ستاره صبح - تارا تیموری: پژوهشهای سبک زندگی نشان میدهند رابطه ما با دیگران میتواند بخشی از تصویر سلامت روان و کیفیت زندگی باشد؛ حتی اگر این رابطه در تقویم پزشکی جایی نداشته باشد.
تنهایی همیشه تنها بودن نیست
به گزارش انجمن روانشناسی آمریکا، تنهایی الزاماً به معنای تنها زندگی کردن یا نداشتن اطرافیان نیست؛ بلکه بیشتر به فاصلهای مربوط میشود که فرد میان روابط اجتماعی مطلوب و روابطی که واقعاً تجربه میکند احساس میکند. این تفاوت اهمیت زیادی دارد. ممکن است فردی در یک خانواده پرجمعیت یا محیط کاری شلوغ باشد، اما همچنان احساس کند کسی او را درک نمیکند. از سوی دیگر، فردی که زمان زیادی را تنها میگذراند ممکن است از میزان ارتباط اجتماعی خود رضایت داشته باشد. پژوهشهای جدید سبک زندگی نیز بیشتر به همین کیفیت ارتباط توجه دارند.
ارتباط اجتماعی در کنار خواب و ورزش
مطالعهای که در سال ۲۰۲۴ در نشریه «مرزها در روانپزشکی» منتشر شد، رابطه چند رفتار مرتبط با سلامت، از جمله خواب، تغذیه، فعالیت بدنی، ذهنآگاهی و ارتباط اجتماعی را با بهزیستی و فشار روانی در نوجوانان بررسی کرد. نمونه این پژوهش ۱۰۳ نوجوان بود و بنابراین نمیتوان نتایج آن را مستقیماً به همه گروههای سنی تعمیم داد. با این حال، ارتباط اجتماعی در تحلیل پژوهشگران جایگاه قابل توجهی داشت و با شاخصهای بهزیستی و فشار روانی ارتباط نشان داد. این نتیجه یک نکته مهم برای زندگی روزمره دارد: سلامت را نمیتوان همیشه به غذا، ورزش و خواب محدود کرد. انسان موجودی اجتماعی است و کیفیت رابطه با دیگران میتواند بخشی از سبک زندگی سالم باشد.
دوستی را باید برنامهریزی کرد؟
در بزرگسالی، دوستیها اغلب قربانی برنامههای فشرده میشوند. دوران مدرسه و دانشگاه ساختارهایی داشت که افراد را مرتب کنار هم قرار میداد. اما بعدتر، دیدن دوستان نیازمند برنامهریزی میشود. به همین دلیل، ممکن است حفظ ارتباط اجتماعی نیازمند همان چیزی باشد که برای ورزش و خواب لازم است: ایجاد عادت. یک تماس تلفنی ثابت در هفته، یک پیادهروی دونفره، شام ماهانه با دوستان یا حتی یک گروه کوچک برای مطالعه و فیلم دیدن میتواند رابطهای را که در معرض فرسایش قرار دارد، زنده نگه دارد. هدف، زیاد کردن تعداد دوستان نیست. معیار مهمتر، وجود رابطههایی است که در آنها فرد بتواند احساس تعلق، اعتماد و فهمیده شدن داشته باشد.
کیفیت مهمتر از شلوغی
در سالهای اخیر توجه پژوهشگران به مفهوم ارتباط اجتماعی بیشتر شده است. مقالهای در نشریه «مجله آمریکایی پزشکی سبک زندگی» این مفهوم را یکی از پایههای رویکردهای نوین پزشکی و روانپزشکی سبک زندگی معرفی میکند و آن را فراتر از تعداد روابط، شامل احساس تعلق، معنا و ارتباط اجتماعی میداند. این نگاه، سبک زندگی سالم را از فهرستی از توصیههای فردی فراتر میبرد. شاید سلامت فقط این نباشد که چه میخوریم یا چند قدم راه میرویم؛ بلکه این هم باشد که با چه کسانی حرف میزنیم، چه کسی را در زندگی خود داریم و خودمان برای دیگران چه جایگاهی داریم.
یک قرار کوچک
برای شروع لازم نیست زندگی اجتماعی را متحول کنیم. یک پیام به دوستی که مدتهاست ندیدهایم، دعوت به یک قهوه یا حتی یک گفتوگوی بدون تلفن همراه میتواند شروع باشد. علم هنوز برای کیفیت روابط انسانی یک نسخه واحد ارائه نکرده است. اما یک نکته روشن است: ارتباط اجتماعی موضوعی حاشیهای در سبک زندگی نیست؛ بخشی از آن است.
منبع: انجمن روانشناسی آمریکا