گروه اجتماعی: سازمان بهداشت جهانی (WHO) همزمان با «روز جهانی بدون دخانیات» ۳۱ می، دیروز با انتشار گزارش نگرانکنندهای، نسبت به افزایش روزافزون مصرف محصولات دخانی و نیکوتین دار در میان نسل جوان هشدار داد و اعلام کرد که حداقل ۴۰ میلیون نوجوان ۱۳ تا ۱۵ ساله در جهان از انواع محصولات دخانی استفاده میکنند. این روند با گسترش سیگارهای الکترونیکی (ویپ) و کیسههای نیکوتین، سرعت بیشتری به خود گرفته است.
فریبندگی سیگارهای الکترونیک
سازمان بهداشت جهانی در این گزارش با اشاره به راهبردهای فریبنده صنایع دخانی برای جذب نوجوانان، تصریح کرده که شرکتهای تولیدکننده دخانیات، محصولات خود را به گونهای مهندسی میکنند که ضمن جذابتر شدن برای نسل نوجوان، استفاده از آنها تسهیل شده و روند ترک اعتیاد برای مصرفکننده بسیار دشوارتر گردد. دکتر اتین کروگ مدیر بخش عوامل تعیینکننده سلامت در سازمان بهداشت جهانی با انتقاد از تغییر مدل کسبوکار این شرکتها گفته است: در حالی که دخانیات سنتی همچنان قربانیان زیادی میگیرد، این صنایع با ترویج گسترده سیگارهای الکترونیکی طعم دار و محصولات جدید نیکوتین دار، در تلاش برای جذب نسل بعدی و ایجاد وابستگی در آنها هستند.
تأثیر نیکوتین بر ایجاد اختلالات روان
در ادامه این گزارش آمده است: متخصصان حوزه سلامت تأکیددارند که نیکوتین، بهویژه در غلظتهای بالا، مادهای بهشدت اعتیادآور است. این ماده شیمیایی تأثیرات مخربی بر رشد مغز در کودکان، نوجوانان و جوانان دارد و میتواند زمینهساز بروز اختلالات شناختی و رفتاری در آینده باشد.
راهکار
سازمان بهداشت جهانی، راهکارهای سیاستی ویژهای را جهت مقابله با این بحران به دولتها پیشنهاد کرد که شامل:
- ممنوعیت عرضه محصولات طعم دار: برای کاهش جذابیت اولیه برای نوجوانان.
- اعمال محدودیتهای شدید تبلیغاتی: ممنوعیت هرگونه تبلیغ، ترویج و حمایت مالی صنایع دخانی.
- صیانت از سلامت در اماکن عمومی: عاریسازی کامل فضاهای عمومی سرپوشیده از دود سیگار و بخارات ویپ.
- تشدید نظارت و اجرای قانون: افزایش توان اجرایی برای نظارت بر توزیع و فروش محصولات دخانی به افراد زیر سن قانونی.
در خاتمه گزارش این سازمان تأکید شده، محافظت از نسل جوان و نوجوان در برابر اعتیاد به نیکوتین، ضرورتی است که نیازمند عزم جدی سیاستگذاران، مشارکت خانوادهها و آگاهیبخشی مستمر در محیطهای دانشگاهی و آموزشی است. همگامی با این پویش جهانی، گامی حیاتی در راستای ارتقای سلامت عمومی و کاهش بار بیماریهای غیر واگیر در جامعه خواهد بود.
آمار مرگ براثر دخانیات در ایران
دبیر کل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات بابیان اینکه سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان به علت بیماریهای ناشی از دخانیات فوت میکنند، گفت: مرگومیر ناشی از مصرف دخانیات در ایران سالانه حدود ۶۰ هزار نفر و معادل سقوط دو فروند هواپیما مسافربری است.
محمدرضا مسجدی دیروز دربیست و دومین همایش سلامت و زندگی با محوریت بیمارستان عاری از دخانیات، اظهار کرد: همچنین هرسال ۱.۶ میلیون نفر نیز به علت قرار داشتن در معرض دود مواد دخانی، فوت میکنند.
وی افزود: کرونا در مدت سه سال ۶.۵ میلیون مرگ ایجاد کرد، اما مصرف دخانیات در سه سال موجب مرگ چهار برابر این رقم میشود.
جهش ۱۳۵ درصدی مصرف دخانیات
در دختران
مسجدی با ابراز تأسف از تغییر الگوی مصرف در میان زنان و دختران، یادآور شد: آمار مصرف دخانیات در جامعه زنان از حدود ۱ تا ۱.۵ درصد، اکنون به مرز ۴.۵ تا ۵ درصد رسیده که نشاندهنده جهشی سه تا چهار برابری در این حوزه است.
وی بحرانیترین بخش آمارهای اخیر را کاهش سن مصرف و تمرکز بر نوجوانان دانست و هشدار داد: مقایسه دادههای سال ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰ نشاندهنده رشد تکاندهنده ۱۳۵ درصدی مصرف دخانیات در میان دختران ۱۳ تا ۱۵ سال است.
وی از خانوادهها خواست تا با نظارت دقیقتر بر فرزندان، مانع از سقوط نسل جوان در تلههای جذاب اما کشنده مواد دخانی نوپدید شوند.