ستاره صبح، فائزه صدر: آینده در پیچیدگی معادلات سیاسی گره خورده است. جامعه بیش از هر چیزی به ثبات نیاز دارد، به سرنوشت بحران سیاسی و نظامی منطقه چشم دوخته که چه زمانی از بحران عبور می کند. جامعه در کنار ترس پر از امید و پرسش است. در این بین جوانان بیش از هر قشر دیگری سؤال بی جواب دارند و از این فضای پر تنش و ابهام آلود صدمه میبینند. ستاره صبح در گفت و گو با امان الله قرائی مقدم، استاد علوم اجتماعی و جامعه شناس به بررسی این وضعیت پرداخته که در ادامه میخوانید:
امان الله قرائی مقدم در رابطه با تبعات تنش در جامعه، گفت: شما به عنوان یک جامعه شناس با من مصاحبه میکنید، چون به دریافت من از اجتماع اطمینان دارید. من هم وظیفه دارم حرف درست بگویم، متاسفانه من آینده خوبی برای جوانان وطنم نمیبینم.
وی افزود: این نسل مراکز تفریحی و آموزشیاش را از دست داده است. چه در سطح ابتدایی و چه متوسطه و چه دانشگاهها، آموزش پولی شده و هر کسی نمیتواند تحصیل خوب و آینده داری داشته باشد. خانواده را هم که جای آرامش و آسایش و تجدید قوا است از دست میدهد. وقتی جوان نمیتواند تشکیل خانواده بدهد، کدام سقف آرامش بخش در انتظار او خواهد بود؟ با دیدن کدام کار برای جوانان بگویم چشم انداز خوبی وجود دارد؟!
قرائی مقدم در ادامه اظهار داشت: فرار مغزها که از دههها پیش وجود داشت و همچنان ادامه دارد هر کسی که توانمندی، ظرفیت و استعدادی دارد جمع میکند و میرود. جوانی که از سنین پایین احساس کرده آینده تحصیلی و شغلی ندارد از همان سن یا افسرده میشود یا برای پیشرفت و ترقی به مهاجرت به طور جدی فکر میکند. این جامعه شناس ضمن تاکید بر لزوم فراهم کردن شرایط تحصیل و اشتغال جوانان گفت: مشکل ازدواج را نباید دست کم گرفت. خانواده ایرانی دههها است سبک و سیاقی داشته که امروز دیگر نمیتواند جوانش را به اعتبار شاگردی در دکان پدر و با داشتن یک اتاق داماد کند! جوانها بدون امکانات، شغل و مسکن ازدواج نخواهند کرد همانطور که میبینیم آمار ازدواج کم شده، طلاق بالاست و فرزند اوری منفی است. نبود باروری در جامعه ایران ما را در آیندهای نه چندان دور ضعیف و ناتوان خواهد کرد و آن وضعیت نتیجه بها ندادن به تفریح، تحصیل، شغل و ازدواج جوانان امروز است.
وی در ادامه افزود: تشویقهایی که از طرف حاکمیت در این زمینه برنامه ریزی شده نتیجه بخش نیست. با وام و طرحهای تشویقی ناچیز نمیتوان افراد را قانع کرد که فرزند خود را وارد آیندهای مبهم کنند. این کارها نتیجه بخش نیست ضمن اینکه اول باید تحصیل، مهارت و شغل باشد و بعد ازدواج به دنبالش میآید و سپس باید برای فرزندآوری برنامه ریزی کرد. ما در مرحله اول این چرخه درماندهایم. چه دختر و چه پسر، ابتدا باید آیندهای برای خود متصور شوند سپس برای ازدواج و فرزندآوری اقدام کنند.
این استاد علوم اجتماعی با اشاره به دلزدگی نسل جوان، یادآور شد: نسل جوان به واسطه فضای مجازی آگاهتر از نسلهای پیشین است و اطلاعات و ارتباطات خوبی دارد. برای این نسل باید فکری اساسی میکردیم. جوان ما امروز گریزان شده است و فکر مهاجرت در سر دارد. در این بین کارهای عجیبی انجام میشود و طرحهایی به اجرا در میآید که جوانان را ناامیدتر و دلزده تر میکند.
وی در ادامه خاطرنشان ساخت: کسی که درس میخواند باید به شغلی که در انتهای این راه به دست خواهد آورد امیدوار باشد. از این منظر جوانان ما پر از ناامیدی هستند. اگر دولتها طی این همه سال فرصت حکمرانی، فقط برای اشتغال و اوقات فراغت جوانان کار کرده بودند امروز ایران بهشت منطقه بود، نه اینکه معلم، پرستار، دکتر و مهندس مملکت به فکر رفتن باشد. مردانی که کشور را اداره میکنند باید بدانند در حوزه جوانان چه کاری انجام میدهند و تبعات انتخابها و تصمیمات آنها بر آینده کشور و ملت چیست؟!
امان الله قرائی مقدم در پایان گفت و گو متذکر شد: ایران بدون نیروی انسانی پرورش یافته و به جایی نخواهد رسید. توصیه من این است که مسئولان فقط روی جوانان متمرکز باشند. نه اینکه چطور محدود یا عصبانیشان کنیم بلکه روی نسل جدید سرمایه گذاری فکر کنید. بدبینی سیاسی نسل جدید ضربه به حاکمیت خواهد زد، جوانها را از دست ندهید. خانواده اگر موفقیت جوانش را ببیند راضی خواهد بود و اگر جوانهایش در مقابل چشم اش بیکار باشند و آسیب ببینند و افسرده شوند حتی نسلی که به شما دل سپرده بود پایتان نخواهد ایستاد. کلید داشتن جامعه خوب، رضایت جوانان است.