ستاره صبح آنلاین، فائزه صدر: کاخ سفید روز جمعه با صدور بیانیه‌ای غیر منتظره اعلام کرد که ملانیا ترامپ موفق شده آتش بسی میان روسیه و اوکراین برقرار کند. طبق متن اطلاعیه این آتش بس با محدوده‌ای مشخص در شهر اولشکی ثبت شده است. به دنبال این خبر جنجال آمیز، مسکو در تماس با ایالات متحده موافقت خود را برای از سرگیری مذاکرات با هدف دستیابی به صلح دائمی و پایدار اعلام کرد. آخرین دور مذاکرات سه جانبه میان روسیه، آمریکا و اوکراین؛ ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ در ژنو سوئیس برگزار شد و به دنبال پرداختن آمریکا به ماجراجویی در خاورمیانه تاکنون متوقف مانده بود. ستاره صبح برای بررسی این تحولات با نعمت ایزدی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی گفت و گو داشت که در ادامه می‌خوانید:
آیا اخباری که از شرق اروپا می‌رسد، حل مناقشه اوکراین را نوید می‌دهد؟
هنوز زود است که بگوییم این مناقشه حل شده است. دورنمایی که وجود دارد می‌تواند به سمت حل و فصل مناقشه برود زیرا جهت گیری ترامپ نسبت به جنگ، اوکراین و زلنسکی تغییر کرده و این ذهنیت را ایجاد کرده که شاید فشارها بر روی شخص زلنسکی منجر به وقوع آتش بس دائمی و به تدریج، موجب رسیدن به صلح گردد.
امروز با این آتش بس موقت نمی‌توانیم به سرعت به چنین ارزیابی برسیم و بگوییم صلح میان روسیه و اوکراین قطعی است، اما چشم انداز صلح بین اوکراین و روسیه وجود دارد.
آیا می‌توانیم از معامله روسیه و آمریکا صحبت کنیم و بگوییم ایران امتیازی است که در این بین رد و بدل شده است؟
به طور غیر مستقیم چنین گمانه زنی می‌شود، ولی مساله ایران برای دو طرف در سطحی مطرح است که نمی‌توانند صرفاً با اوکراین برابرش کنند.
روسیه در جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل نقش فعالی نداشت و تنها تحرک جدی روس‌ها در این تنش همین سفرها و اظهار نظرهای چند روز گذشته بوده است. در همین حد هم معلوم نیست که واقعاً پشت پرده چه جریان داشته و چه گفته و شنیده‌اند؟!
اگر صلحی بین اوکراین و روسیه رخ بدهد، نمی‌توانیم بگوییم مفهوم این صلح فروختن ایران توسط روس‌ها است. روس‌ها در جنگ ما وزنه‌ای نبودند که بخواهند چنین امتیازشان را واگذار کنند یا کنار بکشند و موضع دیگری بگیرند! همراهی روس‌ها با ما در جنگ فقط سیاسی بوده نه حمایت نظامی.
جا دارد به عکس این مساله هم فکر کنیم که اگر روس‌ها از اوکراین فارغ شوند، شاید توجه بیشتری به مسائل بین المللی نشان بدهند که همین هم به معنی آن نیست که پس از این جانب ایران را می‌گیرند. شاید نقش کمک کننده‌ای در منطقه عهده دار شوند.
یک جانبه شدن قدرت آمریکا در منطقه مورد تأیید روس‌ها نیست. شاید یکی از دلایلی که روس‌ها تا امروز کمکی به ایران نکرده‌اند همین درگیری آن‌ها در جنگ بود که روسیه را مستقیم وارد گرفتاری‌هایی با غرب کرده بود. اگر روسیه به سمت ایران می‌آمد کارش در جبهه اوکراین گیر می‌کرد. آزاد شدن روسیه از باتلاق اوکراینان ها را در سطح بین الملل فعال خواهد کرد. ولی نمی‌توان گفت این فعالیت الزاماً به نفع ایران خواهد بود، شاید بهتر است بگوییم کاری نخواهند کرد که به ضرر ایران تمام شود و به جهت منافع تهران هم اقدامی نخواهند داشت.
آیا واگذاری بخش‌هایی از سرزمین اوکراین به روسیه تغییری دائمی خواهد بود یا اوکراین باز هم با درگیری برای بازپس گیری خاک اش اقدام می‌کند؟
اگر توافقی رسمی در قالب یک قرارداد شکل بگیرد و سپس پارلمان‌های دو کشور این قرارداد را تصویب کنند، مرزها تغییر خواهد کرد و این سرزمین‌های اشغالی برای همیشه ضمیمه روسیه خواهند شد، اما چنین چیزی در تجربه‌های مشابه جهانی معمول نیست.
منظور ترک مخاصمه است و دو طرف به آتش بس می‌رسند که می‌تواند دائمی باشد، ولی در عین حال روی آن سرزمین‌ها ادعا وجود خواهد داشت. چهار جزیره ژاپن در شرق آسیا از زمان جنگ جهانی دوم در دست روسیه است. روس‌ها هنوز این مناطق را پس نداده‌اند و ژاپن مدعی است. دو طرف در این رابطه قرارداد صلح ندارند، ولی روابط گسترده‌ای بین ژاپن و روسیه وجود دارد و ان ادعای مالکیت ژاپن همچنان در این میانه حفظ شده است.
آتش بس و ترک مخاصمه و حتی در اشغال ماندن بخشی از سرزمین‌های اوکراین، به معنی جدایی قطعی این سرزمین‌ها از اوکراین نیست. لازمه تغییر مرزها امضا شدن قرار داد صلح و تأیید پارلمان دو طرف است. باید در اسناد مورد تأیید دو طرف ذکر شود که این سرزمین‌ها برای همیشه از اوکراین جدا می‌شود. من بعید می دانم چنین اتفاقی بیافتد. در این مقطع منظور از آتش بس ترک مخاصمه است و ادعای مالکیت اوکراین بر سرزمین‌هایی که از دست داده همچنان وجود خواهد داشت.