گروه بین الملل:حمایت چین از ابتکار تازه عمان برای میانجیگری میان ایران و آمریکا، نشانهای از تغییر کامل مسیر دیپلماسی پکن یا کنار گذاشتن پاکستان نیست. به نظر میرسد چین در شرایط جدید به دنبال فعال کردن همزمان ظرفیتهای دو کشور است تا از یک سو چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد حفظ شود و از سوی دیگر، کانال ارتباطی مؤثرتری میان تهران و واشنگتن شکل بگیرد. این رویکرد در شرایطی دنبال میشود که امنیت تنگه هرمز، تحریمها و تضمینهای امنیتی به محورهای اصلی اختلاف تبدیل شدهاند. بر اساس گزارشی که المیادین به نقل از یک منبع آسیایی منتشر کرده، سفر سلطان عمان به چین صرفاً جنبه تشریفاتی نداشته و یکی از محورهای اصلی گفتوگوها، بررسی ابتکار جدید مسقط برای میانجیگری میان ایران و آمریکا با پشتوانه اقتصادی و امنیتی پکن بوده است. در این دیدار همچنین درباره بازگشت تهران و واشنگتن به تفاهمنامه اسلامآباد و ازسرگیری گفتوگوها رایزنی شده است.
پاکستان در مرحله نخست جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به دلیل برخورداری از روابط سیاسی و امنیتی با تهران و مناسبات با واشنگتن، توانست در انتقال پیامها و ایجاد زمینه تفاهم نقشآفرینی کند. این موقعیت برای چین نیز اهمیت دارد. روابط نزدیک سیاسی، نظامی و اقتصادی پکن و اسلامآباد و اجرای پروژه کریدور اقتصادی چین و پاکستان، این کشور را به یکی از شرکای راهبردی چین تبدیل کرده است. بنابراین حمایت از میانجیگری پاکستان، هم به کاهش تنش منطقهای کمک میکند و هم جایگاه یکی از متحدان مهم پکن را تقویت خواهد کرد. با این حال، عمان ویژگیهایی دارد که در شرایط کنونی میتواند مکمل نقش پاکستان باشد. مسقط سابقه طولانی در ایجاد کانالهای محرمانه ارتباطی میان ایران و آمریکا دارد. مذاکرات محرمانه دو کشور در سال ۲۰۱۳ که زمینهساز توافق هستهای سال ۲۰۱۵ شد، نمونهای از ظرفیت دیپلماتیک عمان است. این کشور همچنین توانسته روابط متوازنی با تهران و واشنگتن حفظ کند و در مقاطع حساس، بستر انتقال پیام و مدیریت اختلافات باشد. یکی از دلایل مهم حمایت چین از ابتکار مسقط، ملاحظات اقتصادی و امنیت انرژی است. چین از بزرگترین مصرفکنندگان و واردکنندگان انرژی در جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال پایدار در تنگه هرمز میتواند هزینههای اقتصادی قابل توجهی برای این کشور ایجاد کند. ادامه تنش میان ایران و آمریکا، علاوه بر افزایش هزینه واردات انرژی، بر بیمه کشتیها، حملونقل دریایی و تجارت خارجی چین نیز اثر میگذارد.
از این منظر، پکن تنها به دنبال جلوگیری از گسترش جنگ نیست، بلکه میخواهد مانع تبدیل بحران منطقهای به تهدیدی برای امنیت اقتصادی خود شود. حمایت از عمان با اهداف بلندمدت چین در خلیج فارس نیز ارتباط دارد. توافق دو کشور برای تقویت همکاری در حوزه نفت و گاز و توسعه انرژیهای نو نشان میدهد مناسبات پکن و مسقط فراتر از پرونده ایران و آمریکا است.