رضا صالح
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران اگر از منظر نظامی، انسانی و اقتصادی بررسی شود، معلوم می شود که برخی کشورها و شرکتها از این جنگ سود مالی و راهبردی بردهاند که این سود پنهان و نامرئی مانده است.
برندگان پنهان
1- روسیه؛برنده اصلی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است زیرا افزایش قیمت نفت و اختلال در صادرات نفت خلیج فارس باعث شد تا روسیه با فروش نفت گران سود ببرد و جبران خسارت اوکراین را هم بکند.
علت این است که وقتی عرضه نفت کاهش می یابد، تقاضا افزایش مییابد قیمت نفت بالا می رود و درآمد ارزی روسیه بیشتر شده است.
2-شرکتهای نفتی آمریکا، اروپا، هلند، انگلیس و فرانسه از افزایش قیمت نفت و گاز و نوسانات بازار انرژی سود کلان برده اند.
3-صنایع اسلحهسازی و نظامی برندگان مالی جنگ هستند. شرکتهای لاکهید مارتین، ریتیون، نورثروپ گرومن و بوئینگ که در زمینه تولید موشک، جنگنده، سامانه پدافندی و تجهیزات نظامی فعالیت دارند، سود کلان برده اند.هرچه جنگ طولانیتر شود، دولتهای درگیر جنگ برای جایگزینی موشکها و مهمات مصرفشده خریدبیشتری از این شرکتها انجام میدهند.
4-کشورهای صادرکننده نفت مثل کانادا، نروژ، آمریکا، نیجریه و کلمبیا از جنگ که باعث افزایش تقاضا شده سود میبرند و سهم بیشتری از بازار انرژی جهان به دست آوردهاند.
5-شرکتهای کشتیرانی و بیمه دریایی شرکتهای نفتکش از افزایش نرخ حمل نفتکشها سود بردهاند. شرکتهای بیمه دریایی با افزایش حق بیمه عبور کشتیها از مناطق جنگی درآمد کسب کردهاند.
6- بانکها و مؤسسات مالی افزایش نوسانات بازار نفت، ارز و سهام موجب افزایش معاملات و فرصتهای کسب درآمد برای بانکهای بزرگ شده است. بانک جیپی مورگان، بانک سیتیگروپ و بانک های آمریکا منتفع از رونق معاملات مالی بودهاند. این درحالیاست که تعدادی از کشورها، موسسات مالی و کمپانی های اسلحه سازی از جنگ سود برده اند. در مقابل ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، مصرفکنندگان نفت، شرکتهای هواپیمایی و کشورهای فقیر واردکننده مواد غذایی و انرژی، زیاندیدگان جنگ هستند. برای نمونه قطر که صادرکننده گاز مایع بود واردکننده آن شده است.
نکته قابل تامل این است که کشورهای خاورمیانه که از جنگ آسیب دیدهاند خود توان بازسازی ویرانههای جنگ را ندارند در نتیجه شرکتهای اروپایی،امریکایی، چینی، ژاپنی و هندی به منطقه میآیند و خرابیها را بازسازی میکنند و سود کلان میبرند. این شرکتها نیز برندگان پنهان جنگ هستند.