به گزارش ستاره صبح، با پایان انتخابات پارلمانی اسرائیل، آینده سیاسی بنیامین نتانیاهو همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. نتایج اولیه انتخابات نشان میدهد هیچیک از جریانهای سیاسی بهتنهایی نتوانستهاند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورند؛ وضعیتی که میتواند نتانیاهو را برای ماهها در جایگاه نخستوزیر دولت موقت نگه دارد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت سیاسی اسرائیل، شبکه ۱۲ این کشور نیز از ادامه فعالیت نخستوزیر موقت تا تشکیل دولت جدید یا برگزاری انتخابات بعدی خبر داده است. با این حال، ماندن نتانیاهو در مقام نخستوزیری به معنای تضمین بقای سیاسی او نیست؛ چراکه سرنوشت دولت آینده به مذاکرات احزاب و توانایی آنها برای جلب حمایت اکثریت نمایندگان بستگی دارد.
چرا نتانیاهو هنوز از قدرت کنار نرفته است؟
در نظام سیاسی اسرائیل، برگزاری انتخابات بهخودیخود به معنای پایان فوری مسئولیت دولت مستقر نیست. تا زمانی که دولت جدید تشکیل و رسماً آغاز به کار نکرده باشد، دولت قبلی وظایف خود را ادامه میدهد.
به گزارش رویترز نتایج انتخابات اسرائیل به پیروزی قاطع هیچیک از دو جریان اصلی منجر نشده و مسیر روشنی برای تشکیل دولت جدید وجود ندارد. در چنین شرایطی، نتانیاهو همچنان نخستوزیر موقت باقی میماند؛ حتی اگر مخالفان او در مجموع ظرفیت بیشتری برای شکلدادن به یک اکثریت پارلمانی داشته باشند.
این وضعیت به نتانیاهو فرصت میدهد در جریان مذاکرات سیاسی همچنان در رأس دولت باقی بماند، اما قدرت او برای تشکیل یک دولت باثبات به توافق با احزاب دیگر وابسته است.
مخالفان نتانیاهو اکثریت را دارند؛ پس چرا دولت تشکیل نمیشود؟
پارلمان اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد و برای تشکیل دولت، دستیابی به حمایت دستکم ۶۱ نماینده اهمیت اساسی دارد.
بر اساس نتایج اولیهای که رسانههای اسرائیلی گزارش کردهاند، بلوک راستگرای نتانیاهو حدود ۵۳ کرسی و بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت حدود ۴۸ کرسی به دست آوردهاند. احزاب عرب نیز در مجموع ۱۹ کرسی کسب کردهاند.
این ترکیب، تشکیل دولت را پیچیده کرده است. مخالفان نتانیاهو برای رسیدن به اکثریت باید درباره همکاری با احزاب عرب یا شکلهای دیگری از توافق سیاسی تصمیم بگیرند؛ در حالی که اختلافات داخلی و مواضع متفاوت احزاب، رسیدن به توافق را دشوار میکند.
در مقابل، نتانیاهو نیز برای تشکیل دولت جدید به حمایت کافی از سوی احزاب دیگر نیاز دارد. بنابراین، هیچیک از دو طرف صرفاً با تکیه بر نتایج اولیه نمیتواند تشکیل دولت را قطعی بداند.
آیا انتخابات دوباره برگزار میشود؟
یکی از سناریوهای مطرح، شکست مذاکرات و برگزاری انتخابات زودهنگام دیگری است. اگر تلاشها برای تشکیل دولت به نتیجه نرسد، روند قانونی اسرائیل میتواند به انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات تازه منجر شود.
بر اساس گزارش رویترز، پس از اعلام نتایج نهایی، اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، با نمایندگان احزاب مشورت خواهد کرد و از نامزدی که شانس بیشتری برای تشکیل دولت داشته باشد، دعوت میکند این مسئولیت را بر عهده بگیرد.
این نامزد در مرحله نخست ۲۸ روز فرصت دارد دولت تشکیل دهد و امکان تمدید مهلت به مدت ۱۴ روز نیز وجود دارد. در صورت شکست تلاشهای اولیه، مراحل دیگری برای معرفی نامزد و تشکیل دولت پیشبینی شده است. اگر این روند نیز به نتیجه نرسد، احتمال انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات مجدد مطرح خواهد شد.
به همین دلیل، ادامه حضور نتانیاهو در دولت موقت برای چند ماه آینده ممکن است، اما مدت دقیق آن به روند مذاکرات و تحولات سیاسی بستگی دارد.
ماندن نتانیاهو در قدرت چه معنایی دارد؟
ادامه فعالیت دولت موقت به این معناست که نتانیاهو تا زمان تشکیل دولت جدید همچنان مسئولیت نخستوزیری را بر عهده خواهد داشت. با این حال، دولت موقت از نظر سیاسی با محدودیتهایی روبهرو است و بر اساس رویههای حقوقی اسرائیل باید در تصمیمگیریها خویشتنداری بیشتری نشان دهد؛ بهویژه در تصمیمهای مهم و بلندمدتی که دولت آینده را متعهد میکند.
این مسئله در شرایطی که تنشهای منطقهای و موضوع ایران همچنان در محاسبات امنیتی اسرائیل اهمیت دارند، حساستر میشود. با وجود اختیارات قانونی دولت موقت، هر تصمیم بزرگ نظامی یا سیاسی میتواند با بحث درباره ضرورت، پیامدها و میزان مشروعیت سیاسی آن همراه شود.
آینده سیاسی نتانیاهو
آنچه از تحولات پس از انتخابات اسرائیل برمیآید، ورود این کشور به دورهای از چانهزنیهای سیاسی دشوار است. نتانیاهو فعلاً میتواند در مقام نخستوزیر دولت موقت باقی بماند، اما برای تشکیل دولت جدید با مانع مهمی روبهرو است: نبود اکثریت روشن در پارلمان.
در نتیجه، ادامه حضور او در قدرت طی ماههای آینده یک احتمال جدی است، نه تضمینی برای ماندن ششماهه یا پیروزی در انتخابات بعدی. سرنوشت نخستوزیر اسرائیل به این بستگی دارد که آیا احزاب رقیب میتوانند به توافق برسند، آیا نتانیاهو قادر به ایجاد ائتلاف تازه خواهد بود و آیا بنبست سیاسی در نهایت به انتخابات دیگری منجر میشود یا خیر.