ایران؛ اسمِ رمزِ یک مرز

چسبیدن به تمدن دیگری
این روزها که آب‌های خلیج فارس و تنگه هرمز در محاصره دشمن قرار دارد، اهمیت خاک، مرز و نام‌های کهن تاریخی بیشتر شده است. چندی پیش ترامپ عکسی با عنوان جعلی «تنگه ترامپ!» به جای «تنگه هرمز» منتشر کرد. چه خیالی! این کارش مرا به یاد برندهای قلابی می‌اندازد که سال‌هاست در دنیای دیوانه رواج دارد. هرکسی که پول خرید یک برند واقعی مثلا لویی ویتان را ندارد، می‌تواند نمونه قلابی آن را به قیمت ارزانتر بخرد و حس کند چیزی ارزشمند در دست دارد! ترامپ هم که از کشوری بدون تاریخ و تمدن کهن می‌آید، تصور کرده با گذاشتن اسم قلابی روی تنگه هرمز می‌تواند اسم خودش را به فرهنگ و تمدن عظیم ایران بچسباند. تنگه هرمز و آب‌های پیرامون آن فقط گذرگاه‌های اقتصادی نیستند؛ بلکه نقاطی حساس‌اند که در آن‌ها تاریخ، جغرافیا و منافع به هم گره می‌خورند. در چنین شرایطی، بحث بر سر نام‌ها دیگر صرفاً نمادین نیست؛ به‌نوعی بازتابی از نسبت قدرت، روایت و حضور در جهان امروز است.

وطن‌خواهی
وطن‌دوستی، در معنای واقع‌بینانه‌اش، لزوماً به معنای نادیده گرفتن شکاف‌ها و نارضایتی‌ها نیست. جامعه امروز ایران با فاصله‌ها، اختلاف‌نظرها و فشارهای معیشتی دست‌به‌گریبان است؛ واقعیتی که نمی‌توان آن را انکار کرد. اما در عین حال، مفهوم «خانه» همچنان پابرجاست؛ جایی که حتی اگر اختلاف‌ها حل‌نشده بمانند، اصلِ بودنش تعیین‌کننده است.

دفاع ملی
برای مردمی که با دشواری‌های اقتصادی یا نارضایتی‌های سیاسی زندگی می‌کنند، دفاع از هویت ملی بیش از آن‌که یک موضع راهبردی باشد، به نوعی حفظ چارچوبی است که هر تغییر و اصلاحی ناگزیر درون آن اتفاق می‌افتد. بدون این چارچوب، نه اختلاف معنا دارد و نه توافق.