سید محمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، دیروز در نشست خبری با اشاره به انتشار گزارش سرمایه اجتماعی، اظهار کرد: مأموریت مهم سازمان امور اجتماعی کشور تقویت پیوند میان مردم، ساختار حکمرانی و نهادهای اجتماعی است. امروز وظیفه خود میدانیم زمینههایی را که میتواند مشارکت مردم، شنیدن صدای آنان و گفتوگوی اجتماعی را تقویت کند، موردتوجه قرار دهیم. ما معتقدیم مشکلات کشور سنگین است و باید حل شود، اما بازسازی اعتماد مردم، گفتوگو، مشارکت و شنیدن صدای جامعه اگر اهمیتی بیش از مسائل اقتصادی نداشته باشد، کمتر از آن نیست.
کاهش سرمایه اجتماعی
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در حوزه سرمایه اجتماعی ادامه داد: دادههایی که هم در پیمایشهای وزارت کشور و هم در مطالعات سایر نهادها به دست آمده، زنگ خطری جدی برای کشور است. در یک دهه گذشته شاخص سرمایه اجتماعی کاهشیافته است؛ بهگونهای که این عدد در سال ۱۳۹۴ حدود ۴۳.۵ بوده و تا سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۶.۶ کاهش پیداکرده است. اعتماد به کارآمدی حکمرانی روند کاهشی داشته، اما در مقابل، مناسبات میان مردم و اعتماد در سطح خرد افزایش پیداکرده است. بهبیاندیگر، مردم در مواجهه با نقصهایی که در نظام حکمرانی احساس میکنند، بیشتر به یکدیگر، خانواده، دوستان و نهادهای نزدیک به خود تکیه کردهاند و از حمایتهای عاطفی، مالی و اطلاعاتی یکدیگر بهره میگیرند. بطحایی با اشاره به آخرین پیمایش انجامشده در این حوزه گفت: بر اساس نتایج این پیمایش، حدود ۶۴ درصد مردم احساس تعلق اجتماعی داشتهاند که این عدد نسبت به پیمایش قبلی حدود ۲۰ درصد افزایش نشان میدهد. این موضوع یک ثروت و سرمایه بسیار ارزشمند برای کشور است و باید در سیاستگذاریهای اجتماعی موردتوجه جدی قرار گیرد.
نابرابری
معاون وزیر کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به احساس عدالت و برابری در جامعه اظهار کرد: حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری دارند و معنای این عدد آن است که بخش قابلتوجهی از جامعه احساس میکند در فضایی همراه با تبعیض و نابرابری زندگی میکند. متأسفانه ۶۰ درصد از مردم امید به بهبود شرایط آینده ندارند.
میزان تعلق ملی
بطحایی در ادامه با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در حوزه احساس تعلق ملی گفت: بر اساس پیمایشهایی که پیش از جنگ رمضان انجامشده، حدود ۷۶ درصد و یا سهچهارم مردم به ایرانی بودن خود افتخار میکنند و این عدد، قابلتوجه و امیدوارکنندهای است.
نارضایتی اجتماعی
وی بااینحال به پایین بودن میزان رضایت اجتماعی اشاره کرد و افزود: نتایج پیمایشها نشان میدهد رضایت اجتماعی حدود ۳۸ درصد است؛ یعنی حدود ۶۲ درصد از مردم، رضایت اجتماعی مطلوبی ندارند. یکی از مسائل مهم در حوزه اجتماعی این است که مراقبت کنیم دوقطبی سازی در کشور ایجاد نشود، درواقع گروههای مردمی در جامعه به جبهههای مختلف و مقابل یکدیگر تقسیم نشوند.
وی هشدار داد: اگر بخشهایی از جامعه و مؤلفههای مؤثر بر تابآوری مردم مورد تهدید قرار گیرد و تابآوری اجتماعی کاهش پیدا کند، درواقع خودمان به پایداری جامعه آسیبزدهایم. امروز مانند گذشته نیست که امنیت کشور صرفاً متکی به ابزارهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی باشد؛ امروز در همه دنیا و ازجمله در کشور ما، نقش عوامل اجتماعی، روانشناختی و فرهنگی در امنیت ملی جدی و در برخی موارد مؤثرتر از قدرت نظامی ارزیابی میشود.
نگرش اجتماع در ماه خرداد
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در خردادماه سال ۱۴۰۵ گفت: بر اساس دادههای موجود، حدود ۷۰ درصد مردم معتقدند تغییر سیاستهای کلان کشور کارآمدترین راهحلها برای عبور از مشکلات است. همچنین بیش از ۵۰ درصد مردم انتظار دارند رهبری جدید در مسیر تحولات کلان کشور وارد شود و ایشان میتواند تحولات ایجاد کند. وی افزود: حدود ۶۰ درصد مردم اعلام کردهاند که تحمل فشار اقتصادی بیشتر را ندارند؛ بنابراین اگر قرار است تصمیمات اقتصادی اتخاذ شود که به افزایش فشار اقتصادی منجر میشود، باید به این واقعیت اجتماعی توجه جدی داشت.
پایداری نظم اجتماعی
بطحایی در پایان با اشاره به اهمیت حفظ نظم اجتماعی خاطرنشان کرد: باوجود برخی نارضایتیهای اجتماعی، بخش قابلتوجهی از مردم با برهم خوردن نظم اجتماعی مخالف هستند و پایداری نظم اجتماعی برای آنان اهمیت دارد. این موضوع باید در سیاستگذاریها موردتوجه قرار گیرد.