علی صالح‌آبادی
بیشتر از ۱۵ ماه از جنگ ۱۲روزه که روز ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و همین‌طور بیش از ۵ ماه از جنگ ۴۰روزه که روز ۹ اسفند آغاز شد، سپری شده است. البته باید جنگ ۱۳روزه آمریکا علیه ایران را که به‌تنهایی و بدون اسرائیل انجام شد نیز اضافه کرد. آمریکا در این جنگ تمرکزش بر بمباران هوایی و استان‌های ساحلی جنوب بود. کشور در شرایط نه صلح و نه جنگ به سر می‌برد.
آنچه مایه نگرانی است، این است که روند مشکلات و تهدیدات به جای کاهشی، افزایشی شده است. حل مشکلات پیچیده و پیچیده‌تر و کلاف سردرگم شده است. عملکردها به گونه‌ای بوده که به جای عبور از مشکلات، بر آن‌ها افزوده شده که به چند نمونه از آن اشاره می‌شود:
۱. اقتصاد مهم‌ترین مسئله ملت است که حال و روزش بدتر است. هفته گذشته قیمت دلار ۲۵۰ هزار تومان، قیمت سکه ۲۵۰ میلیون تومان و قیمت هر گرم طلا ۲۵ میلیون تومان در بازار معامله شد. افزایش نرخ‌ها تحت تأثیر سیاست خارجی و داخلی افزایش یافته و بازار را ملتهب و تحت تأثیر قرار داده است.
۲. پزشکیان و عراقچی در حاشیه اجلاس ۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل، پیشنهاد ۷ ماده‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۷ روز را به آمریکا ارائه دادند. بر اساس این طرح، آمریکا باید تحریم‌ها و محاصره دریایی را برمی‌داشت و ایران تنگه را ظرف 7 روز باز می کرد. آمریکا این طرح را رد کرد و تنش و نگرانی از اوضاع اقتصادی دوچندان شد.
۳. محاصره دریایی همچنان ادامه دارد و جلوی صادرات نفت ایران و درآمد ارزی را گرفته است. نویسنده از یک گوینده در تلویزیون ایران شنید که گفت کشورهای دیگر از تنگه هرمز نفت صادر می‌کنند، اما ایران نه. قالیباف هم گفته اگر ما از تنگه هرمز نتوانیم نفت صادر کنیم، هیچ کشوری نخواهد توانست نفت صادر کند. پرسش این است که آیا ادامه بسته بودن تنگه هرمز منجر به عقب‌نشینی آمریکا و امکان صادرات نفت ایران را فراهم می کند یا خیر؟ پاسخ این پرسش را مسئولان را باید بدهند. در همین حال کشورهای گروه هفت موافقت کردند که برای کاهش قیمت نفت و کنترل بازار 100 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک خود را به بازار عرضه کنند. به نظر می رسد جنگ انرژی بین غرب و ایران جدی تر از هر زمانی شده است.
۴. محاصره هوایی ایران ادامه دارد و تعداد پروازها برای مسافران ایرانی که قصد سفر به خارج دارند یا ایرانیانی که قصد ورود به ایران دارند، مشکل ایجاد کرده است.
۵. آمریکا تلاش می‌کند در قالب «طرد اقتصادی» یا انزوای اقتصادی، فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد. در این راستا، نمایندگان وزارت خزانه‌داری آمریکا به ۵۰ کشور سفر کردند و از آن‌ها خواسته‌اند: «یا با ما یا با ایران». وزارت خزانه‌داری آمریکا به دنبال رصد تجارت و صادرات ایران است که خطرناک است.
در میانه تهدید و طوفان، آمریکا و متحدانش به دنبال تشکیل ائتلاف علیه ایران در منطقه و جهان هستند. دونالد ترامپ حرف‌های متناقض، بی‌ربط و بی‌اساس زیاد می‌زند، ولی گهگاه به حرف‌هایش عمل می‌کند. او در تازه‌ترین تهدید گفته ایران دو راه پیش رو دارد؛ یکی صلح و دیگری توافق است. مهم‌تر اینکه ترامپ گفته ایران را منفجر خواهد کرد، مگر اینکه توافق صورت گیرد!
به عقیده نویسنده، در این شرایط درهم‌تنیده و خطرناک، نقش دو بازیگر مهم، یکی روسیه و دیگری اسرائیل، مغفول مانده است. این دو به صورت پنهانی با یکدیگر علیه ایران تفاهم دارند و روسیه به هیچ‌وجه نمی‌خواهد رابطه ایران با غرب، به‌ویژه ایالات متحده، بهبود یابد. علت این است که روسیه و چین از تحریم و محاصره دریایی ایران سود می‌برند و به سود آن‌هاست که ایران در حال تنش با غرب و تحت تأثیر تحریم و محاصره دریایی باشد. مهم‌تر اینکه روسیه رقیب انرژی ایران در بازار نفت است. اگر ایران بتواند به بازار نفت برگردد، به ضرر آمریکا است.
در این شرایطی که سایه جنگ بر کشور حاکم است، پرسش از پزشکیان و قالیباف این است که آن‌ها چه طرح و چه ایده‌ای برای عبور از شرایط «نه صلح و نه جنگ» و جنگ اقتصادی دارند؟
پرسش دیگر این است که توضیح دهند چرا توافق‌نامه اسلام‌آباد شکست خورد و گفتنی‌های دیگر که به وقت دیگر گفته خواهد شد. به امید برقراری صلح و حفظ ایران یکپارچه با مردمانی برخوردار از رفاه.