کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به افزایش ابهام‌ها درباره آینده روابط ایران و آمریکا و احتمال ازسرگیری درگیری‌ها، گفت: در شرایط کنونی، هر لحظه ممکن است جنگی رخ دهد یا توافقی محدود حاصل شود که دست‌کم برای مدتی مانع از وقوع درگیری شود. همچنین با توجه به آمادگی روسیه برای کمک به پایان جنگ، پذیرش نقش میانجیگرانه مسکو از سوی آمریکا و کشورهای اروپایی با توجه به تنش‌های موجود میان آنها و روسیه بر سر جنگ اوکراین بعید به نظر می‌رسد.
مرتضی مکی، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره اظهارات اخیر ولادیمیر پوتین در دیدار با مسعود پزشکیان مبنی بر آمادگی روسیه برای انجام هر کاری به‌منظور کمک به اتمام جنگ، اظهار کرد: شاید در هیچ دوره‌ای از روابط جمهوری اسلامی ایران و روسیه، دست‌کم پس از فروپاشی شوروی، دو کشور تا این اندازه منافع و دغدغه‌های مشترک نداشته‌اند.
وی افزود: این مسئله به روند تحولاتی بازمی‌گردد که طی دست‌کم پنج سال گذشته در روسیه و جمهوری اسلامی ایران رخ داده است. حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ و تحولاتی که جمهوری اسلامی ایران طی چند دهه گذشته در مناسبات خود با غرب تجربه کرده، همچنین تحریم‌هایی که به دلایل مختلف همواره طی پنج دهه گذشته علیه ایران اعمال شده است، دو کشور را به نقطه‌ای رسانده که دشمنان و منافع مشترکی دارند و برای گسترش پیوندها و همکاری‌های اقتصادی، سیاسی، تلاش می‌کنند. مکی درباره احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران و تأثیر آن بر انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا اظهار کرد: همین که با وضعیتی مواجه هستیم که سناریوهای مختلفی درباره سیاست‌های آینده آمریکا در قبال ایران مطرح می‌شود، نشان می‌دهد آمریکایی‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه هستند و همچنان در حال محاسبه هزینه و فایده اقدامات خود هستند. آنها در حال بررسی این موضوع هستند که حمله پیش از انتخابات انجام شود یا پس از آن، مذاکرات ادامه پیدا کند یا توافقی صورت بگیرد و هر یک از این گزینه‌ها چه تأثیری بر نتایج انتخابات خواهد داشت. وی افزود: اینکه ترامپ می‌گوید پیش از انتخابات حمله‌ای انجام نخواهد شد، نشان می‌دهد که او در حال محاسبه هزینه و فایده است؛ چراکه شرایط کنونی به‌گونه‌ای است که در صورت وقوع جنگ، تأثیر آن بر بازار انرژی آمریکا قابل توجه خواهد بود و مخالفت‌ها با جنگ هم افزایش خواهد یافت. این پیامدها باعث شده است ترامپ و جریان جنگ‌طلب در کاخ سفید، پیش از هرگونه اقدام علیه ایران، با احتیاط بیشتری عمل کنند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: البته این به معنای آن نیست که جنگی رخ نخواهد داد؛ چراکه با رئیس‌جمهوری مواجه هستیم که به هیچ قاعده‌ای پایبند نیست تا بتوان بر اساس آن، روند تحولات آینده را پیش‌بینی کرد. مکی ادامه داد: ترامپ در صورت حرکت به سمت توافق هم در حال محاسبه هزینه و فایده است؛ زیرا حتی اگر توافقی صورت بگیرد، ممکن است تأثیر آن بر بازار انرژی آمریکا و کاهش قیمت بنزین، دست‌کم در هفته آینده، چندان محسوس نباشد و نتواند کمک قطعی به پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره کند. وی با اشاره به طرح‌های احتمالی آمریکا برای حمله به ایران گفت: این محاسبات باعث شده است سناریوهای مختلفی درباره احتمال وقوع جنگ، میزان و شدت آن و امکان دستیابی به توافق مطرح شود. طرح‌هایی هم از پنتاگون مطرح شده است که بر اساس آنها، ممکن است زیرساخت‌های انرژی ایران طی سه روز هدف قرار بگیرند تا ایران تحت فشار بیشتری قرار گیرد. این کارشناس مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که واکنش ایران به چنین طرح‌هایی چگونه خواهد بود. ممکن است آمریکا بتواند بخش‌هایی از زیرساخت‌های انرژی ایران را نابود کند، اما جمهوری اسلامی ایران هم در برابر چنین اقدامی، سناریوهای قدرتمندی در اختیار دارد. این سناریوها باعث می‌شود رئیس‌جمهور و استراتژیست‌های آمریکایی با نگرانی و دغدغه بیشتری درباره حمله مجدد به ایران تصمیم‌گیری کنند. مکی افزود: در رسانه‌های آمریکایی نیز به‌طور مکرر سیاست‌های آمریکا زیر سؤال می‌رود و این پرسش مطرح می‌شود که آیا اساساً چنین اقدامی ضرورتی داشته است یا خیر. اگر جنگ ادامه پیدا کند، حتی در صورت موفقیت آمریکا در هدف قرار دادن زیرساخت‌های ایران، دامنه عملیات و واکنش‌های ایران در منطقه بسیار گسترده‌تر خواهد شد. ما نیز در این هفت ماه نشان داده‌ایم که همچنان از ظرفیت‌های نظامی و دفاعی برخورداریم و می‌توانیم ضربه دوم را وارد کنیم.
وی تأکید کرد: زمانی می‌توان ضربه اول را وارد کرد و از آن بهره‌برداری کرد که انتظار ضربه دوم وجود نداشته باشد. هنگامی که یک اقدام نظامی انجام می‌شود و ضربه دوم علیه آمریکا و منافع این کشور در منطقه قطعی باشد، همین مسئله باعث می‌شود آمریکایی‌ها در کنار تهدید، فشار و محاصره، با دوراندیشی بیشتری به مذاکره و توافق توجه کنند.
مکی در پایان گفت: اکنون در لبه صلح و جنگ قرار داریم. هر لحظه احتمال دارد جنگی رخ دهد یا اینکه توافقی محدود حاصل شود که دست‌کم برای مدتی از وقوع جنگ جلوگیری کند.