تحولات اخیر نشان میدهد که دونالد ترامپ تلاش تازهای را برای پایان دادن به جنگ اوکراین آغاز کرده است؛ تلاشی که این بار با حضور مستقیم دو چهره نزدیک به ترامپ، یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دنبال میشود.نکته مهم ایجاست که این مذاکرات صرفاً درباره پایان جنگ نیست بلكه موضوعاتی مانند معماری امنیتی اروپا، رابطه آمریکا و روسیه،تحریمهای اقتصادی، موازنه قدرت در خاورمیانه و حتی پرونده جمهوری اسلامی میتواند از نتایج آن تأثیر بپذیرند.در این راستا هر یك از نمایندگان دولت ترامپ نقش اساسی رو در مذاكرات ایفا میكنند به طوری كه ویتکاف بیشتر مسئول مذاکره مستقیم و باز کردن مسیر ارتباط با طرف روسی است و کوشنر بیشتر در طراحی چارچوب توافق و پیوند دادن مسائل سیاسی و امنیتی نقش دارد.البته هر دو انها در مذاکرات سیاسی و راهبردی مشارکت دارند.
مهمتر از آن این دو چهره فقط در پرونده اوکراین فعال نبودهاند. در سال ۲۰۲۶، آنها در آمادهسازی و پیگیری مذاکرات مربوط به پرونده جمهوری اسلامی نیز نقش اساسی داشتهاند.از این رو اگر آمریکا و روسیه بر سر منافع مشترک به تفاهم برسند، ممکن است پرونده جمهوری اسلاامی به موضوعی برای چانهزنی تبدیل شود.مسکو ممکن است در ازای امتیازاتی در پرونده اوکراین، در موضوع با ایران انعطاف نشان دهد كه منجر میشود تهران بخشی از پشتوانه سیاسی خود در برابر فشار آمریکا را از دست بدهد.این همان نگرانی قدیمی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی است كه روسیه در مذاکرات بزرگ با غرب، منافع ایران را در اولویت قرار ندهد. در نشست APEC که در شنژن چین برگزار شد، وقتی ترامپ ،شی جین پینگ و پوتین سه رئیسجمهور قدرت طلب دنیا در یک معامله قرار میگیرند و موضوع فقط یك دیدار دیپلماتیك نیست؛ مسئله، موازنه قدرت، منافع ملى و آینده نظم جهانى است.
درسال ۱۹۴۵ رهبران آمریكا، شوروى و بریتانیا در كنفرانس یالتا درباره نظم پس از جنگ جهانى دوم و حوزه هاى نفوذ قدرتها مذاكره و توافق كردند.
نكته اینجاست قدرت هاى بزرگ همیشه بر اساس منافع خود معامله مى كنند؛ نه لزوماً بر اساس منافع ملتها. ممكن است توافقى شكل بگیرد كه در آن امتیازها، خطوط قرمز و حتى آینده برخى كشورها موضوع مذاكره باشند.
روسیه به دنبال حفظ نفوذ و ساخت کمربند امنیتی خود است ،آمریكا به دنبال حفظ برترى جهانى و بازتعریف نفوذ خود است و چین به دنبال قدرت اقتصادی بیشتر و انرژی ،تجارت و ثبات امنیتی است. جهان به سمت یك نظم چندقطبى در حال حركت است که در میان این نظم نوین جهانی جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژوپلیتیك, منابع انرژى، تنگه هرمز، ظرفیت هاى اقتصادى وجایگاه راهبردى خود در خاورمیانه، نمى تواند از معادلات نظم آینده جهان جدا دانست.