اخیراً 24 نماینده مجلس برای تصویب طرح «مجازات افراد معروف و مشهور قبل از اظهارنظر مقامات رسمی» خیز برداشته‌اند. طرحی که واکنش‌های بسیاری از کاربران و حقوقدانان را در پی داشت. بر اساس این طرح، فردی که دارای موقعیت شغلی، اجتماعی، سیاسی، خانوادگی، علمی، فرهنگی و نظامی است و مطالبی را خلاف واقع بیان کند که بازخورد گسترده داشته باشد، اگر از مصادیق افساد فی‌الارض نباشد، مشمول مجازات می‌شود. این طرح اعلا‌م می‌کند افراد اجازه ندارند قبل از اظهارنظر مقامات رسمی حرفی بزنند! چنین دیدگاهی یعنی نفی آزادی بیان، چراکه همه افراد در هر زمان حق اظهارنظر دارند. چه افراد مشهور باشند و چه افراد غیر مشهور باشند.
خط‌ونشان جدید برای فضای مجازی
هفته گذشته نیز معاون دادستان قم از جرم انگاری برای لایک، هشتگ و اظهارنظر در شبکه‌های اجتماعی خبر داد. ابوالفضل تحریری گفت: «هر شخص نسبت به تولید محتوا، انتشار و به اشتراک گذاردن مطلب در صفحه خود، محتوای کامنت‌های دیگران در این صفحه و لایک مطالب دیگران مسئولیت قانونی دارد.» حقوقدانان می‌گویند در قانون برای چنین مواردی، جرم تعریف نشده است.
اصل قانونی بودن جرم و مجازات
نعمت احمدی، حقوقدان دراین‌ارتباط به خبرآنلاین گفت: «اول باید جرم بودن یک مسئله در قانون مشخص شود، لذا بیان چنین مسائلی در راستای آزادی‌های مردم نیست. این فقط یک اظهارنظر غیر کارشناسی است. اگر این موارد در بعضی محاکم اجرا شود باید به خدا پناه برد، چراکه مهم‌ترین اصل در قانون، اصل قانونی بودن جرم و مجازات است، یعنی اول قانون‌گذار باید جرم را تعریف کند و بعد برای آن مجازات تعریف کرد.»
مسدود کردن فضای مجازی مشکلی را حل نمی‌کند
سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی روز گذشته گفت: مسدود کردن فضای مجازی علاوه بر اینکه مشکلی را حل نمی‌کند و راه‌حل مناسبی نیست، بلکه بالعکس باید دسترسی آن برای کاربران بیشتر باشد و در چارچوب قانون کنترل و مدیریت شود. حسن لطفی در گفت‌وگو با ایرنا اظهار داشت: باید در فضای مجازی قانون مداری حاکم باشد و به هر میزان این فضا بازتر باشد در تمامی عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به سود کشور خواهد بود. حرکت رسانه‌های دیجیتال در فضای مجازی به شرطی که در چارچوب قانون طی مسیر کنند یک فرصت برای شکوفایی کشور در همه عرصه‌ها به شمار می‌رود. وی افزود: چالشی که هم‌اکنون گریبان گیر فضای مجازی است این است که به حال خود رها شده و کسی پاسخگوی مشکلات آن نیست. همان‌طور که می‌بینید مسدود کردن فضای مجازی سبب روی آوردن کاربران برای شکستن این سد شده که با استفاده از راه‌های مختلف به اینترنت بدون فیلتر نیز دسترسی خواهند داشت. اگر فضای مجازی در چارچوب قانون مدیریت شود سبب رشد جامعه می‌شود.