اگر مبلغی کنار گذاشته‌اید و نمی‌دانید خودرو بخرید یا دلار، قبل از هر چیز باید به داده‌های بازار نگاه کنید. بر اساس گزارش مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریور ۱۴۰۵ به ۸۹.۸ درصد رسید؛ یعنی شاخص قیمت مصرف‌کننده نسبت به شهریور سال قبل حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است. بنابراین، پیش از تصمیم‌گیری بهتر است قیمت روز خودرو را در کنار نرخ دلار بررسی کنید تا مقایسه بر پایه داده‌های به‌روز باشد. در ادامه، با بررسی قیمت‌های آبان ۱۴۰۵، مقایسه می‌کنیم که از نظر بازدهی، ریسک و نقدشوندگی، خودرو بخریم یا دلار.
مقایسه سود خودرو و دلار؛ بازدهی یک سال و نیم اخیر
نرخ دلار آزاد در ۶ آبان ۱۴۰۴ حدود ۱۰۷ هزار و ۸۰۰ تومان بود و در ۶ آبان ۱۴۰۵ به حدود ۲۶۹ هزار و ۸۰۰ تومان رسید؛ یعنی رشدی نزدیک به ۱۵۰ درصد در یک سال. برای خودرو، تارا اتوماتیک LX V4 مدل ۱۴۰۴ را نمونه بگیریم. این مدل در اردیبهشت ۱۴۰۴ حدود ۱ میلیارد و ۱۳۵ میلیون تومان معامله می‌شد و در آبان ۱۴۰۵ حدود ۲ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان قیمت داشت؛ یعنی حدود ۱۲۵ درصد رشد. در همین بازه، دلار از حدود ۸۳ هزار تومان به ۲۶۹ هزار تومان رسید و نزدیک به ۲۲۵ درصد افزایش یافت.
به زبان ساده، اگر در اردیبهشت ۱۴۰۴ با ۱ میلیارد و ۱۳۵ میلیون تومان دلار می‌خریدید، حدود ۱۳.۷ هزار دلار به دست می‌آوردید. ارزش دلاری همان تارا در آبان ۱۴۰۵ حدود ۹.۵ هزار دلار بود. بنابراین، در این نمونه، دلار بازدهی اسمی بیشتری از خودرو داشته است؛ آن هم بدون احتساب هزینه‌های نگهداری و استهلاک خودرو. البته این مقایسه فقط مربوط به یک مدل و یک بازه زمانی مشخص است و بازدهی خودروهای دیگر ممکن است متفاوت باشد. برای نتیجه‌گیری درباره کل بازار خودرو، باید چند مدل با شرایط خرید و فروش مشابه بررسی شوند.
نرخ ارز چه تأثیری بر قیمت خودرو دارد؟
بخشی از هزینه تولید خودروهای داخلی به ارز وابسته است؛ از قطعات وارداتی و مواد اولیه گرفته تا انتظارات تورمی تولیدکننده و بازار. به همین دلیل، افزایش نرخ دلار می‌تواند بر قیمت روز خودرو اثر بگذارد. بااین‌حال، این رابطه یک‌به‌یک نیست و شدت و زمان واکنش قیمت خودرو به عواملی مانند میزان عرضه کارخانه‌ها، سیاست‌های واردات، قیمت‌گذاری و تقاضای واقعی خریداران بستگی دارد. همان‌طور که در مقایسه تارا و دلار دیدیم، در بازه مورد بررسی دلار رشد بیشتری داشته است.
نوسانات قیمت خودرو در روزهای اخیر هم قابل توجه بوده است. پژو ۲۰۷ اتوماتیک TU5P مدل ۱۴۰۴ در ۱ آبان حدود ۳ میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان قیمت داشت و در ۶ آبان به ۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسید؛ افزایشی حدود ۱۴ درصد در پنج روز. در مقابل، دلار آزاد در همین هفته در محدوده ۲۶۹ تا ۲۷۲ هزار تومان قرار داشت و بازدهی هفت‌روزه آن حدود ۲ درصد بود. این تفاوت نشان می‌دهد که بازدهی خودرو و دلار می‌تواند حتی در بازه‌های کوتاه‌مدت نیز متفاوت باشد.
