اگر جنگی بین ایران و عربستان درگیرد، پاکستان مجبور است در دفاع از عربستان علیه ایران وارد جنگ شود یعنی پای پاکستان به جنگ کشیده خواهد شد. به همین دلیل پاکستان تلاش میکند از هر دو طرف امتیاز بگیرد تا جنگ نشود.
* خواستههای آمریکا از ایران شامل «غنیسازی صفر» و انتقال بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی و موارد دیگر است. شواهد نشان میدهد که حاکمیت قصد ندارد این دو خواسته اصلی آمریکا را بپذیرد؛ بنابراین امکان مصالحه کمتر از امکان جنگ است.
* شبها و در میدانهای شهرها علیه تیم مذاکرهکننده شعار میدهند که پیامش این است که قالیباف و عراقچی نباید مصالحه کنند، کوتاه بیایند و امتیاز بدهند. این در حالی است که جوهر و ذات مذاکره، امتیاز دادن و امتیاز گرفتن است.
* آتشبس نامحدودی که ترامپ اعلام کرده، شمشیری دولبه است؛ زیرا آمریکا و اسرائیل هر زمان که شرایط را مناسب ببینند، ممکن است با بهرهگیری از اصل غافلگیری به ایران حمله کنند که نشانههای آن نیز دیده میشود. مشاهده ریزپرندهها در آسمان شهرها در شامگاه جمعه، نشانه همین موضوع است.
* بستن تنگه هرمز توسط ایران و محاصره دریایی ایران توسط آمریکا، خطرناک است چون فشار سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی بر تهران را افزایش میدهد. اگر ایران به بستن تنگه هرمز ادامه دهد و آمریکا نیز محاصره دریایی را که میتواند مانع صادرات و واردات نفتی و غیرنفتی ایران شود ادامه دهد، نتیجه نهایی جنگ است، نه توافق و صلح.
* صداوسیما نظرسنجیای انجام داده که ۵۶ درصد گفتهاند اولویت، برداشتن تحریمهاست. تحریم را با جنگ و تهدید نمیتوان برداشت، بلکه با مذاکره، توافق، بدهبستان و امتیاز دادن و امتیاز گرفتن میتوان آن را رفع کرد. این واقعیت را باید پذیرفت و روشهای بیفایده را کنار گذاشت.
آنچه در میدان تا روز گذشته مشاهده میشد، این بود که پنجره دیپلماسی بسته شده است؛ اما سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به پاکستان و انتقال خواستههای ایران و دریافت خواستههای آمریکا، سپس سفر او به مسقط، پایتخت عمان و در نهایت سفر به مسکو، نشان از دور تازهای از دیپلماسی دارد که بیانگر بسته نشدن روزنه دیپلماسی است.
واقعیت این است که توافق و جنگ هر دو روی میز هستند. ادامه بستن تنگه هرمز میتواند تبعات جدی داشته باشد. خانم کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در حاشیه اجلاس سران این اتحادیه در قبرس، بستن تنگه هرمز را محکوم کرد و اتحادیه عرب نیز با صدور بیانیهای موضعی مشابه اتخاذ کرد. اتحادیه اروپا در موضوعاتی مانند حقوق بشر، مسائل موشکی ایران و همچنین گروههای محور مقاومت، مواضعی نزدیک به آمریکا دارد.
پرسش این است که اگر آمریکا، اتحادیه اروپا و اتحادیه عرب علیه ایران متحد شوند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ این پرسشی است که تندروها باید به آن پاسخ دهند.
نظرسنجی صداوسیما، برخی نظرسنجیهای دیگر و مشاهدات میدانی نشان میدهد که مردم دچار مشکلات اقتصادی هستند و میخواهند این گره باز شود، نه اینکه شرایطی پیش آید که آمریکا ایران را محاصره دریایی کند. آمریکا در روزهای اخیر مانع ورود بیش از ۳۰ کشتی شده که قصد داشتند به بنادر ایران وارد شوند یا از آن خارج شوند. پس اکنون شاهد شرایطی هستیم که اکنون هم انگشتها روی ماشه است هم روزنه مذاکره باز است. اگر واردات کالاهای اساسی، دارو و دیگر اقلام کاهش یابد، مردم دچار مشکل میشوند. همچنین اگر ایران نتواند نفت، پتروشیمی و کالاهای غیرنفتی صادر کند، درآمدش کاهش پیدا میکند و دولت در پرداخت حقوق و بازسازی خرابیهای جنگ با مشکل روبهرو خواهد شد.
پس بهتر است با مصالحه، جلوی جنگ گرفته شود و تحریمها کاهش یابد.