ستاره صبح-

احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم و عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی گفته «اگر تا سوم اسفندماه تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران برداشته نشود، قطعاً بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از کشور اخراج خواهیم کرد.» البته دولت این موضوع را رد کرده است؛ بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفته «اگر تحریم‌ها لغو نشود در موعد مقرر اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی متوقف می‌شود و این به معنای اخراج بازرسان آژانس نیست.» سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز گفته «در صورتی طرف‌های متعهد به تعهداتشان انجام ندهند نظارت‌های فراپادمانی پایان می‌یابد و این به معنای اخراج بازرسان نیست.» دراین‌ارتباط نگارنده به ذکر نکاتی می‌پردازد. نخست آن‌که مجلس می‌تواند برای اجرای این مصوبه و جزئیات آن به دولت فشار بیاورد، اما ازطرفی دولت متعهد است که فعالیت‌های هسته‌ای خود را تحت نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام دهد. اگر قرار باشد این تهدید عملی شود، ازآنجایی‌که این موضوع با تعهدات ایران در برجام مغایرت دارد، دیگر جای بحثی باقی نخواهد ماند و طرف‌های برجام به فعال کردن مکانیزم ماشه و بازگرداندن شش قطعنامه شورای امنیت که احمدی‌نژاد آن‌ها را کاغذپاره می‌خواند، اقدام خواهند کرد. درنتیجه کشور به دورانی بازمی‌گردد که مشمول تحریم‌های سنگین شورای امنیت بود و نام ایران ذیل فصل هفتم منشور  ملل متحد به‌عنوان تهدید صلح و امنیت بین‌المللی قرار می‌گیرد. یعنی تحریمی که از سوی آمریکا در دوره ترامپ به‌صورت یک‌جانبه اعمال‌شده و در آستانه برداشته شدن است، ممکن است از سوی شورای امنیت اعمال ‌شود و همه کشورها ازجمله چین و روسیه و دیگران هم ما را تحریم کنند. نکته دیگر این‌که دولت بیشتر با مسائل و چالش‌های کشور روبه‌روست و مشکلات اقتصادی را می‌بیند و به همین دلیل مسئولیت حفظ منافع کشور را بر عهده دارد؛ اما نمایندگان مجلس یازدهم ازآنجایی‌که چندان در جریان مسائل و مشکلات نیستند و با اصول سازوکارهای بین‌المللی آشنایی عمیق ندارند، طرح‌هایی تصویب می‌کنند که برای کشور هزینه‌زا هستند. به‌هرحال گام‌هایی که دولت تاکنون به‌تلافی عدم اجرای تعهدات از سوی طرف‌های برجام برداشته، گام‌هایی ملایم بوده و قابل بازگشت است و این امیدواری وجود دارد که با بازگشت بایدن به برجام، اوضاع بهبود یابد. به عقیده نویسنده موضوع اخراج بازرسان آژانس از ایران احتمالا محقق نخواهد شد؛ زیرا در پس تهدیدها و شعارها، عقلانیتی در سطح تصمیم‌گیران ارشد نظام وجود دارد که از ضرر و زیان‌ها به کشور و مردم و خسارت به سرمایه‌گذاری‌ها و آسیب به درآمدهای کشور جلوگیری کند تا مردم به وضع بدتری دچار نشوند. ضمن آن‌که اگر این تهدید بخواهد عملی شود، واکنش‌های جهانی نسبت به تصمیم ایران، تند خواهد شد و در آن صورت کمتر کشور قدرتمندی حاضر است از تصمیم ایران حمایت کند؛ چون فعالیت در چارچوب آژانس انرژی اتمی پیش‌شرط تأیید فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران خواهد بود و اگر آن چارچوب‌ها پذیرفته نشود، حسن نیت ایران نیز زیر سؤال می‌رود. اگر ایران بازرسان آژانس را اخراج کند و اجازه نظارت بر فعالیت‌های خود را ندهد، بیش از همه ممکن است این اقدام باعث تقویت مواضع اسرائیل و عربستان در برابر ایران شود.