مرحوم دکتر علی‌اصغر فانی، معلمی که تا مقام وزارت آموزش‌وپرورش و استاد دانشگاه تهران را تجربه کرد روز پنجشنبه در ۷۲ سالگی درگذشت. علی‌اصغر فانی پس از عمری مجاهدت در جبهه تعلیم و تربیت، رخ در نقاب خاک کشید. او معنای «معلمی» بود؛ چه در مقام مسئول و چه در مقام استادی مقتدر، دانشمند، آرام و مهربان بود.
فانی که بود؟
«علی‌اصغر فانی» وزیر پیشین آموزش‌وپرورش عصر روز پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ براثر بیماری درگذشت. او در دولت‌های نهم و یازدهم مدیریت در بخش‌های مختلف وزارت آموزش‌وپرورش را بر عهده داشت.
علی‌اصغر فانی در سال ۱۳۳۳ در شهر تهران دیده به جهان گشود، او دانش‌آموخته مقطع دکترای رشته مدیریت دولتی از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیئت‌علمی دانشکده مدیریت دانشگاه تربیت مدرس بود. وی مدیر برگزیده ملی هشتمین جشنواره خوارزمی و مدیر عالی نمونه سومین جشنواره شهید رجایی بود.
نمایندگان مجلس و ... به آموزش‌وپرورش فشار می‌آورند
فانی در سال‌های مسئولیت خود با چالش‌های متعددی ازجمله تعامل با مجلس شورای اسلامی روبه‌رو بود. او بارها در برابر پرسش‌ها و استیضاح‌های نمایندگان حضور یافت. وی همواره بر استقلال عمل وزارت آموزش و پرورش و پرهیز از دخالت‌های غیرضروری در امور تخصصی این حوزه تأکید داشت.
فانی دریکی از اظهارات خود گفت: «نمایندگان مجلس و برخی نهادها و گروه ها به آموزش‌وپرورش فشار می‌آورند.»
سوابق اجرایی و مدیریتی
علی‌اصغر فانی متولد سال ۱۳۳۳ در تهران بود. او تحصیلات خود را در رشته راه و ساختمان در دانشکده فنی دانشگاه تهران تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داد و سپس در رشته مدیریت، با تمرکز بر رفتار سازمانی و منابع انسانی، از دانشگاه تربیت مدرس مدرک دکتری گرفت.
فانی فعالیت در عرصه آموزش را از تدریس آغاز کرد و به‌تدریج مسئولیت‌های مختلفی را در بدنه آموزش‌وپرورش بر عهده گرفت. سابقه یک سال ریاست منطقه آموزش‌وپرورش، چهار سال مدیرکلی و ۱۲ سال معاونت وزیر، بخشی از کارنامه اجرایی او را تشکیل می‌داد. ریاست کمیسیون تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی و دو دوره سرپرستی وزارت آموزش‌وپرورش نیز از دیگر مسئولیت‌های او بود.
او در سال‌های فعالیت خود در وزارتخانه، مسئولیت‌هایی در حوزه آموزش، آموزش متوسطه، برنامه‌ریزی و نیروی انسانی بر عهده داشت.
فانی در پنجم آبان ۱۳۹۲ از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد گرفت و به‌عنوان وزیر آموزش‌وپرورش دولت یازدهم کار خود را آغاز کرد. او در شرایطی مسئولیت این وزارتخانه را پذیرفت که کمبود منابع مالی، مطالبات معلمان، ساماندهی نیروی انسانی و دشواری‌های ناشی از تغییرات ساختاری نظام آموزشی، ازجمله مسائل مهم پیش روی دستگاه تعلیم و تربیت بود.
یکی از موضوعاتی که فانی در دوره وزارتش بر آن تأکید داشت، افزایش اختیارات مدارس و کاهش تمرکز اداری بود. او چند سال بعد در گفت‌وگویی گفت: در زمان تحویل وزارتخانه، سالانه حدود ۸۰۰ بخشنامه به مدارس ارسال می‌شد و این تعداد هنگام پایان مسئولیتش به حدود ۳۰۰ بخشنامه رسیده بود.
رتبه‌بندی معلمان؛ طرحی در میانه مطالبات فرهنگیان
اولین طرح رتبه‌بندی معلمان در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ به مرحله اجرا رسید؛ طرحی که دولت و وزارت آموزش‌وپرورش آن را اقدامی برای ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان، افزایش دریافتی و بهبود جایگاه اجتماعی آنان معرفی می‌کردند.
فانی در گفت‌وگویی در اردیبهشت ۱۳۹۵ اعلام کرد ۸۳۰ هزار نفر از رتبه‌بندی بهره‌مند شده‌اند. او همچنین مدعی شد میانگین دریافتی معلمان از مهر ۱۳۹۲ تا اسفند ۱۳۹۴ حدود ۶۷ درصد افزایش‌یافته است؛ بااین‌حال، همان زمان تأکید کرد که از میزان این افزایش رضایت ندارد و محدودیت‌های مالی اجازه اقدامات بیشتری را نداده است.
فانی پس از پایان وزارت نیز ارتباط خود را با مسائل آموزش‌وپرورش حفظ کرد. او دریکی از برنامه‌های تلویزیونی «پرسشگر» که گزارش آن در شهریور ۱۳۹۸ منتشر شد، معلم را مهم‌ترین عنصر نظام آموزشی دانست و گفت حتی اگر مدرسه با کمبود امکانات یا مشکلات مالی روبه‌رو باشد، آموزش می‌تواند به شکلی ادامه پیدا کند، اما بدون معلم کلاس درس تشکیل نمی‌شود.
فانی همچنین کمبود بودجه، مطالبات پرداخت‌نشده فرهنگیان و توزیع نامتوازن نیروی انسانی در مناطق مختلف را از مسائل مهم آموزش‌وپرورش برشمرد.
دوره وزارت فانی در ۲۸ مهر ۱۳۹۵ به پایان رسید.
علی‌اصغر فانی را نمی‌توان تنها با عنوان «وزیر اسبق آموزش‌وپرورش» شناخت. او معلمی را تجربه کرد، در مناطق و استان‌ها مسئولیت داشت، سال‌ها در معاونت‌های تخصصی وزارتخانه فعالیت کرد و سپس در رأس این دستگاه قرار گرفت. از همین رو، بخش مهمی از دیدگاه‌هایش درباره آموزش‌وپرورش بر تجربه مستقیم او از ساختار اداری، نیروی انسانی و مدیریت مدرسه استوار بود.