گروه فرهنگ و هنر: رابرت دنیرو از آن دسته بازیگرانی است که حتی پس از دههها حضور در سینما، همچنان با احتیاط درباره کیفیت بازی خود صحبت میکند. او در گفتوگویی تازه، خاطرهای از همکاری با الیا کازان، کارگردان سرشناس آمریکایی، در آخرین فیلم او تعریف کرده است؛ خاطرهای که تصویری متفاوت از رابطه میان بازیگر و کارگردان ارائه میدهد.
دنیرو در یک پادکست درباره تجربه همکاری با کارگردانها و شیوه برخوردش با تعریف و تمجید آنان صحبت کرد. او گفت با اصل تعریف مشکلی ندارد و طبیعی است که یک کارگردان پس از اجرای موفق یک صحنه به بازیگر بگوید کارش خوب بوده است. اما آنچه برای او اهمیت دارد، خودِ تلاش و فرایند رسیدن به نتیجه است، نه صرفاً تأیید دیگران.
تعریف کازان و واکنش دنیرو
ماجرا به زمان فیلمبرداری «آخرین قارون» بازمیگردد؛ فیلمی که در سال ۱۹۷۶ ساخته شد و آخرین تجربه الیا کازان در مقام کارگردان بود. دنیرو پس از اجرای یکی از صحنهها با واکنش مثبت کازان روبهرو شد. کازان از بازی او تعریف کرد و اجرای دنیرو را عالی دانست.
اما واکنش بازیگر آن چیزی نبود که کارگردان انتظار داشت. دنیرو ضمن تشکر، به شکلی محتاطانه گفت مطمئن نیست که کازان واقعاً منظورش همان چیزی بوده که گفته است. همین جمله باعث شد کازان تصور کند بازیگر تعریف او را باور نکرده یا نسبت به نظرش تردید دارد.
دنیرو بعدها توضیح داد که منظورش بیاعتنایی به نظر کازان نبوده است. از نگاه او، مهمتر از اینکه یک بازیگر بشنود «عالی بود»، این است که بداند برای اجرای آن صحنه تلاش کرده و کار خود را جدی گرفته است.
اعتماد میان بازیگر و کارگردان
این خاطره زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم دنیرو خودش نیز تجربه کارگردانی دارد. او دو فیلم «داستان برانکسی» و «چوپان خوب» را ساخته و از این زاویه، رابطه بازیگر و کارگردان را بهتر میشناسد.
در همین گفتوگو از او پرسیده شد اگر بازیگر احساس کند کارگردان چندان قدرتمند نیست، آیا ممکن است کنترل بیشتری بر صحنه به دست بگیرد؟ دنیرو پاسخ منفی داد. او تأکید کرد وقتی با یک کارگردان همکاری میکند، به او اعتماد دارد و انتظار دارد این اعتماد دوطرفه باشد.
به گفته او، ممکن است بازیگر درباره بعضی جزئیات با کارگردان صحبت کند، اما قرار نیست جای او را بگیرد یا در روند کار دخالت بیدلیل داشته باشد. در نهایت، بازیگر و کارگردان یک هدف مشترک دارند و باید برای رسیدن به آن با یکدیگر همکاری کنند.
آخرین فیلم کازان
«آخرین قارون» بر اساس رمانی از اف. اسکات فیتزجرالد ساخته شد و آخرین فیلم بلند کازان بود. این فیلم در دورهای ساخته شد که کازان همچنان با سایه یکی از جنجالیترین اتفاقات زندگی حرفهای خود روبهرو بود.
کازان در دوران «ترس سرخ» آمریکا در برابر کمیته فعالیتهای ضدآمریکایی مجلس نمایندگان حاضر شد. او ابتدا از معرفی افرادی که تصور میشد عضو حزب کمونیست هستند خودداری کرد، اما سرانجام نام هشت نفر را اعلام کرد. این تصمیم برای سالها محل اختلاف و اعتراض بود و بر جایگاه اجتماعی و حرفهای او تأثیر گذاشت.
اسکار و یک خاطره جنجالی
نزدیک به نیم قرن بعد، هنگام اهدای جایزه افتخاری اسکار به کازان در سال ۱۹۹۹، اختلافها درباره گذشته او همچنان ادامه داشت. رابرت دنیرو و مارتین اسکورسیزی از چهرههایی بودند که این جایزه را به کازان اهدا کردند، اما همه حاضران واکنش مشابهی نشان ندادند و برخی از چهرههای سینمایی از تشویق او خودداری کردند.
خاطره دنیرو از آخرین فیلم کازان، در نهایت فراتر از یک خاطره ساده از پشت صحنه است. این روایت نشان میدهد رابطه میان بازیگر و کارگردان تنها بر پایه تعریف و تأیید شکل نمیگیرد. برای دنیرو، اعتماد، تلاش و همکاری اهمیت بیشتری دارد؛ حتی اگر طرف مقابل یکی از بزرگترین کارگردانهای تاریخ سینما باشد.
برگرفته از: همشهری آنلاین