خدا بیامرز عینالقضات همدانی با نام کامل ابوالمعالی عبدالله بن محمد بن علی میانجی همدانی (۵۲۵-۴۹۲ هجری قمری) حکیم، نویسنده و شاعر در فصل 160 کتاب جامع لوایح در خصوص ماجرای صفر و حذف آن در دنیای اعداد چنین نقل کرده است: مهندسان سر این سخن در رقم و صفر باز یابند مثلا ۱ یکی بود بصفر ۱۰ شود ۲ دو بود بصفر ۲۰ گردد چون رقم محو کند صفر هیچ بود و چون صفر از یکی محو کنند از کثرت به وحدت بازآید و یکی شود چنانکه در هر رقم بواسطۀصفری معنی (یک معنای خاص) پدید میآید که پیش از آن نبوده است!
البته خودمان هم نفهمیدیم منظور استاد چه بوده است؟ فقط این را خواستم نقل کنم که فتح باب داستان صفر و حذف آن در متون و اقتصاد و ... از قدیم الایام حادث شده و دوستان دولتی ما در جریان باشند که یک وقت سند حذف صفر از پول ملی را شش دانگ به نام خودشان نزنند! البته پیشتر هم مرحوم مجیرالدین بیلقانی در این باب در جایی اشاره نموده «صفر بنگارند در اعداد لیکن نشمرند!» که به همین اعتبار در سال های اخیر بازاریان گرامی حذف صفر را در دستور کار قرار دادند و در سنوات قبل یک میلیون تومان «یک تومان» عنوان میشد و در حال حاضر نیز در بازار یک میلیارد تومان به « یک تومان» تغییر ساختار داده است!
دوستان دولتی هم دیدند که این تعداد صفر فقط ستون پر کن شدهاند و الان یک ماشین شارژی ده تا صفر دارد بنا را بر حذف 4 صفر گذاشتند و رسماً پروژه را کلید زدند. هر چند عزیزان در حذف چهار صفر از پول ملی دلایلی چون سادهسازی مبادلات مالی و حسابداری، کاهش هزینههای چاپ اسکناس و سکه، کاهش هزینه نگهداری پول، ارتقای وجهه بینالمللی پول ملی و بازگرداندن اعتماد عمومی به پول ملی را عنوان کردهاند، ولی ظاهراً هیچکس به دوستان در خصوص تورم گوشی نداده و در جریان نیستند.
«تورم غنچه ای» نوعی تورم نوظهور است که هنوز در کتب اقتصاد راه پیدا نکرده است. در این نوع تورم ارباب بصیرت بازار با توجه به سهولت تلفظ ممکن است، در هنگام اعلام نرخ یک کالا، لب و دهان را مختصری غنچه کنند و فی المثل به جای 495 هزار تومان که تلفظ آن ثقیل است عدد روند 500 تومان را بیان کنند! الان هم ممکن است طرفی که تا دیروز قیمت ماشینش را ده میلیون تومان بالا میبرد؛ وقتی پراید شود، صد هزار ریال جدید یک دفعه به خاطر همین سهولت در تلفظ، لبانش را غنچه کند و به جای 100 میلیون قبل، 10 هزار ریال ناقابل (ده برابر قبل) به قیمت ماشینش اضافه کند! همین اتفاق ممکن است در خصوص نرخ اجاره بها، قیمت ملک، قیمت خدمات و ... بیفتد. به همین سادگی ...