دامیان کارینگتون-کارشناس محیط زیست
سیل‌های مرگبار در پاکستان و گرمای بی‌سابقه در بریتانیا تنها دو علامت امسال از بحران جهانی بود. دو رویداد در سال 2022 زنگ خطر نسبت به فروپاشی آب و هوایی را به صدا درآورد. ورطه خطرناکی که بشریت به سمت آن پیش می‌رود و امید واقعی، هرچند در حال محو شدن است، اما هنوز می‌توان جهان را از مصیبت آن دور کرد. اولین مورد، سیل آخرالزمانی بود که یک‌سوم پاکستان، پنجمین کشور پرجمعیت جهان را زیر آب برد و 33 میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داد. دانشمندان دریافتند که بحران آب و هوایی سیل را تا 50 درصد شدیدتر کرده است. دومین رویداد، انتخاب مجدد لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا به‌عنوان رئیس‌جمهور برزیل بود. کارشناسان گفته بودند که سرنوشت جنگل‌های آمازون به رأی‌گیری مردم در برزیل بستگی داشت. یک دوره دیگر از ویرانی جنگل آمازون که در دوران ژایر بولسونارو مشاهده شده بود، می‌توانست بزرگ‌ترین جنگل بارانی جهان را از نقطه اوج خود عبور داده و به پیامدهای بی‌بازگشت برساند. بااین‌حال دورنمای بحران آب‌وهوا تاریک‌تر از همیشه است. در ماه اکتبر، تعداد زیادی از گزارش‌ها نشان دادند که سیاره زمین چقدر به فروپاشی آب و هوایی برگشت‌ناپذیر نزدیک شده است، با یک مطالعه سازمان ملل که «هیچ مسیر معتبری برای رسیدن به دمای 1.5 درجه سانتی‌گراد»، حد توافق شده بین‌المللی برای گرمایش جهانی وجود ندارد و پیشرفت در کاهش انتشار کربن به طرز تأسف باری «ناکافی» بوده است.
معادله آب‌وهوا همچنان ساده است: انتشار کربن باید تا سال 2030 به نصف کاهش یابد تا شانس یکسانی برای حفظ دمای 1.5 درجه سانتی‌گراد داشته باشد؛ اما در سال 2022 انتشار گازهای گلخانه‌ای به سطح تازه‌ای افزایش یافت. آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد گفت: «ما در بزرگراهی به‌سوی جهنم آب و هوایی هستیم و پایمان روی پدال گاز است.»
واضح است که هیچ پروژه جدید سوخت فسیلی با اهداف آب و هوایی سازگار نیست؛ اما روزنامه گاردین در ماه مه فاش کرد که بزرگ‌ترین شرکت‌های جهان در حال برنامه‌ریزی تعداد زیادی از پروژه‌های نفت و گاز «بمب کربنی» هستند که درواقع شرط‌بندی چند میلیارد دلاری علیه بشریت می‌گذارند. بسیاری از این بمب‌های کربنی در میادین فراکینگ ایالات‌متحده، بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان قرار دارند.
با قیمت بالای انرژی به دلیل جنگ روسیه در اوکراین، سال 2022 برای شرکت‌های سوخت فسیلی سال خوبی بوده است، اما همچنین مشخص شد که صنعت نفت و گاز در 50 سال گذشته روزانه یک تریلیون دلار سود خالص داشته است. به گفته آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، بحران انرژی همچنین به این معنی بود که سوزاندن زغال‌سنگ در جهان در سال 2022 به بالاترین حد خود رسید.
تأثیرات بحران آب‌وهوا در سال 2022 واضح‌تر از همیشه بود. سیل‌های پاکستان با موج گرمایی شدیدی همراه بود که هند را نیز درنوردید.
امواج گرمای خطرناک بخش‌هایی از چین، اروپا و ایالات‌متحده را نیز در بر گرفت و منجر به خشکسالی‌های بی‌سابقه شد. دمای هوا در بریتانیا برای اولین بار به بالای 40 درجه سانتی‌گراد رسید که رکوردها را جابجا و دانشمندان را شوکه کرد.
در ایالات‌متحده، طوفان «ایان» به مرگبارترین طوفان پس از کاترینا در سال 2005 تبدیل شد، درحالی‌که غرب آمریکا همچنان با شدیدترین خشکسالی در حداقل 1200 سال گذشته دست‌وپنجه نرم می‌کند. در استرالیا، دریاهای داغ منجر به چهارمین مرگ انبوه صخره‌های مرجانی تنها در هفت سال شد. سیل همچنین کشورهایی مانند نیجریه، استرالیا، تایلند، ویتنام و ونزوئلا را درنوردید. تحقیقات گاردین همچنین نشان داد که چگونه کمبود تنوع محصول به این معنی است که بحران آب‌وهوا در حال حاضر بسیاری از غذاهای موردعلاقه ما ازجمله برنج، نخود، قهوه و وانیل را تهدید به محو شدن کرده است. جنگ روسیه در اوکراین قیمت انرژی را افزایش داد. به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، این جنگ همچنین باعث افزایش بهره‌وری و رشد انرژی‌های تجدید پذیر در اروپا شده است. بااین‌حال، آشفتگی سیاسی در بریتانیا اقدام در زمینه بهره‌وری را به تعویق انداخت و دولت فعال کردن اولین معدن زغال‌سنگ جدید بعد از 30 سال را به تصویب رساند و با مخالفت با مزارع خورشیدی شهرت بین‌المللی انگلستان در بهبود آب و هوائی را خدشه‌دار کرد.
30 دسامبر 2022
تارنمای گاردین
برگردان و کوتاه‌سازی علی‌اصغر شهدی
Asghar.shahdi@gmail.com