برای ارامنه و آشوری‌های ایران، کریسمس و سال نو میلادی بخشی از تقویم زندگی است. در محله‌هایی که کلیساهای قدیمی تهران و اصفهان در آن‌ها قرار دارند، این روزها حال‌وهوای خاص خودش را دارد. اما در سال‌های اخیر، برای بسیاری از ایرانیان دیگر هم دیدن جشن سال نو در کشورهای همسایه به تجربه‌ای فرهنگی و جذاب تبدیل شده است؛ سفری کوتاه برای دیدن اینکه همسایه‌ها چطور سال تازه را آغاز می‌کنند.
امسال شب سال نو میلادی پنجشنبه است و اول ژانویه به جمعه می‌افتد؛ یعنی می‌شود با مرخصی کمتری سفری کوتاه را برنامه‌ریزی کرد. دو مقصدی که بیش از همه در این روزها به ذهن می‌رسند، ایروان و استانبول‌اند. هر دو نزدیک‌اند و هر دو جشن سال نو دارند، اما تجربه‌ای که می‌سازند، شباهت چندانی به هم ندارد.
دو تقویم، دو جشن
نخستین تفاوت، به خود تقویم برمی‌گردد. کلیسای ارمنی کریسمس را نه در ۲۵ دسامبر، بلکه در ۶ ژانویه جشن می‌گیرد؛ روزی که هم‌زمان یادآور تولد و غسل تعمید مسیح است. به همین دلیل، در ارمنستان فاصله‌ی شب سال نو تا ۶ ژانویه یک دوره‌ی پیوسته‌ی جشن و دیدوبازدید است و سال نو، نه کریسمس، مهم‌ترین شب این دوره به حساب می‌آید.
در ترکیه اما کریسمس جشن عمومی نیست و آنچه شهر را چراغانی می‌کند، سال نو است. شب ۳۱ دسامبر، خیابان‌ها و میدان‌های اصلی استانبول پر از جمعیت می‌شود و روز اول ژانویه تعطیل رسمی است. پس اگر قرار است بین این دو شهر انتخاب کنید، در واقع دارید بین دو نوع تجربه انتخاب می‌کنید: جشنی آیینی و خانوادگی در ایروان، یا جشنی شهری و پرشور در استانبول.
ایروان؛ سال نو در شهری آشنا
ایروان برای بسیاری از ایرانی‌ها شهری آشناست. پرواز از تهران کوتاه است، حضور ارامنه‌ی ایرانی‌تبار در این شهر پررنگ است و فضای شهر، با همه‌ی تفاوت‌هایش، چندان غریب به نظر نمی‌رسد. در روزهای پایانی دسامبر، میدان جمهوری با درخت بزرگ سال نو و چراغانی خیابان‌ها به قلب جشن شهر تبدیل می‌شود.
سفره‌ی سال نو ارمنی‌ها هم دیدنی است. «آنوشابور»، دسری از گندم، میوه‌ی خشک و مغزها، و نان شیرینی به نام «گاتا» از خوراکی‌های سنتی این روزهاست. دیدوبازدید خانوادگی هم سنتی جدی است و حس‌وحال شهر در این روزها، بیشتر به عید نوروز خودمان شبیه است تا به جشن‌های پرهیاهوی شهرهای بزرگ.
در روزهای صاف زمستان، قله‌ی پوشیده از برف آرارات از گوشه و کنار ایروان پیداست و بالارفتن از پله‌های کاسکاد برای دیدن این منظره، از تجربه‌های محبوب گردشگران است. اگر سفرتان کوتاه است و می‌خواهید بیشتر وقت را در خود شهر بگذرانید، یک تور ایروان با اقامت در مرکز شهر، رسیدن پیاده به میدان جمهوری و کاسکاد را آسان می‌کند.
فراتر از ایروان؛ ارمنستان زمستانی
ارمنستان در زمستان فقط ایروان نیست. شهر اچمیادزین، مقر کلیسای حواری ارمنی و یکی از قدیمی‌ترین کلیساهای جهان، در روزهای کریسمس میزبان مراسم مذهبی باشکوهی است. معبد گارنی، تنها معبد دوران پیش از مسیحیت که در ارمنستان سرپا مانده است، و صومعه‌ی گغارد که بخشی از آن در دل صخره تراشیده شده، هم از دیدنی‌های نزدیک ایروان‌اند.
