ستاره صبح - مریم اسدی: تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه، احتمال وقوع جنگ را افزایش داده، اما شواهد نشان میدهد ترامپ تصمیم به حمله را مرتب به تعویق میاندازد و درصدد اعمال فشار سیاسی بر ایران است تا با هزینه کمتری حاکمیت را وادار به پذیرش توافق مورد نظر خود کند. ستاره صبح در گفت و گو با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی نگاهی به راهبرد آمریکا در برخورد با جمهوری اسلامی داشت که در ادامه میخوانید:
علی بیگدلی با اشاره به الگوی ونزوئلا در رابطه با درگیری نظامی میان ایران و آمریکا گفت: وضعیت ایران و ونزوئلا کاملاً متفاوت است. ایالات متحده آمریکای لاتین را متعلق به خود میداند و مشهور است که این منطقه لاتین حیاط خلوت آمریکا است. حجم بزرگی ازسرمایه های آمریکا در این منطقه هزینه شده است.
بیگدلی افزود: وقتی چاوز نفت ونزوئلا را ملی اعلام کرد و آمریکاییها را از کشورش بیرون کرد بغض و کینه ایالات متحده نسبت به ونزوئلا شکل گرفت. ترامپ با سرمایه گذاری صاحبان نفت در آمریکا به قدرت رسید. طبیعی است که برای منافع آنها کاری صورت بدهد. دستگیری مادورو و تغییر فضای سیاسی ونزوئلا نسبت به ایالات متحده، تحولی در بخش سرمایه گذاری انرژی آمریکا محسوب میشود.
این کارشناس سیاسی در ادامه اضافه کرد: از این نظر ایران ونزوئلا نیست و آمریکا نمیتواند به راحتی به این منطقه دست دراز کند. خاورمیانه حساسترین منطقه جهان است. اگرچه انگلیس و آمریکا در این منطقه حضوری سنتی داشتند، ولی برخورد و جنگ با ایران در خاورمیانه برای غرب و به ویژه آمریکا کار آسانی نیست. از این منظر من معتقدم غرب نمیخواهد منطقه با یک جنگ غیر قابل کنترل شود.
وی با تشریح نوع رفتار ترامپ در قبال ایران متذکر شد: آمریکا برای مقابله با ایران از دیپلماسی سرگردانی استفاده میکند. ترامپ یک روز میگوید حمله میکنم و روز دیگر از مذاکره حرف می زند. هدف نه مذاکره است و نه جنگ، بلکه ترامپ میخواهد ایران را سرگردان کند و به اقدامی که خواسته خود است یا در مسیر تحقق اهداف آمریکا است وادار کند. منطقه در بلاتکلیفی است و نشانههای این سرگردانی و ابهام در رفتارها و اظهار نظرها دیده میشود.
بیگدلی گفت: سفر عباس عراقچی به آنکارا، ضعیف بود و اظهاراتی تکراری از وزیر امور خارجه شنیده شد که نشان از نبود استراتژی درست در سیاست خارجی است. ما همواره این درد را داشتیم که عدم استقلال این مجموعه و تعدد مراکز تصمیم گیر در حوزه سیاست خارجی را نشان میدهد. عراقچی بدون نتیجه به سفر میرود و بدون نتیجه برمیگردد، درحالیکه باید در شرایطی که ۱۸۰ درجه نسبت به سالهای قبل تغییر کرده با همان استراتژی قدیمی و دستورات پیشین حرکت نکنیم.
این استاد علوم سیاسی با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد کشور در سیاست خارجی، اظهار داشت: در حوزه سیاست خارجی ایران باید به طور مستقیم با آمریکا مذاکره میکرد. باید از خواستههای سنتی پیشین فاصله میگرفتیم. شرایط عوض شده و ما هم باید عوض بشویم وقتی در موقعیتی سخت و تعیین کننده قرار داریم باید با سیاستی انعطاف پذیر وارد گفت و گو شویم.
وی درباره احتمال وقوع درگیری نظامی گفت: اگر جنگی در بگیرد مثل جنگ ۱۲ روزه نخواهد بود و این بار تنها دست درازی آمریکا به سایتهای هستهای نیست. پیش بینی میشود این جنگ نبردی باشد که آتش درگیری در منطقه را گسترش دهد. در چننی شرایطی شورای عالی امنیت ملی باید با شجاعت و مهارت و تجربه راههای جدید مساله را مدیریت کند. با وجود چنین ضرورتی در کلام وزیر امور خارجه سخن جدید شنیده نمیشود.
این کارشناس و تحلیلگر سیاست خارجی در ادامه متذکر شد: ناآگاهی، فقدان دانش سیاسی و به دور از آداب دیپلماسی نمیتوان در عرصه سیاست خارجی نتیجه گرفت. آرمانهای نیم قرن پیش در سیاست خارجی امروز ما به تلههایی میماند که خودمان را گرفتار میکند. باید رفته رفته آرزوهای گذشته را کنار میگذاشتیم و با نگاهی جدید و واقعبینانه پازل دیپلماسی را میچیدیم. صحنه حساسی است و حاکمیت به انتهای اتوبان زندگی سیاسی رسیده است اینجا باید تصمیمات شجاعانه گرفته شود و اگر لازم است دور بزنیم.
وی در این خصوص خاطرنشان ساخت: سیاست خارجی این است که ابتدا باید پشت میز نشست بعد با طرف مقابل چانه زد. تعیین شرط و شروط از راه دور به جایی نمیرسد. اینکه قبل از ورود به مذاکره اعلام کنیم که گفت و گو باید عادلانه و منصفانه باشد، در علم سیاست قابل درک نیست. در سیاست خارجی مساله منافع ملی است و طرف مقابل عادلانه و غیر عادلانه را نمیفهمد!
این نویسنده و پژوهشگر ضمن انتقاد از عملکرد دولت اظهار داشت: وزارت امور خارجه دولت چهاردهم ضعیف عمل میکند یا وزیر اجازه و توان عمل به شیوه درست را ندارد! ما وارد دیپلماسی نشدهایم که بدانیم از ما چه میخواهند؟! از دور برای هم رجز خواندن که دیپلماسی نیست. این شرط و شروط گذاشتن و از گفت و گو فاصله گرفتن ما را به بی عملی، بلاتکلیفی و بن بست کشانده است. پشت میز مذاکره حرفها تغییر خواهد کرد. تا کی باید به امید اثر بخش بودن پیغام بری این و آن، به مژدهای که قرار است واسطهها برایمان بیاورند چشم بدوزیم؟!
علی بیگدلی در پایان گفت و گو تاکید کرد: اگر شروط آمریکا غیر منطقی است، پشت میز مذاکره با آنها چانه بزنید و حق ملت را بگیرید و از منافع و منابع کشور دفاع کنید. گفت و گو ها شروع نشده در آنکارا شرط معین میکنیم! سرسختی در روابط خارجی به طرف مقابل سیگنال میدهد که تنها راه حل حمله نظامی است.