ستاره صبح، فائزه صدر: حوثیها به فرودگاه بینالمللی ریاض حمله کردند. عربستان اعلام کرد که در این حملات دستکم ۱۲ نفر کشته و ۳۰۹ نفر زخمی شدهاند که در بین کشتهها یک آمریکایی هم وجود دارد. این سومین حمله به فرودگاه ریاض در یک هفته گذشته است. تشدید درگیری میان حوثیهای یمن و عربستان در شرایطی رخ میدهد که شمارش معکوس جنگ میان ایران و آمریکا آغاز شده است. در روزهای گذشته اخباری مبنی بر هشدار آمریکا به شهروندانش مبنی بر خروج از منطقه منتشر شد. اعلامی عمومی که شائبه نزدیک بودن جنگ را تقویت میکرد. ستاره صبح در گفتوگو با قاسم مؤمنی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
آمریکا در روزهای گذشته از شهروندانش خواست که منطقه را ترک کنند. این هشدار چقدر به معنی نزدیک بودن آغاز حملات است؟ آیا آمریکا واقعاً به دنبال شروع جنگی دیگر است یا میخواهد فشار را بر ایران سنگینتر کند؟
درخواست آمریکا از شهروندانش برای ترک منطقه، اگر با هشدارهای امنیتی جدیدی همراه باشد، نشانه احتمالی تشدید درگیری است. اما این درخواست بهتنهایی نشان نمیدهد که حمله در چند روز آینده آغاز میشود. بین هشدار عمومی سفر، درخواست فوری برای خروج و یا دستور تخلیه کارکنان دیپلماتیک تفاوت وجود دارد. این اعلامها بیشتر علائم سیاسی هستند و از نظر اهمیت امنیتی وزن یکسانی ندارند.
اما در جنگ ۱۲روزه، چند روز بعد از هشدار آمریکا جنگ شروع شد؟
درگیری ایران و اسرائیل پیش از آغاز حملات، نگرانیهای امنیتی و تنشهای منطقهای به شکلی بی سابقه افزایش یافته بود. ولی در همان روزها هم بسیاری از تحلیلگران نمیتوانستند با صراحت وقوع جنگ را پیش بینی کنند.
ان زمان اول اسرائیل حملات نظامی به ایران را آغاز کرد و بعد وزارت خارجه آمریکا هشدارهای امنیتی صادر کرد و به شهروندان آمریکایی گفت منطقه را ترک کنند و هشدار آمریکا درباره خروج شهروندان از ایران پس از آغاز حملات اسرائیل صادر شد.
اما درباره ترامپ با آن درجه از بی ثباتی شخصیتی و غیر قابل پیش بینی بودن، هیچ سابقه و تجربهای قابل اتکا نیست. این موارد ثابت نمیکند که هر درخواست خروج شهروندان الزاماً به معنای نزدیک بودن حملهای تازه است. ممکن است ترامپ فشارها را تا مرحله مذاکرهای تسلیم گونه افزایش دهد. اما ما باید نسبت به هر نشانهای هشیار و حساس باشیم.
ارزیابی دقیق زمان حمله ممکن نیست. آرایش نظامی نیروهای آمریکایی نشان میدهد ایالات متحده نقشه دارد ولی در حال حاضر، صرفاً با تکیه بر درخواست خروج شهروندان آمریکایی، نمیتوان درباره زمان آغاز درگیری نتیجه گیری کرد. آمریکا درگیر انتخابات کنگره است و من فکر نمیکنم در این مدت حمله در برنامه اش باشد.
از طرفی باید به این نکته توجه داشته باشیم که جنگ رسانهای و خبری ایالات متحده با ایران هیچ آتش بسی را نپذیرفته و ادامه داشته است. تنش در مقاطعی سوار بر امواج خبری بود. شاید اتفاقی که خبرش تکانههای شدیدی ایجاد میکند در عالم واقعیت رخ ندهد یا با شدت و گستردگی که خبرش ایجاد میکند احساس نشود.
درگیری حوثیها و عربستان یکی از همین خبرهاست. آیا این حوادث در جهت دادن به تنش سیاسی بین ایران و آمریکا و یا در زمان آغاز جنگ تأثیر و تغییری ایجاد خواهد کرد یا خیر؟
بله، درگیری حوثیها و عربستان با تنش میان ایران و آمریکا ارتباط راهبردی دارد؛ اما این دو درگیری لزوماً یک جنگ واحد نیستند و نمیتوانیم از آغاز درگیری یمن، زمان حمله احتمالی آمریکا به ایران را نتیجه بگیریم.
به ویژه که نمیتوانیم حوثیها را نیروی تحت فرمان ایران بدانیم. این گروه مستقل عمل میکنند. و از نظر عملیاتی استقلال کامل دارند. حوثیها رهبری، ساختار سیاسی و اهداف داخلی خودشان را دارند و شواهدی وجود ندارد که حوثیها برای اقدام نظامی از تهران دستور گرفته باشند.
منافع مشترک بین دو طرف وجود دارد از جمله فشار بر عربستان در مقابله با آمریکا و اسرائیل و افزایش نفوذ منطقهای ولی حوثیها محاسبات نظامی مستقل خودشان را دارند.
اگرچه درگیری حوثیها و عربستان به ویژه در صورت حمله گسترده حوثیها به تأسیسات نفتی یا زیرساختهای حیاتی عربستان باعث شود ریاض برای حمایت نظامی از آمریکا درخواست کمک کند. حضور آمریکا در منطقه سناریویی است که به تشدید تنش میانجامد.
ممکن است سعودیها برای تقویت دفاع هوایی، اطلاعات نظامی یا عملیات مشترک از واشنگتن کمک بخواهد. خطر حملات تلافیجویانه، تهدید کشتیرانی و اختلال در صادرات انرژی محاسبات بعدی است. جنگ در یمن باعث گسترش درگیری به مسیرهای انرژی منطقه میشود.
حمله حوثیها به فرودگاه ریاض سطح درگیری را بالا میبرد. اهمیت این اتفاق در آن است که ممکن است دو بحران به یکدیگر وصل شوند. عربستان از آمریکا حمایت نظامی بخواهد و واشنگتن برای مقابله با تهدیدهای منطقهای تصمیمهای تازهای بگیرد.
تشدید حملات حوثیها به حضور آمریکا در منطفه برای حمایت از عربستان فشار بر ایران را افزایش میدهد و خطر گسترش جنگ را بالا میبرد.