گروه فرهنگ و هنر: وقتی نام جورجیا اوکیف به میان میآید، معمولاً تصویر گلهای بزرگ، طبیعت و چشماندازهای آرام در ذهن شکل میگیرد؛ اما نمایشگاهی تازه در موزه هنر دیترویت تلاش میکند این تصویر آشنا را کنار بزند. حدود ۴۰ اثر از این هنرمند در نمایشگاه «جورجیا اوکیف: معماری» گرد آمدهاند تا نشان دهند شهر، ساختمان و فرمهای هندسی نیز بخش مهمی از جهان هنری اوکیف بودهاند. این نمایشگاه از ۱۱ سپتامبر آغاز شده و تا سوم ژانویه ادامه دارد.
هنرمندی فراتر از گلها
اوکیف از مشهورترین چهرههای هنر مدرن آمریکا است؛ هنرمندی که بخش مهمی از شهرتش را مدیون نقاشیهای بزرگ و متفاوت از گلهاست. با این حال، نگاه او به جهان هیچگاه تنها به طبیعت محدود نبود. ساختمانها، خطوط شهری، پنجرهها، پلها و سازههای صنعتی نیز در دورههایی از فعالیت او به موضوع نقاشی تبدیل شدند. نمایشگاه دیترویت دقیقاً بر همین بخش کمتر دیدهشده تمرکز دارد. آثار انتخابشده نشان میدهند اوکیف چگونه میتوانست یک ساختمان یا منظره شهری را از شکل معمول آن جدا کند و به ترکیبی از خط، سطح، نور و هندسه تبدیل کند. این نگاه، اوکیف را به هنرمندی نزدیکتر میکند که معماری را نه فقط به عنوان یک موضوع، بلکه به عنوان زبان بصری میدید.
شهر به جای طبیعت
بخشی از آثار نمایشگاه به دوره حضور اوکیف در نیویورک مربوط است؛ زمانی که آسمانخراشها و ساختمانهای بلند شهر برای او به موضوعی جدی تبدیل شدند. او در این آثار، شهر را از زاویهای متفاوت میدید؛ گاهی ساختمانها عظیم و سرد به نظر میرسند و گاهی در ترکیببندیهای دقیق او به اشکالی انتزاعی تبدیل میشوند. در میان آثار نمایشگاه، نقاشی «اصطبلها» از سال ۱۹۳۲ نیز اهمیت ویژهای دارد. این اثر به گفته کیوریتور نمایشگاه، بن کولمن، در بازخوانی جایگاه معماری در کارنامه اوکیف نقش مهمی داشته است. اوکیف بعدها نیز به سراغ فرمهای معماری رفت. در نیومکزیکو، در خانه و محیط پیرامونش، درها، دیوارها و عناصر ساده ساختمان را بارها نقاشی کرد. تکرار این موضوعات نشان میدهد که برای او، یک فرم ساده معماری میتوانست مانند یک گل یا منظره طبیعی ظرفیت شاعرانه داشته باشد.
پلی میان نقاشی و معماری
اهمیت این نمایشگاه فقط در معرفی چند اثر کمتر دیدهشده نیست. نگاه دوباره به آثار معماری اوکیف تصویری متفاوت از مسیر هنر مدرن آمریکا ارائه میدهد؛ مسیری که در آن مرز میان نقاشی، معماری و طراحی همیشه روشن و قطعی نبوده است.
در آثار او، ساختمان گاهی از یک فضای واقعی جدا میشود و به مجموعهای از خطوط و اشکال تبدیل میشود. همین ویژگی باعث شده برخی آثار او در نگاه امروز، بیش از گذشته به هنر انتزاعی نزدیک به نظر برسند.
نمایشگاه دیترویت همچنین تجربهای تصویری برای مخاطب فراهم کرده است. در کنار آثار اصلی، بخشهایی با استفاده از فناوریهای دیجیتال، محیطهایی را که اوکیف در آنها زندگی و کار میکرد بازسازی میکنند. مخاطب به این ترتیب فقط نقاشی را نمیبیند، بلکه میتواند ارتباط میان هنرمند و فضای اطرافش را نیز بهتر درک کند.
بازخوانی یک نام بزرگ
شاید مهمترین ویژگی این نمایشگاه آن باشد که تلاش نمیکند اوکیف را از نو اختراع کند؛ بلکه میخواهد بخشی از کارنامه او را که زیر سایه شهرت آثار طبیعتگرایانهاش قرار گرفته بود، دوباره به مرکز توجه بیاورد.
این اتفاق در دنیای هنر اهمیت زیادی دارد. هنرمندان بزرگ معمولاً با چند اثر مشهور در حافظه عمومی ثبت میشوند، در حالی که مسیر واقعی فعالیت آنها بسیار گستردهتر است. بازخوانی اوکیف نیز نشان میدهد پشت تصویر آشنای گلها و چشماندازهای طبیعی، هنرمندی ایستاده بود که به شهر، معماری، صنعت و هندسه نیز با دقت نگاه میکرد.
شاید بعد از تماشای این نمایشگاه، وقتی نام جورجیا اوکیف شنیده شود، دیگر فقط گلهای رنگارنگ به یاد نیایند؛ بلکه ساختمانهایی نیز در ذهن شکل بگیرند که او آنها را به زبان شخصی و شاعرانه خود تبدیل کرد.
برگرفته از: گاردین