تحلیلگران عقیده دارند آمریکا سناریوی سردرگمی و بلاتکلیفی ایران را دنبال میکند و شاید وضعیت نه جنگ و نه صلح به شکلی فرسایشی ادامه پیدا کند. تحلیلگران و افکار عمومی داخل و خارج نیز وقوع جنگی دیگر را پیش بینی میکنند که طی این نبرد آمریکا ایران را بمباران میکند. ستاره صبح برای بررسی شرایط موجود با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی گفتوگو داشت که در ادامه میخوانید:
روزها و ماههای آینده، تنش را چگونه رقم خواهد زد؟ آیا جنگی دیگر در پیش است یا وضعیت نه جنگ و نه صلح ادامه خواهد داشت؟
تنش میان ایران و آمریکا، هیچ گاه به این حد از ارتقای ابهام نرسیده بودیم. در نقطهای تعیین کننده و پر از سؤال از تاریخمان ایستادهایم. هر روز در کنار این ابهام، دیوار بی اعتمادی سر به فلک میکشد و شرایط نه جنگ و نه صلح در ذهن مردم جا گرفته است.
ما انشقاق سیاسی و بحران تصمیم گیری داریم. این وضعیت اجازه نمیدهد از دیپلماسی واحدی استفاده کنیم و نتوانستهایم جهت حفظ منافع ملی به عقلانیتی سیاسی دست پیدا کنیم. گویی بین میدان و دیپلماسی مبارزهای وجود دارد. میدان میخواهد مسائل دینی و ایدئولوژیک را جا بیاندازد و دیپلماسی تلاش میکند منافع ملی را در اولویت قرار دهد.
آمریکا به اندازه ما گرفتار بحران تصمیم گیری نیست، ولی ترامپ هم در داخل مشکلاتی دارد. رئیسجمهور آمریکا در جنگ با ایران به هیچ یک از انتظاراتش نرسید. هزینه کرد و انگشت اتهام رقبای سیاسیاش امروز به سمت اوست. ایران در بخش اقتصادی ضربه خورده و تعدادی از رهبران سیاسی و نظامیاش را از دست داده است، ولی حاکمیت سیاسیاش پا برجاست و مقاومت میکند. این ضربه سیاسی سنگینی برای رئیسجمهور آمریکاست که او و ادعاهایش را زیر سؤال میبرد.
متأسفانه سیاست خارجی تمایل به بهره مندی از علم و تجربه دیپلماسی را ندارد. سابق بر این نیز جنگ ۸ ساله با عراق ثابت کرده بود که ما دیپلماسی را خوب نمیشناسیم. حاکمیت جنگ را تا جایی پیش برد تا به جام زهر انجامید.
آیا در این مرحله از تنش میتوان همچنان به مذاکرات امیدوار بود؟ نقش اسرائیل، قدرتهای منطقهای و میانجیهای سابق در این مقطع چیست؟
اگر نتانیاهو در انتخابات پیروز شود، نقش اسرائیل در حملات نظامی آتی پر رنگ خواهد بود. مسئله شهرک سازی در اراضی اشغالی باعث شده یهودیهای ارتودکس بیشتر به طرفداری از نتانیاهو بلند شوند و محبوبیتش به حدود ۶۳ یا ۶۴ درصد رسیده است. این وضعیت پیام خوبی برای ایران ندارد. اگر نتانیاهو در رأس سیاست در اسرائیل باقی بماند کار سخت خواهد شد و چیزی به غیر از جنگ در انتظارمان نیست. ما با آمریکایی که ترامپ در کاخ سفید اش باشد به اندازه کافی مشکل داریم و خواهیم داشت. قدرت داشتن نتانیاهو در اسرائیل مشکلات را سنگینتر و بیشتر خواهد کرد. اگر ترامپ حامیان منطقهایاش را با خود نمیدید از بمب مادر صحبت نمیکرد. البته بخشی از نمایش قدرت توسط ترامپ برای کسب امتیازات بیشتر پای میز مذاکره است زیرا میانجیها هم اکنون هم فعال هستند و پشت صحنه گفتوگوهایی وجود دارد. صدام حسین هم وقتی حرف مذاکره میشد میگفت من آخرین موشک را به تهران میزنم. این بلوفها بازی سیاسی است. البته دشمن را نباید دست کم گرفت به خصوص که ایران مشکلات بزرگ خودش را هم دارد در داخل نارضایتی وجود دارد و آسوده خاطر نیست. آمریکا به روسیه امتیازاتی داده است. دیدار رهبران سیاسی دو طرف نشان میدهد ایران در مورد حل مسائل اش با آمریکا به روسها اختیاراتی داده است. تنش در سطحی است که عمان، قطر یا پاکستان توانایی میانجی گری میان تهران و واشنگتن را ندارند ولی چین و روسیه قدرتهای بزرگی هستند. ورود روسیه، نقطه امیدواری ایجاد میکند. مصاحبههایی در صدا و سیما یا رسانههای داخلی از پسر سردار رحیم صفوی یا وزیر امور خارجه پخش شد که میشد لابلای آن چرخش سیاسی را حس کرد. من امیدوارم انعطاف نشان بدهیم و حتی اگر لازم بود جایی عقب بنشینیم. منافع ملی و بقای کشور و ملت از هر محاسبهای مهمتر است. امیدوارم این نرمشها ادامه پیدا کند، اگر هدف حفظ نظام است باید برخی شعارهای غلط و سیاستهای نادرست را کنار بگذاریم.
آمریکا دفتر حمله نظامی به ایران را باز کرد و با توجه به شخصیت دونالد ترامپ به نظر نمیرسد بدون بستن این دفتر بتواند ژست پیروز میدان را به خود بگیرد. آیا حملاتی که در تنگه هرمز و خلیج فارس در جریان است برای بستن دفتر جنگ طراحی شده یا این ماجرا جز با جنگی دیگر به پایان نخواهد رسید؟
جنگ به نفع دوطرف نیست چون نه آمریکا در جنگ برنده خواهد شد و نه ایران! اگر جنگ برای آمریکا و اسرائیل پیروزی میآورد، دو جنگ قبلی را شروع کرده بودند و طبیعتاً باید با پیروزی تمام میکردند که در عمل دیدیم چنین نبود. جنگ با مقاومت ایران برای آمریکا و اسرائیل بی نتیجه خواهد بود. دو طرف باید با گفتوگو به نتیجه برسند. هر دو طرف باید عقلانیت سیاسی به خرج بدهند و منعطف عمل کنند. ژستها، قلدری، لفاظی و تهدیدها فقط خوراک رسانهها را فراهم میکند. اتفاقات مهم و واقعی پشت پرده و پای میز مذاکره میافتند. به نظر من قبل از انتخابات جنگی اتفاق نخواهد افتاد.