در پی تشدید حملات انصارالله یمن علیه عربستان سعودی، عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، از آمادگی کشورش برای اتخاذ اقدامات لازم در حمایت از ریاض خبر داده است. این موضع‌گیری و درخواست برای بررسی مجوز پارلمانی جهت اقدام نظامی احتمالی، پرسش‌هایی درباره دامنه مداخله قاهره و احتمال کشیده شدن مصر به رویارویی مستقیم با انصارالله یا ایران مطرح کرده است. با این حال، حمایت دفاعی از عربستان لزوماً به معنای مشارکت مصر در عملیات تهاجمی یا ورود به جنگی گسترده نیست.
حمایت از عربستان؛ ملاحظات امنیتی قاهره
روابط مصر و عربستان سعودی بر پایه همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی شکل گرفته است. قاهره امنیت کشورهای حوزه خلیج فارس، به‌ویژه عربستان، را بخشی از امنیت منطقه‌ای خود می‌داند و تحولات این کشور را با منافع راهبردی خود مرتبط ارزیابی می‌کند.
در شرایط کنونی، افزایش تنش‌ها در یمن و تهدید مسیرهای دریایی دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، اهمیت این همکاری را دوچندان کرده است. مصر به دلیل وابستگی بخشی از درآمدهای ارزی خود به کانال سوئز، نسبت به هرگونه اختلال در کشتیرانی منطقه حساسیت بالایی دارد.
از این منظر، حمایت از عربستان صرفاً اقدامی در چارچوب روابط دوجانبه نیست، بلکه با امنیت اقتصادی و منافع راهبردی مصر نیز ارتباط دارد. با این حال، نوع و میزان حمایت احتمالی قاهره به درخواست ریاض، شرایط میدانی و تصمیم نهادهای قانونی مصر وابسته خواهد بود.
آیا مصر وارد جنگ با انصارالله می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره موضع جدید قاهره، احتمال رویارویی مستقیم ارتش مصر با نیروهای انصارالله در یمن است. احمد فاروق، کارشناس امنیت منطقه‌ای، در گفت‌وگو با الجزیره، احتمال چنین مواجهه‌ای را پایین ارزیابی کرده و بر ضرورت دستیابی به راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک تأکید کرده است. همچنین معتز احمدین، نماینده دائم پیشین مصر در سازمان ملل، معتقد است حمایت احتمالی قاهره باید به دفاع از عربستان محدود بماند و به مشارکت در حملات علیه ایران یا انصارالله گسترش پیدا نکند. بر این اساس، گزینه‌هایی مانند تبادل اطلاعات، هماهنگی امنیتی، پشتیبانی فنی و لجستیکی و کمک به مقابله با تهدیدهای موشکی و هوایی، می‌توانند در چارچوب همکاری دفاعی دو کشور مطرح باشند. البته شکل نهایی حمایت مصر هنوز به تصمیم‌های رسمی و نیازهای احتمالی عربستان بستگی دارد.
موانع نظامی و اقتصادی مداخله
ورود مستقیم مصر به جنگ یمن با چالش‌های متعددی همراه خواهد بود. جغرافیای دشوار یمن، سابقه طولانی درگیری‌های داخلی و توانایی انصارالله در جنگ نامتقارن، هرگونه عملیات زمینی را با هزینه‌های قابل توجه مواجه می‌کند. تجربه مداخله نظامی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن از سال ۲۰۱۵ نیز نشان داده است که برتری تسلیحاتی به‌تنهایی تضمینی برای دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی نیست. از این رو، ورود نیروهای مصری به یک جنگ زمینی می‌تواند خطر فرسایش توان نظامی و افزایش هزینه‌های سیاسی را به همراه داشته باشد.
از سوی دیگر، اقتصاد مصر با محدودیت‌های مالی و نیازهای گسترده توسعه‌ای روبه‌رو است. گسترش درگیری‌ها در دریای سرخ می‌تواند تجارت، سرمایه‌گذاری، هزینه‌های حمل‌ونقل و درآمدهای کانال سوئز را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، تصمیم‌گیری درباره مداخله نظامی باید با ملاحظات اقتصادی و پیامدهای منطقه‌ای آن همراه باشد.
پیام قاهره به بازیگران منطقه
درخواست مجوز پارلمانی برای اقدام نظامی احتمالی، افزون بر جنبه حقوقی، حامل پیامی سیاسی درباره آمادگی مصر برای دفاع از شرکای راهبردی خود است. با این حال، افزایش آمادگی نظامی یا فراهم کردن مجوز قانونی، الزاماً به معنای تصمیم قطعی برای ورود به جنگ نیست. در مجموع، به نظر می‌رسد قاهره در پی ایجاد توازن میان حمایت از عربستان و پرهیز از گرفتار شدن در یک درگیری گسترده باشد. محتمل‌ترین مسیر، در صورت نهایی شدن حمایت مصر، مشارکت دفاعی و همکاری امنیتی است، نه ورود مستقیم به جنگ با انصارالله یا ایران. با این حال، گسترش حملات و تغییر شرایط میدانی می‌تواند محاسبات دو کشور را دستخوش تغییر کند.
برگرفته از جماران به نقل از الجزیره