برای علاقه‌مندان به طبیعت و ورزش‌های زمستانی، پیست اسکی تساغکادزور در فاصله‌ی کوتاهی از پایتخت قرار دارد و دریاچه‌ی سوان در زمستان چهره‌ای آرام و متفاوت پیدا می‌کند. اگر می‌خواهید سفر سال نو را به گشتی در همین مقصدها گره بزنید، تور ارمنستان گزینه‌ی مناسب‌تری است تا هم جشن سال نو ایروان را ببینید و هم ارمنستان زمستانی را.
استانبول؛ شب سال نو کنار بسفر
استانبول در شب سال نو حال‌وهوای دیگری دارد. خیابان استقلال و میدان تکسیم از هفته‌ها قبل چراغانی می‌شوند و فروشگاه‌ها با ویترین‌های سال نو و حراج‌های پایان سال، خیابان‌ها را شلوغ‌تر از همیشه می‌کنند. در شب ۳۱ دسامبر، ساحل بسفر و محله‌هایی مثل اورتاکوی از پرطرفدارترین نقاط برای تماشای آتش‌بازی نیمه‌شب‌اند.
ترک‌ها هم رسم‌های خودشان را دارند؛ از شام سال نو در کنار خانواده تا بلیت‌های بخت‌آزمایی ویژه‌ی شب سال نو که در روزهای پایانی دسامبر همه‌جا دیده می‌شود. برای مسافران، شام روی قایق‌های تفریحی بسفر هم از تجربه‌های محبوب این شب است.
اگر دنبال جشنی شهری، پرهیجان و همراه با خرید هستید، تور استانبول ویژه سال نو میلادی گزینه‌ای است که هر دو را با هم دارد؛ به‌خصوص اگر هتلتان در نزدیکی تکسیم باشد و بتوانید شب سال نو را بدون دغدغه‌ی رفت‌وآمد در شلوغی شهر بگذرانید.
ایروان یا استانبول؟
هیچ‌کدام از این دو مقصد بر دیگری برتری مطلق ندارد؛ انتخاب به این بستگی دارد که از سفرتان چه انتظاری دارید:
- حال‌وهوا: ایروان آرام‌تر، خانوادگی‌تر و آیینی‌تر است؛ استانبول شلوغ‌تر، شهری‌تر و پرهیجان‌تر.
- هوا: هر دو شهر در این روزها سردند، اما ایروان معمولاً سردتر است و احتمال برف در آن بیشتر است؛ زمستان استانبول ملایم‌تر و بارانی‌تر است.
- برنامه‌ها: در ارمنستان می‌شود جشن سال نو را با طبیعت، کلیساهای تاریخی و اسکی ترکیب کرد؛ در استانبول با خرید، رستوران‌ها و گشت‌وگذار شهری.
- مدت سفر: اگر می‌خواهید جشن کریسمس ارمنی را هم ببینید، سفر به ارمنستان باید تا ۶ ژانویه ادامه پیدا کند؛ در استانبول، اوج جشن شب ۳۱ دسامبر است.
برای سفر سال نو از حالا چه کنیم؟
روزهای پایانی دسامبر برای هر دو مقصد پرتقاضاست و هرچه زودتر برنامه‌ریزی کنید، انتخاب‌های بیشتری در پرواز و هتل خواهید داشت. لباس گرم و کفش مناسب برای راه‌رفتن در هوای سرد را فراموش نکنید و در نظر داشته باشید که در روز اول ژانویه، و در ارمنستان در روزهای کریسمس، ساعت کار بعضی فروشگاه‌ها و موزه‌ها ممکن است تغییر کند.
طاهاگشت با بیش از ۳۰ سال سابقه در صنعت گردشگری، امکان رزرو آنلاین تور، پرواز و هتل را برای هر دو مقصد فراهم کرده است. اگر بین ایروان و استانبول مردد هستید، کارشناسان طاهاگشت برای انتخاب مقصد، پرواز و هتل مناسب مشاوره‌ی رایگان می‌دهند و در طول سفر هم پشتیبانی ۲۴ ساعته در دسترس است.
سال نو، چه در میدان جمهوری ایروان و چه کنار بسفر، فرصتی است برای دیدن آغاز سال از نگاه همسایه‌ها. تا ۲۰۲۷ دو ماه فرصت دارید؛ کافی است مقصدتان را انتخاب کنید.