴۲,۰۰۰
|
|