نتایج اولیه انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از افزایش قابل توجه قدرت احزاب عرب حکایت دارد؛ احزابی که در شرایط نزدیک بودن رقابت دو بلوک اصلی، ممکن است به بازیگرانی تعیین‌کننده در تحولات پس از انتخابات تبدیل شوند.
بر اساس برآوردهای اولیه، دو جریان اصلی عرب، یعنی فهرست مشترک و حزب رَعَم، در مجموع حدود ۱۸ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با مجموع ۱۰ کرسی آنها در پارلمان پیشین، افزایشی چشمگیر محسوب می‌شود.
اهمیت این تحول زمانی بیشتر می‌شود که هیچ یک از دو بلوک اصلی نتواند به حد نصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت دست یابد.
در چنین شرایطی، نمایندگان عرب می‌توانند با حمایت از یک نامزد، رأی دادن به گزینه‌های مورد حمایت مخالفان نتانیاهو یا خودداری از حمایت از یک بلوک، بر روند تشکیل دولت اثر بگذارند.
نخستین هدف؛ برکناری رئیس کنست
احمد الطیبی، از چهره‌های سرشناس فهرست مشترک، صریحاً از آمادگی این جریان برای همکاری پارلمانی با مخالفان نتانیاهو خبر داده است.
او در گفت‌وگو با شبکه سعودی الحدث اعلام کرد: «ما در فهرست مشترک، دست خود را به سوی هر کسی دراز می‌کنیم که آماده باشد راه را برای تغییر و سرنگونی دولت (دولت نتانیاهو) هموار کند.»
الطیبی همچنین برکناری امیر اوحانا، رئیس کنست و عضو حزب لیکود، را نخستین گام این مسیر دانست و گفت فهرست مشترک به برکناری او رأی خواهد داد و از نامزد مخالفان برای ریاست پارلمان نیز حمایت خواهد کرد. او تأکید کرد که پس از این مرحله، مطالبات جامعه عربی را مطرح خواهند کرد.
این موضع‌گیری نشان می‌دهد که راهبرد احزاب عرب لزوماً به ورود مستقیم به کابینه محدود نیست؛ آنها می‌توانند با استفاده از آرای خود در پارلمان، در تصمیم‌های کلیدی اثر بگذارند و در مقابل، خواستار امتیازهای سیاسی و اجتماعی شوند.
چه اهرم‌هایی در اختیار نمایندگان عرب قرار می‌گیرد؟
نخستین اهرم، اثرگذاری بر انتخاب رئیس کنست و کنترل دستور کار پارلمان است. رئیس کنست در اداره جلسات، تعیین روند بررسی طرح‌ها و لوایح و مدیریت فعالیت پارلمانی نقش مهمی دارد.
تغییر رئیس پارلمان می‌تواند مسیر طرح موضوعاتی مانند تشکیل کمیسیون تحقیق رسمی درباره حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و بررسی برخی اصلاحات سیاسی را هموارتر کند؛ هرچند تصویب این طرح‌ها همچنان به کسب آرای لازم نیاز دارد.
دومین اهرم، تأثیرگذاری بر تشکیل دولت یا جلوگیری از تثبیت دولت رقیب است. احزاب عرب می‌توانند بدون ورود به کابینه، از دولت اقلیت حمایت کنند یا در رأی‌گیری‌های حساس با مخالفان نتانیاهو همراه شوند.
البته حمایت آنها به‌تنهایی تضمین‌کننده تشکیل دولت نیست؛ زیرا اختلافات درون ائتلاف مخالفان و مخالفت برخی احزاب با همکاری رسمی با جریان‌های عربی همچنان پابرجاست.
سومین اهرم، چانه‌زنی برای مطالبات جامعه عربی است. الطیبی تأکید کرده که پس از گام نخست، مطالبات این جریان مطرح خواهد شد. مقابله با جرم و خشونت، تقویت امنیت شهروندان عرب، افزایش بودجه خدمات عمومی و زیرساخت‌ها و مقابله با تبعیض و تخریب خانه‌ها از جمله موضوعاتی است که رهبران عرب در آستانه انتخابات بر آنها تأکید کرده‌اند. بنابراین، آرای پارلمانی می‌تواند به ابزاری برای پیگیری مطالبات داخلی این جامعه تبدیل شود.
چرا نتانیاهو از افزایش مشارکت عرب‌ها سخن گفت؟
بنیامین نتانیاهو در روز انتخابات با اشاره به افزایش مشارکت رأی‌دهندگان عرب، از هواداران خود خواست برای رأی دادن به پای صندوق‌ها بروند.
او هشدار داد که پیروزی مخالفان همراه با احزاب عرب، به تعبیر او، آینده «دولت یهودی» را به خطر می‌اندازد.
رویترز گزارش داد که این اظهارات با انتقاد رهبران عرب مواجه شد و آنان چنین ادبیاتی را تحریک‌آمیز و تبعیض‌آمیز توصیف کردند.
این موضع‌گیری در چارچوب رقابت بر سر تشکیل دولت قابل فهم است. چرا که افزایش مشارکت عرب‌ها می‌تواند تعداد کرسی‌های احزاب عرب را بالا ببرد و امکان تشکیل ائتلاف بدون نتانیاهو را تقویت کند.
در عین حال، این به معنای آن نیست که احزاب عرب الزاماً دولت جایگزین را تشکیل خواهند داد یا همه جریان‌های مخالف نتانیاهو حاضر به همکاری با آنها هستند.
نگرانی از افزایش کرسی های اعراب اسرائیلی تا جایی است که روزنامه صهیونیستی «ماکور ریشون» با اشاره به نتایج اولیه انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی نوشت که نتایج اولیه، اعراب سرزمین‌های اشغالی را به بازیگری دارای حق وتو در آینده تشکیلات سیاسی رژیم اشغالگر تبدیل کرده است.
این روزنامه نوشت: نتایج انتخابات باعث شده است اعراب به بازیگری تبدیل شوند که بدون همراهی آنها، تشکیل کابینه راست یا چپ امکان‌پذیر نیست؛ وضعیتی که در آن، معیار اصلی تشکیل کابینه، نه گرایش سیاسی راست یا چپ، بلکه موافقت یا مخالفت با نتانیاهو است.
اهرم تعیین‌کننده، اما نه قدرت مطلق
افزایش کرسی‌های احزاب عرب، وزن سیاسی آنها را در پارلمانی که با بن‌بست احتمالی روبه‌روست، بیشتر کرده است. با این حال، میان توانایی اثرگذاری بر انتخاب رئیس کنست، حمایت از یک دولت اقلیت و تشکیل یک ائتلاف پایدار تفاوت وجود دارد. اختلافات سیاسی، محدودیت‌های قانونی و مخالفت برخی احزاب با مشارکت عرب‌ها می‌تواند دامنه این قدرت را محدود کند.
با این وجود مسئله اصلی این است که آیا می‌توانند قدرت پارلمانی خود را به امتیازهای ملموس برای جامعه عربی تبدیل کنند یا خیر.
منبع: تابناک