۱.۵ میلیون هکتار عرصه تالابی کشور غبار خیز شده‌اند
آرزو اشرفی زاده، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با ایلنا گفت: بر اساس مطالعاتی که در سال ۹۸ انجام‌شده از ۳.۴ میلیون عرصه تالابی ایران، حدود ۱.۵ میلیون هکتار پتانسیل غبار خیزی دارند. بیش‌ترین سطح غبار خیزی مربوط به تالاب جازموریان است، همچنین تالاب‌های بزرگ کشور مانند هامون و گاوخونی نیز چنین وضعیتی دارند. هامون، جازموریان و گاوخونی، سه تالابی هستند که از بین تمام تالاب‌های کشور بدترین وضعیت را از نظر آبگیری دارند و تقریباً هر سه به صورت کامل خشک‌شده‌اند. متأسفانه با وجود گذشت بیش از چهار ماه از سال آبی جاری، هنوز هر سه تالاب آب دریافت نکرده‌اند و این در حالی است که در سال آبی گذشته نیز گاوخونی حقابه‌ای نگرفت، حقابه‌ای از سمت رودخانه هیرمند به سمت هامون رهاسازی نشد و میزان آبگیری تالاب جازموریان نیز نسبت به حقابه تعیین‌شده توسط سازمان محیط‌زیست کمتر بود. در چند سال گذشته حقابه‌ای وارد تالاب گاوخونی نشده و تنها آب‌هایی که به این تالاب می‌رسد، بخشی‌هایی از پساب است و گاوخونی در حال حاضر تقریباً به صورت کامل خشک است. روند تأمین نشدن حقابه تالاب گاوخونی به‌گونه‌ای است که حتی در سیل سال ۹۸ نیز که منابع آبی زیادی وارد حوضه آبریز این تالاب شد، اراده‌ای جدی برای تأمین حقابه گاوخونی وجود نداشت.
وضعیت بد دریاچه نمک و تالاب‌های استان قم
وی درباره آخرین وضعیت دریاچه نمک و سایر تالاب‌های استان قم نیز توضیح داد: متأسفانه در سال‌های اخیر و به خصوص در سال آبی جاری، استان‌های تهران و قم که جزو حوضه آبریز دریاچه نمک محسوب می‌شوند، وضعیت بارشی مناسبی نداشته‌اند و همین مسئله نیز باعث شده است که این دریاچه و تالاب‌های اقماری آن در شرایط نامناسبی قرار بگیرند.
وضعیت خوب تالاب‌های ارومیه
اشرفی زاده با اشاره به برخی خبرهای خوب مربوط به تالاب‌های کشور گفت: خوشبختانه در سال آبی جاری تالاب‌های اقماری حوضه آبریز دریاچه ارومیه مانند تالاب‌های درگه سنگی و شور گل که در چند سال اخیر وضعیت مناسبی را نداشتند و در فهرست قرمز (مونترو) کنوانسیون رامسر قرارگرفته بودند، با پیگیری سازمان محیط‌زیست و همکاری وزارت نیرو آبگیری شدند. در حال حاضر وضعیت این تالاب‌ها رو به بهبود است و امیدواریم با عملی شدن قول مساعد مسئولان محترم وزارت نیرو، در ماه‌های آتی سایر تالاب‌های اقماری دریاچه ارومیه نیز آبگیری شوند.
حق آبه بختگان داده نشده
این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره آخرین وضعیت تالاب بختگان نیز توضیح داد: باوجوداین‌که در سال آبی گذشته هیچ‌گونه حقابه‌ای به بختگان نرسید، اما در سال آبی جاری با پیگیری‌های سازمان محیط‌زیست، ۳۰ میلیون مترمکعب آب وارد تالاب بختگان شده است و طبق وعده‌هایی که مسئولان محترم وزارت نیرو داده‌اند، قرار است تا بر اساس آب موجود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد تالاب بختگان شود. البته ما از وزارت نیرو درخواست کرده‌ایم که این آب به صورت یکجا به این تالاب تحویل داده شود و امیدواریم این اتفاق در ماه‌های آینده رخ دهد. البته حداقل نیاز آب محیط‌زیستی بختگان بیش از این رقم است. وی گفت: خوشبختانه اکنون تالاب‌های چغاخور و گندمان در استان چهارمحال و بختیاری وضعیت خوبی دارند و همچنین تالاب‌های کانی‌برازان و سولدوز در استان آذربایجان غربی نیز وضعیت مناسبی دارند.
یک‌سوم حقابه دریاچه
ارومیه داده شد
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان محیط‌زیست بابیان اینکه دریاچه ارومیه همچنان در شرایط مناسبی قرار ندارد، عنوان کرد: متأسفانه در سال آبی گذشته تنها حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب حقابه به دریاچه ارومیه تحویل داده شد که این میزان، تقریباً حدود یک‌سوم حقابه محیط‌زیستی تعیین‌شده برای این دریاچه است، زیرا حقابه دریاچه ارومیه سالانه ٣٠٤ میلیارد مترمکعب است. البته وزارت نیرو وعده داده است که تا پایان بهمن‌ماه تونل کانی‌شناس را افتتاح کند و در فاز اول ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب از سد سیلوِ به دریاچه ارومیه انتقال یابد.
ضرورت مدیریت پایدار منابع آبی برای احیای تالاب‌ها
اشرفی زاده با تأکید بر اینکه با مدیریت پایدار منابع آبی در حوضه‌های آبخیز مختلف، می‌توان به احیای تمام تالاب‌ها حتی تالاب‌هایی که به صورت کامل خشک‌شده‌اند، امید داشت، گفت: وضعیت هر تالاب نشانگر و شاخص عملکرد ما در مدیریت منابع آبی حوضه آبریز مربوط به آن تالاب است، یعنی اگر یک تالاب در آستانه خشک شدن قرار داشته باشد، باید گفت که عملاً مدیریت ناپایداری درزمینه منابع و مصارف آبی آن حوضه آبخیز اعمال‌شده است، زیرا ما با اعمال مدیریت پایدار و صحیح بر منابع آبی هر حوضه آبخیز قطعاً می‌توانیم تالاب مربوط به آن حوضه را احیا کنیم. وی ادامه داد: اساساً وقتی در یک حوضه آبخیز ازدیاد برداشت‌های غیرمجاز از منابع آبی و تخصیص بیش از حد منابع به مصارف گوناگون به خصوص در حوزه‌های کشاورزی و صنعت وجود داشته باشد، قطعاً وضعیت تالاب مربوط به آن حوضه نامناسب خواهد شد و رفته‌رفته آن تالاب به سمت خشک شدن کامل پیش می‌رود و این اتفاق تشدید گرد و غبار، تسریع فرونشست زمین، بروز مشکلات اکولوژیک و آسیب دیدن معیشت جوامع محلی وابسته به حوضه تالابی را نیز به همراه دارد.