به گزارش ستاره صبح، انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ به صحنه آزمونی سرنوشت‌ساز برای بنیامین نتانیاهو تبدیل شد؛ نخست‌وزیری که پس از سال‌ها حضور در قدرت، اکنون با رقیبانی روبه‌روست که در نظرسنجی‌های پایانی و برآوردهای اولیه پس از رأی‌گیری، از ائتلاف حاکم پیش افتاده‌اند. با این حال، برخلاف تصور اولیه از یک پیروزی قاطع مخالفان، نتایج خروجی صندوق‌ها نشان می‌دهد که هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی هنوز مسیر روشنی برای تشکیل دولت در اختیار ندارد.
بر اساس برآورد شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو احتمالاً ۲۴ تا ۲۵ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست می‌آورد؛ در حالی که حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، حدود ۲۱ تا ۲۳ کرسی کسب می‌کند. در سطح ائتلاف‌ها، برآوردهای اولیه از پیشتازی اردوگاه مخالفان نتانیاهو حکایت دارد؛ اما فاصله موجود برای تشکیل یک دولت باثبات کافی نیست.
نتانیاهو در سراشیبی قدرت؟
اهمیت انتخابات اخیر فقط در تعداد کرسی‌های احزاب خلاصه نمی‌شود. مسئله اصلی این است که آیا نتانیاهو می‌تواند بار دیگر مجموعه‌ای از احزاب راست‌گرا و مذهبی را برای تشکیل دولت گرد هم بیاورد یا مخالفان او موفق خواهند شد ائتلافی جایگزین تشکیل دهند.
در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، یک ائتلاف برای برخورداری از اکثریت مطلق به دست‌کم ۶۱ کرسی نیاز دارد. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد اردوگاه نتانیاهو حدود ۵۰ کرسی و اردوگاه اصلی مخالفان او حدود ۵۲ تا ۵۳ کرسی در اختیار داشته باشد. احزاب عرب نیز در مجموع می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در معادلات پارلمانی ایفا کنند.
این ارقام به معنای پایان قطعی دوران سیاسی نتانیاهو نیست؛ اما نشان می‌دهد پیروزی حزب لیکود در رقابت حزبی، لزوماً به معنای توانایی نخست‌وزیر برای تشکیل دولت نیست. در نظام پارلمانی اسرائیل، توانایی جمع‌آوری حمایت اکثریت نمایندگان اهمیت بیشتری از جایگاه حزب اول دارد.
گادی آیزنکوت
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب میانه‌گرای «یاشار»، یکی از چهره‌های محوری این انتخابات است. او در کارزار انتخاباتی خود بر ضرورت وحدت داخلی، اصلاحات در حکمرانی و بررسی مستقل ناکامی‌های امنیتی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تأکید کرده است.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که عملکرد دولت نتانیاهو در قبال جنگ غزه، بحران گروگان‌ها، تنش‌های منطقه‌ای و شکاف‌های داخلی اسرائیل به موضوعاتی مهم در رقابت سیاسی تبدیل شده‌اند.
با وجود این، تبدیل پیشتازی انتخاباتی آیزنکوت به تشکیل دولت، به توافق با احزاب دیگر و حل اختلاف‌های سیاسی میان مخالفان نتانیاهو بستگی دارد. مخالفان نخست‌وزیر الزاماً در تمام موضوعات امنیتی، مذهبی و سیاسی هم‌نظر نیستند و همین اختلاف‌ها می‌تواند روند ائتلاف‌سازی را دشوار کند.
احزاب عرب؛ بازیگران تعیین‌کننده
یکی از نکات مهم در برآوردهای اولیه انتخابات، افزایش احتمالی کرسی‌های احزاب عرب است. برخی برآوردها مجموع کرسی‌های این احزاب را حدود ۱۷ تا ۱۸ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند؛ رقمی که در صورت تأیید نتایج نهایی می‌تواند جایگاه آن‌ها را در معادلات پارلمانی تقویت کند.
این احزاب با ادامه دولت نتانیاهو مخالف‌اند، اما مسئله اصلی آن است که آیا احزاب یهودی مخالف نخست‌وزیر حاضر خواهند شد برای تشکیل دولت با آن‌ها همکاری کنند یا نه. برخی نیروهای مخالف نتانیاهو درباره همکاری ائتلافی با احزاب عرب محدودیت‌هایی مطرح کرده‌اند.
به همین دلیل، حتی اگر مجموع کرسی‌های احزاب مخالف نتانیاهو و احزاب عرب از حد نصاب اکثریت عبور کند، تشکیل دولت جدید همچنان به توافق‌های سیاسی و تصمیم‌های رهبران احزاب وابسته خواهد بود.
بی‌ثباتی سیاسی
اگر هیچ‌یک از اردوگاه‌ها نتواند حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده را جلب کند، روند تشکیل دولت می‌تواند طولانی و پیچیده شود. در چنین شرایطی، رئیس‌جمهور اسرائیل باید مطابق سازوکارهای قانونی، روند مأموریت تشکیل دولت را پیش ببرد و احزاب برای رسیدن به توافق وارد مذاکرات شوند.
تجربه سال‌های گذشته اسرائیل نیز نشان داده است که بن‌بست‌های انتخاباتی می‌توانند به مذاکرات طولانی یا حتی برگزاری انتخابات مجدد منجر شوند. بنابراین، پیشتازی مخالفان نتانیاهو به‌تنهایی برای اعلام تغییر دولت کافی نیست.
از سوی دیگر، اگر نخست‌وزیر کنونی نتواند ائتلاف قبلی خود را بازسازی کند و مخالفان نیز به توافق نرسند، ممکن است اسرائیل برای مدتی با وضعیت سیاسی نامشخص و دولتی در انتظار تعیین تکلیف روبه‌رو شود.
پایان قدرت یا فرصت بازگشت؟
نتایج اولیه انتخابات نشان می‌دهد بنیامین نتانیاهو با یکی از دشوارترین آزمون‌های سیاسی خود روبه‌رو شده است. حزب لیکود همچنان در جایگاه بزرگ‌ترین حزب قرار دارد، اما پیشتازی اردوگاه مخالفان می‌تواند قدرت چانه‌زنی نخست‌وزیر را در مذاکرات تشکیل دولت کاهش دهد.
با این حال، نتیجه نهایی به شمارش رسمی آرا، عبور احزاب از حد نصاب انتخاباتی و توافق‌های پس از انتخابات بستگی دارد. در صورتی که مخالفان بتوانند اختلاف‌های خود را کنار بگذارند و حمایت کافی در پارلمان به دست آورند، احتمال تشکیل دولتی بدون نتانیاهو مطرح خواهد شد. در مقابل، اگر ائتلاف حاکم بتواند با جذب حمایت احزاب دیگر به اکثریت برسد، نخست‌وزیر ممکن است همچنان در قدرت بماند.
انتخابات پارلمانی اسرائیل را می‌توان نقطه عطفی در رقابت سیاسی اسرائیل دانست؛ انتخاباتی که نه پیروزی قطعی نتانیاهو را تضمین کرده و نه راه را برای انتقال قدرت هموار ساخته است. آنچه اکنون بیش از هر چیز سرنوشت نخست‌وزیر را تعیین می‌کند، توانایی او و رقیبانش برای ساختن اکثریت پارلمانی است؛ معادله‌ای که پاسخ آن در مذاکرات سیاسی روزهای آینده روشن‌تر خواهد شد.