ستاره صبح آنلاین، فائزه صدر: مرکز آمار ایران در گزارش جدید خود به ارائه اطلاعاتی درباره تورم مهرماه ۱۴۰۵ پرداخته است. بر اساس آمارهای منتشر شده، در مهر ماه، تورم نقطه به نقطه کشور به ۸۸.۷ درصد رسیده است. ستاره صبح آنلاین در گفت و گو با محمد جواد عباسیان، کارشناس و تحلیلگر اقتصادی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه می خوانید:
گزارش جدید مرکز آمار ایران درباره وضعیت اقتصادی کشور چه می گوید و چه چشم اندازی از شرایط معیشتی خانوار پیش روی ما قرار می دهد؟
آمارهای مرکز آمار ایران فقط درباره تورم و گران شدن کالاها نیست، این اعداد مرکز آمار ایران نشانه ای از تغییر در ساختار طبقاتی، روابط اجتماعی، کیفیت زندگی و حتی رفتارهای جمعی جامعه است. قبلا کجا دیده بودید یک استاد دانشگاه بنشیند و ساعت‌ها با یک آدم عادی درباره گرانی و مشکلات معیشتی اش حرف بزند؟!
آمارها اعداد به ما می دهند ولی مردم در زندگی به تعریف از تورم و رکود و... رسیده اند. تورم نقطه به نقطه مهر ماه نشان می دهد خانوارها برای خرید کالاها و خدمات نسبت به مهر ماه سال گذشته، به‌طور متوسط ۸۸.۷ درصد بیشتر هزینه کرده‌اند. افزایش هزینه کرد در زندگی مردم قابل لمس است.
تورم ماهانه رشد تورم مهرماه نسبت به شهریور را نشان می دهد که ۴.۴ درصد افزایش تورم داریم و سطح عمومی قیمت‌ها نسبت به شهریور ۴.۴ درصد افزایش نشان می دهد. تورم سالانه منتهی به مهرماه هم از ۷۳.۶ درصد به ۷۶.۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
آیا لابلای این اعداد و ارقام به نقطه روشنی می رسیم؟ چشم انداز وضعیت تورمی ایران چگونه است؟
آمار می گوید قیمت‌ها همچنان در حال افزایش‌اند و اقتصاد با تورم دست به گریبان است که فشار قابل‌توجهی بر قدرت خرید خانوار وارد کرده است. چون بازار نشانه معناداری از مهار تورم نمی بیند و انتظارات با افزایش تورم هم سو است. به عقیده من قبح گرانی ریخته و شتاب افزایش قیمت‌ها بیشتر شده این نکته در افزایش درصد تورم ماهانه قابل مشاهده است. سرعت افزایش قیمت‌ها، از بهبود پایدار نشانه ای ندارد و فشار تورمی بالاست. مگر اینکه حوزه سیاست به داد اقتصاد برسد و تغییری در وضعیت ایجاد شود.
این وضعیت از نظر تئوری های اقتصادی و تجارب جهانی در چه سطحی تعریف می شود؟ آیا نمونه های مشابهی در جهان وجود دارد؟
این وضعیت رکود تورمی خطرناک و با تورم بالا و مزمن همراه است. در شرایط فعلی، کشور ترکیب خطرناک سه پدیده را به خود می بیند. افزایش شدید و مستمر قیمت‌ها در کنار کاهش قدرت خرید خانوارها که با وجود رکود تولید، سرمایه‌گذاری و اشتغال؛ وضعیتی شبیه به رکود تورمی در ونزوئلا و آرژانتین ایجاد کرده است. البته برای تشخیص قطعی رکود تورمی باید به آمار های رشد اقتصادی و اشتغال هم توجه کنیم که من درحال حاضر به آن اعداد و ارقام دسترسی ندارم و این محاسبه از مجال یک گفت و گو بیرون است.
شدت و ساختار بحران در این کشورها یکسان نیست. آرژانتین هم با تورم مزمن، بی‌ثباتی پول ملی و فرار سرمایه ها روبرو بود. در ترکیه هم پدیده کاهش ارزش پول ملی و فشار تورمی اقتصاد این کشور را تضعیف کرد. لبنان هم تورم بسیار بالایی را تجربه می کند، اما بحران اقتصادی در ونزوئلا عمیق تر از دیگر کشورهایی بود که به آن ها اشاره شد، چون مشکلات اقتصادی در این کشور به بحران های سیاسی گره خورده بود. تورم ونزوئلا بالا بود و افت مستمر قدرت خرید مردم این کشور را ناراضی کرد.
طبق پیش‌بینی اکتبر ۲۰۲۶ صندوق بین المللی پول، ایران با تورم سالانه ۷۸.۶ درصد، بعد از ونزوئلا در جایگاه دوم جهان قرار گرفته است. متاسفانه بنا بر این پیش بینی ما در تورم در دنیا دوم شده ایم! اما ایران هنوز با ابرتورم فاصله دارد.