در همین حال چین هم به دنبال مذاکره و توقف جنگ است. قطر، پاکستان، اردن، امارات، عمان و عربستان تلاش میکنند تا تنگه هرمز باز شود. قطر اعلام کرد که کشتیرانی دریایی برای شناورها و حملونقل دریایی از دیروز از سر گرفته شد. این در حالی است که دبیر عالی شورای امنیت ملی گفته که جنگ را تا زمانی که دشمن تسلیم شود ادامه میدهیم و عدهای دیگری هم از تریبونها با مذاکره مخالفت میکنند. در همین حال معلوم نیست چرا جنگ در روز چهاردهم متوقف شد و حملات شبانه آمریکا به ایران قطع شد و ایران هم حمله جدی به کشورهای عربی نکرد. قطر که یکی از میانجی های مهم است گفته تنگه هرمز امروز باز میشود. اگر این ادعا درست باشد معنایش این است که آتش بس دیگر در راه است و احتمال بازگشت طرفین به تفاهنامه 14 مادهای نیز وجود دارد.
عراقچی: گفتوگو در حال شکلگیری است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه گفت: یک درک جمعی در منطقه شکلگرفته است که امنیت و ثبات، حتماً باید بهصورت جمعی تأمین شود. ما هیچ حسن نیتی در رفتار آمریکا ندیدیم. باز کردن یک مسیر جدید و اصرار بر اینکه کشتیها از آن مسیر استفاده کنند، برای ما قابلتأمل بود. حتی مستنداتی از تماسهای دریایی وجود دارد که با کشتیهایی که قصد داشتند از مسیر تعیینشده توسط ایران عبور کنند، برقرار میشد و آنها را ترغیب میکردند که از مسیر جنوبی استفاده کنند. تماسهایی که ما با کشورهای منطقه و حتی فراتر از منطقه داریم، نشان میدهد که نوعی آمادگی جدید برای گفتوگو با ایران و حلوفصل مسائل از طریق تعامل شکلگرفته است. البته این به معنای آن نیست که آنها هیچ گلایهای از ما ندارند یا ما از آنها گلایهای نداریم. طبیعی است که میان طرفین، هم گلایهها و هم انتقادهایی نسبت به یکدیگر وجود دارد.
دیدار وزرای خارجه چین و پاکستان درباره ایران
سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد: وزیر امور خارجه چین، وان یی، در قرقیزستان با معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، محمد اسحاق دار، دیدار کرد. چین از نقش کلیدی پاکستان در تسهیل تفاهمنامۀ منعقدشده میان آمریکا و ایران بهشدت قدردانی کرد. چین همچنان از تلاشهای پاکستان برای میانجیگری، ترغیب بازگشت همۀ طرفها به گفتوگو و مذاکره، و دستیابی به آتشبس پایدار، حمایت قاطع خواهد کرد.
فشار آمریکا بر اقلیم کردستان عراق برای جنگ با ایران
شبکه المیادین مدعی شد: آمریکا فشارهای گستردهای را بر رهبران اقلیم کردستان عراق برای ورود مستقیم به جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران وارد کرده است.
واشنگتن رهبران اقلیم را تهدید کرده است در صورت خودداری از مشارکت در این جنگ، ساختار و شیوه کنونی حکمرانی در اقلیم کردستان عراق را موردبازنگری قرار خواهد داد.
المیادین نوشت: در مقابل، ایران نیز هشدار مستقیمی به رهبران اقلیم کردستان عراق درباره پیامدهای مشارکت در جنگ و حمایت از گروههای تجزیهطلب و ضدانقلاب داده است.
حمله هوایی کویت و بحرین به ایران
روزنامه والاستریت ژورنال روز جمعه در گزارشی مدعی شد که بحرین و کویت حدود ۲-۳ هفته پیش حملات هوایی علیه ایران انجام دادند. این حملات با کمک امارات متحده عربی انجامشده که نشاندهنده یک جبهه متحد عربی علیه تهران است.
بحرین و کویت اوایل این ماه مخفیانه با جنگندههای خود به ایران حمله کردند که اولین اقدام تلافیجویانه مستقیم آنها به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، این دو کشور انبارهای پهپاد و موشک ایران را هدف قرار دادهاند، اما مشخص نیست که کدام شهرها یا بندرها هدف حملات بودهاند. والاستریت ژورنال همچنین ادعا کرد که امارات متحده عربی اطلاعات و پوشش هوایی برای این دو کشور فراهم کرده است. برخی گزارشهای پیشین ادعا کرده بودند که عربستان و امارات نیز در واکنش به عملیات نظامی تهران علیه پایگاهها و داراییهای آمریکا در این دو کشور، حملاتی علیه ایران انجام دادهاند. این گزارشها تاکنون بهطور رسمی تأیید نشده است.
جلوگیری از گسترش جنگ
یک رسانه عربی مدعی شد همزمان با افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، واشنگتن در حال اعمال فشار بر برخی کشورهای عربی برای همراهی باسیاستهای ضد ایرانی است؛ در مقابل، قطر با حمایت اردن، عربستان و پاکستان ابتکاری دیپلماتیک را برای جلوگیری از آغاز جنگی گسترده علیه ایران دنبال میکند.
روزنامه فرا منطقهای «رای الیوم» در گزارشی اختصاصی مدعی شد، تحرکات گستردهای در پشت پرده دیپلماسی منطقه برای جلوگیری از آغاز دور تازهای از درگیریها علیه ایران آغازشده است.
به نوشته این رسانه، قطر با حمایت اردن و همراهی پاکستان، ابتکاری اضطراری را برای برقراری یک آتشبس ۱۰ روزه و جلوگیری از وقوع جنگی فراگیر ارائه کرده و دیپلماسی اردن نیز بهصورت فشرده در حال رایزنی با طرفهای مختلف برای پیشبرد این طرح است.
رأی الیوم همچنین نوشت که همزمان، دولت آمریکا با انتقال شمار قابلتوجهی از نیروهای ویژه خود از اروپا به کشورهای همجوار ایران، در حال آمادهسازی شرایط برای تحولات احتمالی در منطقه است.
این گزارش با استناد به منابع اردنی ادعا میکند که امان در تماسهای خود با واشنگتن تلاش دارد مانع از تحقق خواستههای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل برای ازسرگیری جنگ شود. همچنین اردن و کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس در حال رایزنی درباره پیامدهای هرگونه تشدید درگیری و تأثیر آن بر امنیت منطقه هستند.
رأی الیوم در ادامه افزود که در محافل کاخ سفید، این روایت در حال تقویت است که افزایش فشار بر کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه میتواند آنها را به سمت همراهی با واشنگتن در تقابل با ایران سوق دهد.
این رسانه همچنین به بیانیه اخیر برخی کشورهای عربی درباره درخواست از شورای امنیت برای مداخله در برابر آنچه «تجاوزات ایران» خواندهشده، اشارهکرده و مدعی است که این اقدام میتواند مقدمهای برای مشروعیت بخشی به هرگونه اقدام نظامی احتمالی علیه تهران باشد. بااینحال، رأی الیوم تأکید کرد که بخش قابلتوجهی از کشورهای عربی، بهویژه قطر، اردن و عربستان، همچنان از راهکارهای دیپلماتیک حمایت کرده و تلاش میکنند از تبدیل تنشهای کنونی به جنگی تمامعیار جلوگیری کنند.