بر اساس برآوردها، سالانه هزاران کولر گازی و کولر آبی به شبکه مصرف برق کشور اضافه میشود. در مجموع، میلیونها کولر آبی با آغاز فصل گرما در خانهها فعال میشود که سهم قابل توجهی از پیک مصرف تابستانی را به خود اختصاص میدهند.
درواقع سهم عمدهای از مصرف برق تابستان به سامانههای سرمایشی اختصاص دارد. با ادامه این روند، صنعت برق برای تأمین نیاز مصرف، ناچار به سرمایهگذاریهای سنگین در احداث نیروگاههای جدید خواهد بود، بهطوری که صنعت برق کشور بتواند پاسخگوی این میزان افزایش تقاضای سالانه باشد، باید هر سال حدود ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید احداث شود. همچنین این افزایش مصرف، اثرات زیستمحیطی قابل توجهی از جمله افزایش انتشار گازهای گلخانهای و مصرف بیشتر آب را به دنبال دارد.
با این حال، در برابر این روند افزایشی، مجموعهای از راهکارها در دستور کار قرار گرفته که هدف آنها، تأمین همان خنکای مورد نیاز، اما با مصرف انرژی کمتر است. در رأس این راهکارها، جایگزینی الکتروموتورهای القایی در کولرهای آبی با مدلهای راندمان بالای BLDC قرار دارد.
طرحی که تنها با تعویض یک میلیون موتور، میتواند مصرف انرژی این کولرها را تا ۵۰ درصد کاهش دهد؛ معادل ۴۶۵ میلیون کیلوواتساعت صرفهجویی در سال، کاهش ۳۰۰ مگاوات از توان مصرفی، صرفهجویی ۱۴ میلیون مترمکعب آب و جلوگیری از انتشار ۳۲۲ هزار تن دیاکسیدکربن را به دنبال داشته باشد.
برای تسهیل اجرای این طرح، سال گذاشته اعلام شد وام ۸ میلیون تومانی با نرخ ۱۸ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه در اختیار متقاضیان قرار گرفته تا مسیر تعویض تجهیزات برای خانوارها مقرون بهصرفهتر شود.
همچنین پروژه جایگزینی ۱۰۰ هزار کولر گازی فرسوده در جنوب کشور آغاز شد که موجب کاهش قابل توجه بارهای سرمایشی در پیک تابستان شود، پروژه نصب کولرهای پربازده BLDC در تهران نیز آغاز شد و صنایع نیز به صورت جدی وارد سرمایهگذاری در این حوزه شدند.
یکی دیگر از پروژههای در حال اجرا، جایگزینی ۱۰ هزار موتور کولر آبی با استفاده از الکتروموتورهای پربازده بوده است که با اجرای این طرح پیشبینی میشد ۶.۴ مگاوات کاهش توان در بخش مصرف انرژی محقق شود. در کنار این طرحها، سیاستهای مکملی نیز برای کنترل مصرف برق در حال اجراست. نظام تعرفهگذاری پلکانی از جمله آنها بوده که باعث میشود مشترکان پرمصرف هزینه بیشتری بپردازند. همچنین، محدودسازی مصرف در بخش پرمصرفها بهصورت جدی پیگیری میشود؛ روشی که در سالهای اخیر نتایج مثبتی به همراه داشته است.
علاوه بر این، به اعتقاد کارشناسان، اقداماتی در سطح خانگی نیز میتواند به کاهش بار شبکه کمک کند، استفاده از کولرهای دارای برچسب انرژی سطح A یا بالاتر، سرویس و تمیز کردن مرتب کولرها برای افزایش بازدهی، استفاده از پوششهای مناسب روی پنجرهها برای جلوگیری از ورود گرمای خورشید، تنظیم دمای کولر گازی روی ۲۴ تا ۲۶ درجه سانتیگراد، استفاده از تهویه طبیعی در ساعات خنک صبح و شب و خاموش کردن وسایل برقی غیرضروری که تولید گرما میکنند در امر تأثیر گذار هستند.
شاید خنک کردن خانهها در روزهای گرم سال اجتنابناپذیر باشد، اما راهی که به پایداری شبکه منتهی میشود، نه از توسعه بیپایان تولید برق، بلکه از اصلاح مصرف، ارتقای تجهیزات و بهرهگیری از فناوریهای نوین عبور میکند. خنکی هوشمند، مسیر تازهای برای تابستانهای آینده است.
ایسنا