گروه بینالملل: اوکراین در آستانه پنجمین زمستان جنگ با روسیه با مجموعهای از فشارهای همزمان روبهروست؛ فشارهایی که دیگر تنها به میدان نبرد محدود نمیشود. افزایش تولید موشکهای روسیه، کاهش ذخایر سامانههای پدافندی اوکراین، اختلال در صادرات غلات و تشدید اختلافات سیاسی و پروندههای فساد، شرایط دشوارتری را برای دولت ولودیمیر زلنسکی رقم زده است.
موشکها و خطر خاموشی
مارک چمپیون در بلومبرگ معتقد است غرب ممکن است شدت تهدید زمستان پیشرو را دستکم گرفته باشد. روسیه از سال ۲۰۲۲ با حمله به شبکه برق، تأسیسات گرمایشی و صنایع اوکراین تلاش کرده توان مقاومت جامعه را کاهش دهد. اوکراین نیز با ایجاد استحکامات، استفاده از ژنراتورها، باتریهای برق و مدارس زیرزمینی خود را با شرایط جنگی سازگار کرده است.
با این حال، امسال وضعیت متفاوت است. روسیه تولید موشکهای خود را افزایش داده و همزمان ذخایر موشکهای پاتریوت در اختیار اوکراین و متحدان غربی کاهش یافته است. بر اساس برآوردهای مطرحشده، مسکو ماهانه بیش از ۲۲۰ موشک، از جمله حدود ۶۵ موشک بالستیک، تولید میکند و حدود ۱۳۰ موشک بالستیک نیز در اختیار دارد.
در چنین شرایطی، یک حمله موفق موشکی میتواند پیامدهای گستردهای برای شبکه انرژی اوکراین داشته باشد. چمپیون هشدار میدهد که شهرهای این کشور ممکن است زمستانی با اختلال جدی در گرمایش و روشنایی را تجربه کنند؛ وضعیتی که احتمال شکلگیری موج تازهای از مهاجرت به اروپا را نیز افزایش میدهد.
جنگ غلات و فشار اقتصادی
فشار روسیه تنها به زیرساختهای انرژی محدود نیست. بنادر دریای سیاه که بخش عمده صادرات غلات اوکراین از طریق آنها انجام میشود، به دلیل نبود پدافند کافی از پایان ژوئیه با محدودیت یا تعطیلی روبهرو شدهاند. ادامه این وضعیت میتواند میلیاردها دلار به اقتصاد اوکراین آسیب بزند و همزمان قیمت جهانی گندم را افزایش دهد.
از آنجا که حملات متقابل به بنادر روسیه نیز صادرات این کشور را تحت تأثیر قرار داده، نگرانی درباره تشدید بحران غذایی افزایش یافته است. کشورهای واردکننده غلات در مصر و بخشهایی از آفریقا میتوانند از نخستین قربانیان این اختلال باشند.
چمپیون تأکید میکند که تنها افزایش ارسال موشکهای پاتریوت راهحل نیست. از نگاه او، متحدان غربی باید به اوکراین برای هدف قرار دادن منابع حملات روسیه، از سکوهای پرتاب تا مراکز تولید موشک، کمک کنند تا مسکو هزینه تشدید جنگ را احساس کند.
امید پوتین به فرسایش غرب
مکس هستینگز نیز در بلومبرگ معتقد است ولادیمیر پوتین هنوز به پیروزی نرسیده، اما نشانهای از فروپاشی سریع روسیه هم دیده نمیشود. اقتصاد روسیه زیر فشار تحریمها قرار دارد، کسری بودجه افزایش یافته و حملات اوکراین بخشی از ظرفیت پالایش نفت این کشور را مختل کرده است. با این حال، مسکو همچنان توان ادامه جنگ را حفظ کرده است.
هستینگز هشدار میدهد که پوتین روی تحمل فشار از سوی جامعه روسیه و مهمتر از آن، کاهش حمایت غرب از اوکراین حساب میکند. افزایش استفاده از بمبهای گلاید، حمله به زیرساختهای انرژی و صادرات غلات و گسترش جنگ پهپادی و عملیات موسوم به منطقه خاکستری در اروپا، بخشی از این راهبرد است.
بحران از درون
در کنار فشار نظامی و اقتصادی، دولت زلنسکی با بحران سیاسی و پروندههای فساد نیز مواجه است. انتشار فایلهای صوتی مربوط به مقامهای ارشد و تحقیقات درباره پولشویی و دستکاری اسناد، فشار بر دفتر ریاستجمهوری را افزایش داده است.
همزمان، میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع سابق، خواستار برگزاری انتخابات شده است؛ اقدامی که هرچند با استقبال گسترده مواجه نشده، اما نشان میدهد بحث درباره آینده سیاسی اوکراین پیش از پایان جنگ وارد محاسبات داخلی شده است.
برآوردها از احتمال زیان ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلاری در صورت ادامه بسته ماندن بنادر غلات و کسری بودجه دفاعی تا ۲۷ میلیارد دلار حکایت دارد. بنابراین، راهبرد مسکو صرفاً پیشروی در میدان جنگ نیست؛ هدف، فرسوده کردن همزمان انرژی، اقتصاد، روحیه عمومی و انسجام سیاسی اوکراین است.
در چنین شرایطی، زمستان آینده میتواند آزمونی تعیینکننده برای توان مقاومت اوکراین باشد؛ آزمونی که نتیجه آن نه فقط در خطوط مقدم، بلکه در خانههای مردم، بازارها و ساختار سیاسی کییف رقم خواهد خورد.
برگرفته از: جماران