مرکز آمار نرخ تورم سالانه و نقطهبهنقطه در خردادماه را به ترتیب ۶۲ درصد و ۸۸.۶ درصد اعلام کرد که بالاترین نرخ تورم در 8 دهه گذشته است.
رکورد زنی تورم
سال ۱۴۰۱ مرکز آمار نرخ تورم سالانه را ۴۵.۸ درصد اعلام کرد. بالاترین تورم نقطهبهنقطه ثبتشده ۸۸.۶ درصد در خرداد امسال بوده است. کارشناسان معتقدند تورم نقطهبهنقطه در تیرماه از ۹۰ درصد و در شهریور از ۱۰۰ درصد خواهد گذشت.
ریشه تورم
عامل تورم، شوک ارزی بود که در دولتهای سیزدهم و چهاردهم با حذف ارز ترجیحی ایجادشده است. همچنین وقوع دو جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل با ایران یکی از مهمترین دلایل رشد تورم است. علاوه بر آن تحریم و محاصره دریایی در افزایش تورم تأثیر داشته است.
دو برابر شدن تورم ماهانه
تورم ماهانه برای ششمین ماه پیاپی بیش از ۵ درصد بوده است. میانگین تورم ماهانه که تا دیماه ۳.۶ درصد بود، در ۶ ماه بعد دیماه حدود دو برابر شده و به ۷.۱ درصد رسید.
فشار به فرودستان
اقتصاددانان تورم را مالیاتی میدانند که از جیب نیروی کار و فرودستان به جیب ثروتمندان و سرمایهداران میرود. تورم قدرت خرید مزدبگیران را کاهش میدهد. اقشار کمدرآمد، روستاییان زیر فشار تورم بالا قرار میدهند.
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، درحالیکه دهک اول (فقیرترین دهک درآمدی) تورم نقطهای که خردادماه حس کرد معادل ۱۰۰.۲ درصد بوده و برای دهک دوم به ۱۰۱.۴ درصد رسیده، تورمی که دهک دهم (ثروتمندترین دهک) تجربه کرده ۸۵.۸ درصد بوده است. به زبان سادهتر شدت تورمی که تهیدستان تجربه کردند ۱۵.۶ درصد بیش از تورمی بود که ثروتمندان حس کردند.
تورم روستا بیشتر از شهر
نرخ تورم ماهانه کل در خرداد ۵.۹ درصد بوده و تورم ماهانه شهرها ۵.۸ درصد، تورم ماهانه مناطق روستایی به ۶.۶ درصد بوده است. تورم نقطهبهنقطه در شهرها ۸۵.۲ درصد و در روستاها به ۱۰۸.۱ درصد رسیده و نرخ تورم سالانه که در مناطق شهری معادل ۶۰.۳ درصد اعلامشده، در مناطق روستایی ۷۲.۴ درصد بوده است. بهاینترتیب مردم روستاها تورم نقطهای ۲۲.۹ درصد از شهرها بیشتر است و نرخ تورم سالانه در روستاها هم ۱۲.۱ درصد بیش از شهر اعلامشده است.
تورم سهرقمی در 11 استان
تورم نقطهای برای ۱۱ استان سهرقمی شده است؛ تورم نقطهبهنقطه برای استانهای آذربایجان غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و به ویر احمد، گلستان، مازندران، مرکزی و هرمزگان سهرقمی شده است. بالاترین تورم استانی را ایلام با ۱۱۴.۷ درصد تجربه کرده و پسازآن استان کردستان با تورم ۱۱۱.۷ درصدی قرارگرفته است. گفتنی است تورم نقطهبهنقطه برای استان تهران ۷۳.۳ درصد اعلامشده که ۱۵.۳ درصد کمتر از تورم عمومی کشور است.
تورم خوراکیها
تورم سالانه و نقطهبهنقطه ۶۲ و ۸۸.۶ درصد بودند. تورم سالانه و نقطهبهنقطه گروه خوراکیها به ترتیب ۹۰.۷ درصد و ۱۳۴.۶ درصد بوده است. بالاتر بودن تورم خوراکیها با توجه به سهم بیش از ۴۰ درصدی آن در هزینههای خانوارهای فقیر، فشار تورمی بر فرودستان را دوچندان کرده است.
تورم روغن در صدر
روغن در میان اقلام خوراکی، بیشترین تورم را داشته است. تورم سالانه این گروه ۱۴۳.۱ درصد و تورم نقطهبهنقطه آن ۲۷۸.۴ درصد اعلامشده است. مهمترین عامل این تورم، حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی است.
تورم نان
گروه نان و غلات تورم بیش از دیگر گروهها را دارند؛ تورم سالانه این گروه ۱۲۰.۷ درصد (نزدیک دو برابر تورم عمومی)و تورم نقطهبهنقطه آن ۱۳۸.۸ درصد گزارششده است.
این مهم در شرایطی رخ میدهد که در ابتدای تیرماه، قیمت نان در تهران و ورامین را دو برابر شده است.
تورم گوشت و لبنیات
تورم نقطهبهنقطه گروه گوشت قرمز و ماکیان ۱۷۸.۲ درصد و تورم سالانه آن ۸۹.۵ درصد محاسبهشده است. پسازآن لبنیات یعنی گروه شیر، پنیر و تخممرغ تورم نقطهای ۱۵۱.۹ درصدی را تجربه کردند و تورم نقطهبهنقطه گروه میوه و خشکبار هم ۹۹.۹ درصد بوده است.