گروه بین الملل: رایزنی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره جنگ میان ایران و آمریکا افزایش یافته است. در شرایطی که اختلافات تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست و احتمال ازسرگیری درگیری نظامی مطرح می‌شود، کشورهای منطقه تلاش می‌کنند با میانجی‌گری و ایجاد کانال‌های ارتباطی، مسیر تازه‌ای برای کاهش تنش و بازگشت به مذاکرات فراهم کنند.
در این میان، تماس‌های عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با همتایان منطقه‌ای، دیدار مقام ارشد امنیتی ایران با ولادیمیر پوتین و ابتکار قطر برای میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن از مهم‌ترین تحولات دیپلماتیک اخیر محسوب می‌شوند.
رایزنی تهران با همسایگان
عراقچی در روزهای اخیر با مقام‌های قطر، عربستان سعودی، ترکیه، امارات، عمان و مصر گفت‌وگو کرده است. محور این تماس‌ها بررسی تحولات منطقه، جلوگیری از گسترش درگیری‌ها و تأکید بر ضرورت حفظ امنیت و ثبات منطقه‌ای بوده است.
امنیت تنگه هرمز نیز از موضوعات مهم این رایزنی‌هاست؛ آبراهی راهبردی که هرگونه اختلال در تردد دریایی آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی انرژی و تجارت بین‌المللی داشته باشد.
هم‌زمان، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سفر به مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کرد و پیام رهبر انقلاب را به رئیس‌جمهور روسیه رساند. پوتین نیز آمادگی مسکو را برای کمک به پایان جنگ اعلام کرد. تهران در این دیدار بر شروط هفت‌گانه خود برای هرگونه توافق تأکید کرده است.
ابتکار قطر برای توافق دو مرحله‌ای
یکی از مهم‌ترین تحرکات دیپلماتیک، طرح پیشنهادی قطر برای بازگشت تدریجی ایران و آمریکا به مسیر مذاکره است. بر اساس گزارش اکسیوس، این پیشنهاد در دو مرحله طراحی شده است.
در مرحله نخست، آمریکا محاصره دریایی ایران را لغو کرده و بخشی از دارایی‌های مسدودشده تهران را آزاد می‌کند. در مقابل، ایران زمینه بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده را فراهم خواهد کرد.
در مرحله دوم، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای با تمرکز بر ذخایر اورانیوم با غنای بالا در دستور کار قرار می‌گیرد. هدف این ابتکار، ایجاد اعتماد متقابل از طریق اقدامات مرحله‌ای و متقابل است.
نگرانی عراق از گسترش درگیری
عراق نیز تلاش می‌کند از تبدیل شدن خاک خود به میدان تقابل نظامی جلوگیری کند. علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در گفت‌وگو با دونالد ترامپ تأکید کرده است که بغداد اجازه استفاده از خاک این کشور برای حمله به همسایگان را نخواهد داد.
ترامپ میان جنگ و توافق
در سوی مقابل، دونالد ترامپ با گزینه‌هایی همچون ازسرگیری حملات نظامی، ادامه فشار اقتصادی و دریایی یا پذیرش توافق سیاسی روبه‌روست. با وجود تأکید او بر امکان توافق، تهدیدهای نظامی همچنان ادامه دارد.
در مجموع، افزایش رایزنی‌ها نشان می‌دهد کشورهای منطقه نسبت به پیامدهای جنگ جدید نگران هستند. با این حال، اختلافات تهران و واشنگتن درباره شروط مذاکرات، پرونده هسته‌ای و تضمین‌های متقابل همچنان پابرجاست. موفقیت تلاش‌های میانجی‌گرانه به میزان انعطاف دو طرف و پذیرش تعهدات عملی بستگی دارد.
برگرفته از: خبرآنلاین