ستاره صبح: جلسه دورهای شورای حکام هر سه ماه یکبار برگزار میشود. نشست تازه این شورا از روز دوشنبه آغاز شده و تا جمعه ادامه دارد. گفتنی است که در نشست سال قبل این شورا قطعنامهای علیه ایران در خصوص عدم همکاری با آژانس صادر شد که این بهانهای شد تا اسرائیل به ایران حمله کند. حالا هم برخی پیش بینی میکنند ممکن است اگر پیش نویس قطعنامه سه کشور آمریکا، فرانسه، آلمان و انگلستان در شورا رأی بیاورد و ایران را محکوم کند احتمال جنگ دیگر وجود دارد. پیشنویس قطعنامه آماده شده و در بین اعضای شورای حکام که 35 عضو است توزیع شده است. در قطعنامه های قبلی روسیه و چین به قطعنامه آمریکا و 3 کشور اروپایی رأی مخالف داده بودند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی بازوی شورای حکام و شواری امنیت است. معمولا آنچه را که آژانس که یک نهاد تخصصی است به جلسه ارائه دهد تصویب میشود. با همین دلیل استدلال میتوان حدس زد که گزارش گروسی میتواند قطعنامه علیه ایران را تصویب کند.
لارنس نورمن خبرنگار وال استریت ژورنال پیش بینی کرده که این پیش نویس به احتمال زیاد تصویب خواهد شد.
وی همچنین گفته است: بر اساس برداشت من، فشار آمریکا برای ارجاع فوری پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل، به عنوان یک مصالحه، از قطعنامه حذف شده است.
منابع آگاه از روند آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با تابناک عنوان کردهاند که اگر این قطعنامه به شورای حکام ارائه شود، با رأی ۱۹ یا ۲۰ عضو موافق در مقابل ۳ عضو مخالف تصویب خواهد شد، و بقیه اعضا دست روی دست میگذارند و ممتنع میدهند جرئت رأی منفی هم ندارند!
این پیشنویس قطعنامه ضدایرانی، تهران را ملزم میکند درباره وضعیت تأسیسات هستهای هدف حمله قرارگرفته و همچنین ذخایر اورانیوم غنیشده موجود در این مراکز به آژانس توضیح دهد. متن اولیه پیش نویس آمریکا (بدون مشارکت سه کشور اروپایی) که به صورت اختصاصی در اختیار خبرنگار تابناک قرار گرفته بود از طریق این لینک قابل دسترسی است.
در این خصوص گزیدهای از پیش نویس قطعنامه مورد تحلیل قرار میگیرد:
۱. پایبندی ایران به تعهدات خود ذیل موافقتنامههای پادمانی (CSA) را نمیتوان جدا از محیط امنیتی حاکم ارزیابی کرد. گزارش مدیرکل آژانس خود به روشنی بیان میکند که شرایط کنونی نتیجه مستقیم حملات رژیم آمریکا و اسرائیل است.
۲. توقف بازرسیها و فعالیتهای راستیآزمایی در برخی تأسیسات توسط ایران آغاز نشده است. بلکه همانطور که مدیرکل نیز تأیید کرده، ناشی از تصمیم خود آژانس برای توقف این فعالیتها و خروج بازرسانش در واکنش به وقوع اقدامات تجاوزکارانه و شرایط استثنایی امنیتی بهوجودآمده بوده است.
۳. گزارش مدیرکل همچنین تأیید میکند که در نتیجه همکاری مستمر و تعامل صادقانه ایران با آژانس، فعالیتهای راستیآزمایی در تأسیساتی که مورد حمله قرار نگرفته بودند، از سر گرفته شده و انجام میشود.
۴. از ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ تا ۴ آوریل ۲۰۲۶، دستکم ۱۷ موج از حملات مسلحانه متعدد به تأسیسات مختلف هستهای ایران گزارش شده است. مقیاس، شدت، فراوانی و ماهیت این حملات در تاریخ آژانس بیسابقه بوده است.
۵. بر اساس گزارش اجرای پادمان در سال ۲۰۲۴ (SIR ۲۰۲۴)، بیش از ۷۲ درصد از فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در کشورهای دارای موافقتنامه پادمان لازماجرا ولی فاقد پروتکل الحاقی (AP) در طول سال ۲۰۲۴، تنها در ایران انجام شده است که بیش از ۵۶ درصد از بودجه سالانه راستیآزمایی آژانس را به خود اختصاص داده است.
۶. ایران پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵ بارها تأکید کرد که خطر حملات بیشتر واقعی و مستمر است و نمیتوان وضعیت را به حالت عادی بازگشته تلقی کرد. با این حال، برخی طرفهای غربی این نگرانیها را صرفاً بهانهای از سوی ایران معرفی کردند.
۷. تهدیدهایی که موجب ایجاد این شرایط استثنایی شدند، متوقف نشدهاند. در واقع، به تازگی در تاریخ ۷ ژوئن ۲۰۲۶ - درست همان روزی که پیشنویس قطعنامه به طور غیررسمی در وین توزیع شد - رئیسجمهور ایالات متحده علناً تهدید به تجاوز بیشتر علیه مواد هستهای ایران کرد و گفت: «ما آن را از بین خواهیم برد و نابودش میکنیم» و اینکه در صورت عدم توافق، ایالات متحده «به طور نظامی بسیار شدیدی» عمل خواهد کرد.
۸. در شرایط بیسابقه امنیتی کنونی که توسط حملات و تهدیدات مستمر ایجاد شده است، پایههای حقوقی، فنی و عملیاتی لازم برای اجرای عادی و روتین پادمانها در ایران به طور جدی مختل شده است؛ و تا زمانی که حملات و تهدیدات آنها به طور کامل و دائمی پایان نیابد و شرایط عادی ایمنی از جمله دسترسی ایمن به تأسیسات آسیبدیده و توانایی ارزیابی شرایط فیزیکی و فنی آنها احیا نشود، هرگونه انتظار برای اجرای عادی پادمانها در ایران فاقد هرگونه مبنای حقوقی، فنی و عملیاتی است.
۹. طبق معمول و جای تعجب نیست که پیشنویس قطعنامه ارائهشده توسط آمریکا تمام همکاریهای ایران با آژانس حتی در شرایط جنگی را نادیده میگیرد - یک نمونه آن بازدید اخیر بازرسان آژانس از نیروگاه هستهای بوشهر بود که خود مورد حملات متعددی قرار گرفته است.
۱۰. پیشنویس قطعنامه طبیعتاً از «راهحل دیپلماتیک» حمایت میکند، اما بلافاصله پس از آن به «چالشهای ناشی از برنامه هستهای ایران و پیامدهای آن برای صلح و ثبات منطقهای» اشاره میکند و از «ایران میخواهد که به طور جدی و بدون پیششرط در مذاکرات شرکت کند.» این پیشنویس مجدداً این واقعیت را نادیده میگیرد که این چالشها نه توسط ایران، بلکه توسط دو دور تجاوز بیسابقه از جمله از سوی کشور تدوینکننده قطعنامه ایجاد شده است.