مقایسه ریسک و نقدشوندگی خودرو و دلار
دلار را می‌توان در مدت کوتاهی خرید و فروش کرد، اما این دارایی نیز ریسک‌های خود را دارد. شکاف قیمتی نرخ آزاد و نرخ توافقی نمونه‌ای از این موضوع است: در ۶ آبان، دلار آزاد حدود ۲۶۹ هزار تومان بود، در حالی که دلار توافقی حدود ۱۸۶ هزار تومان معامله می‌شد؛ یعنی فاصله‌ای نزدیک به ۴۵ درصد. البته این دو نرخ مربوط به سازوکارهای معاملاتی متفاوتی هستند و دسترسی افراد به هر نرخ یکسان نیست. این اختلاف نشان می‌دهد که بازار ارز می‌تواند به سیاست‌گذاری و تحولات اقتصادی و منطقه‌ای حساس باشد و با تغییر شرایط، نوسانات قابل توجهی را تجربه کند. محدودیت‌های قانونی و نظارتی بر خرید و فروش ارز نیز باید در نظر گرفته شود.
در گذشته نقدشوندگی خودرو کمتر بود، اما امروزه پلتفرم‌های متعددی برای فروش خودرو وجود دارند که فرایند عرضه و پیدا کردن خریدار را آسان‌تر کرده‌اند. بااین‌حال، فروش خودرو همچنان به کارشناسی، توافق بر سر قیمت و انتقال سند نیاز دارد و ممکن است بیشتر از فروش دلار زمان ببرد. هزینه‌های بیمه، نگهداری و استهلاک نیز باید در محاسبه سود واقعی لحاظ شوند. در مقابل، خودرو کاربرد مصرفی دارد و اگر به آن نیاز داشته باشید، علاوه بر حفظ بخشی از ارزش دارایی، می‌توانید از آن برای رفع نیازهای روزمره استفاده کنید. در برخی شرایط نیز امکان تبدیل خودرو به منبع درآمد وجود دارد؛ البته این موضوع به نوع خودرو و نحوه استفاده از آن بستگی دارد.
.jpg)
برای حفظ ارزش پول در تورم، خودرو بهتر است یا دلار؟
با تورم نقطه‌به‌نقطه نزدیک به ۹۰ درصد، نگه‌داشتن ریال می‌تواند قدرت خرید را به‌سرعت کاهش دهد. در داده‌هایی که بررسی کردیم، هر دو دارایی در برابر ریال افزایش قیمت داشته‌اند: دلار در بازه یک‌ساله حدود ۱۵۰ درصد رشد کرده و خودرو نیز در نمونه تارا طی بازه مورد بررسی حدود ۱۲۵ درصد افزایش قیمت داشته است.
بااین‌حال، این اعداد به‌تنهایی برای انتخاب میان خودرو و دلار کافی نیستند. دلار معمولاً نقدشوندگی بیشتری دارد و برای افرادی که به دسترسی سریع به سرمایه اهمیت می‌دهند، گزینه مناسب‌تری است. در مقابل، خودرو علاوه بر ارزش دارایی، کاربرد مصرفی دارد و در برخی شرایط می‌تواند به منبع درآمد تبدیل شود. بنابراین، انتخاب میان این دو دارایی به هدف سرمایه‌گذاری، میزان ریسک‌پذیری و نیازهای مالی هر فرد بستگی دارد.
جمع‌بندی: خودرو بخریم یا دلار؟
اگر هدف اصلی شما حفظ ارزش پول و دسترسی سریع به نقدینگی باشد، دلار می‌تواند گزینه مناسبی باشد؛ به‌ویژه زمانی که بازدهی آن در مقایسه با خودروهای مورد بررسی بیشتر است. در مقابل، خودرو علاوه بر ارزش دارایی، کاربرد مصرفی دارد و می‌تواند بخشی از نیازهای روزمره را برطرف کند. در برخی شرایط نیز امکان استفاده از آن برای کسب درآمد وجود دارد، هرچند هزینه‌های نگهداری و استهلاک باید در نظر گرفته شوند.
بنابراین، نمی‌توان خودرو یا دلار را در همه شرایط گزینه برتر دانست. اگر به خودرو نیاز دارید، خرید آن می‌تواند انتخابی کاربردی باشد؛ اما اگر صرفاً به دنبال سرمایه‌گذاری هستید، بهتر است بازدهی، ریسک و نقدشوندگی هر دو دارایی را در یک بازه زمانی مشخص مقایسه کنید. در هر صورت، تصمیم‌گیری بر اساس داده‌های معتبر و متناسب با شرایط مالی شما اهمیت بیشتری از انتخاب یک دارایی به‌عنوان گزینه قطعی دارد.