گروه بین‌الملل؛ تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا در حالی ادامه دارد که اختلافات دو طرف بر سر مسائل اصلی همچنان مانع دستیابی به توافق شده است. بر اساس گزارشی که اکسیوس به نقل از منابع مطلع منتشر کرده و «انتخاب» آن را بازتاب داده، یک میانجی قطری روز دوشنبه به‌صورت جداگانه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و مقام‌های آمریکایی از جمله جرد کوشنر و جی‌دی ونس گفت‌وگو کرده است. محور این رایزنی‌ها، بررسی یک پیشنهاد سازش دوصفحه‌ای بوده است.
پیشنهاد دوحه برای عبور از بن‌بست
بر اساس گزارش منتشرشده، طرح قطر تلاش می‌کرد دو مطالبه اصلی تهران و واشنگتن را به‌طور همزمان در یک چارچوب قرار دهد. از یک سو، ایران خواهان لغو محاصره دریایی و کاهش فشارهای اعمال‌شده علیه خود است و از سوی دیگر، آمریکا بر دریافت امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران تأکید دارد. این ابتکار با هدف ایجاد نقطه اتصال میان خواسته‌های دو طرف مطرح شده است، اما منابع مورد استناد اکسیوس می‌گویند در جریان دیدارهای انجام‌شده، پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده است. به گفته این منابع، همچنان فاصله زیادی میان مواضع تهران و واشنگتن وجود دارد.
دیدارهای جداگانه با تهران و واشنگتن
علی الثوادی، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک با عباس عراقچی و اعضای تیم ایرانی دیدار کرد. در این نشست، جزئیات پیشنهاد دوحه مورد بررسی قرار گرفت. سپس این میانجی در واشنگتن با جرد کوشنر، فرستاده دونالد ترامپ، و دیگر مقام‌های آمریکایی دیدار کرد و جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در بخشی از این نشست حضور داشت.
کاخ سفید درباره این دیدارها اظهارنظر رسمی نکرده است. با این حال، گزارش منتشرشده نشان می‌دهد قطر همچنان در تلاش است میان مواضع دو طرف فاصله ایجادشده را کاهش دهد.
امید اولیه، بن‌بست در ادامه
در ابتدای روز دوشنبه، برخی مقام‌های آمریکایی نسبت به روند مذاکرات ابراز امیدواری کرده بودند. آنها مذاکرات را مثبت و سازنده توصیف کرده و مدعی شده بودند که ایران در زمینه مسائل هسته‌ای نشانه‌هایی از انعطاف نشان داده است.
همچنین گفته شده بود که آمریکا ممکن است در برابر اقدامات مشخص ایران برای محدود کردن برنامه هسته‌ای، با کاهش برخی تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده موافقت کند. با این حال، ساعاتی بعد دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که آمریکا پیشنهادی به ایران ارائه نکرده است. این موضع، تفاوت میان پیام‌های منتشرشده از سوی برخی مقام‌ها و موضع علنی رئیس‌جمهور آمریکا را نشان داد.
شرط تهران برای امتیاز هسته‌ای
یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف به نحوه آغاز روند امتیازدهی مربوط می‌شود. بر اساس گزارش اکسیوس، برخی میانجی‌های منطقه‌ای از جمله پاکستان و مصر از ایران خواسته‌اند درباره امتیازهای هسته‌ای انعطاف نشان دهد.
با این حال، یک منبع مطلع مدعی شده است که طرف ایرانی اعلام کرده تنها در صورتی حاضر به بررسی چنین امتیازهایی خواهد بود که آمریکا به تفاهم پیشین بازگردد. این موضع نشان می‌دهد تهران امتیازدهی هسته‌ای را جدا از مجموعه تعهدات طرف مقابل نمی‌بیند و خواهان شکل‌گیری یک روند متقابل است.
نگرانی از بازگشت درگیری
بن‌بست در مذاکرات تنها به عرصه دیپلماتیک محدود نمانده و بر ارزیابی‌ها درباره آینده بحران نیز اثر گذاشته است. طبق گزارش اکسیوس، منابع مطلع معتقدند ناکامی در ایجاد پیشرفت دیپلماتیک، احتمال تشدید دوباره تنش نظامی را افزایش داده است. در چنین شرایطی، نقش میانجی‌گران منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. قطر، پاکستان و مصر تلاش دارند کانال‌های ارتباطی میان تهران و واشنگتن باز بماند و اختلافات از مسیر مذاکره پیگیری شود. با این حال، ادامه میانجی‌گری به معنای دستیابی به توافق نیست. آنچه در حال حاضر مشخص است، وجود یک پیشنهاد سازش و ادامه رایزنی‌هاست؛ اما درباره پذیرش نهایی این طرح از سوی دو طرف هنوز نتیجه قطعی اعلام نشده است. در نهایت، سرنوشت این مذاکرات به نحوه پاسخ ایران و آمریکا به خواسته‌های متقابل بستگی دارد؛ به‌ویژه اینکه آیا می‌توان میان رفع فشارهای اقتصادی و دریایی علیه ایران از یک سو و محدودیت‌های مورد درخواست آمریکا در پرونده هسته‌ای از سوی دیگر، چارچوبی قابل قبول برای هر دو طرف ایجاد کرد یا خیر.
برگرفته از: انتخاب