گروه فرهنگ و هنر: کامران قدکچیان در دیدار با شورای مرکزی کانون کارگردانان، با انتقاد از وضعیت سینمای ایران گفت دهه اخیر را از تاریخ سینما حذف کرده است؛ چراکه به باور او، سینما دیگر جدی گرفته نمیشود و تصمیمگیران شناخت کافی از آن ندارند.
سینمایی که از تاریخ حذف شد
کامران قدکچیان، فیلمساز باسابقه سینمای ایران، در دیداری با اعضای شورای مرکزی کانون کارگردانان، درباره مسیر چند دهه فیلمسازی و موانعی که در سالهای اخیر با آنها روبهرو بوده است، سخن گفت. او که فعالیت سینمایی خود را از اوایل دهه ۵۰ آغاز کرده و تا سال ۱۳۹۷ با فیلم «جانان» ادامه داده، میگوید همچنان علاقهمند به ساخت فیلم است و حدود ۲۰ فیلمنامه در اختیار دارد.
او معتقد است سینمای ایران در یک دهه اخیر مسیری نزولی را طی کرده و تصمیمگیران آن را آنگونه که باید جدی نمیگیرند. قدکچیان در عین حال تأکید کرد که این انتقاد به معنای نادیده گرفتن دستاوردهای سینمای پس از انقلاب نیست و در دهههای ۶۰ و ۷۰ فیلمسازان باسابقه و نسلهای تازه، آثار قابلتوجهی تولید کردند.
از آموزش سینما تا تغییر نگاه مسئولان
قدکچیان از روزهای ابتدایی پس از انقلاب نیز گفت؛ زمانی که همراه با علیرضا داوودنژاد و مهدی فخیمزاده به آموزش فیلمسازی پرداختند، زیرا بسیاری از علاقهمندان نمیدانستند چگونه باید فعالیت خود را در سینما آغاز کنند. او معتقد است در آن دوره، در کنار آثار انقلابی و قابلقبول، فیلمهایی نیز ساخته شد که به گفته او از فضای انقلاب سوءاستفاده میکردند.
او همچنین تفاوت سینمای پیش و پس از انقلاب را قابل مقایسه نمیداند. از نگاه او، سینمای پیش از انقلاب در سالهای پایانی با افت تولید و فرسودگی مواجه بود و سینمای ایران به یک تحول نیاز داشت. «قیصر» مسعود کیمیایی از جمله آثاری بود که به اعتقاد قدکچیان در تغییر فضای سینمای ایران نقش داشت. پس از انقلاب نیز فیلمهای جنگی و سپس آثار اجتماعی رونق گرفتند. «آواز تهران» ساخته قدکچیان نیز در همین دوره و با وجود ممیزیهای متعدد، به نمایش درآمد و به گفته او زمینهساز تولید فیلمهای جوانانه بیشتری در دهه ۷۰ شد.
خاطرهای از حذف شدن
یکی از بخشهای مهم سخنان قدکچیان به سالهایی مربوط میشود که خودش امکان فیلمسازی را از دست داد. او میگوید هیچگاه رسماً به او اعلام نشد که ممنوعالکار است، اما در عمل شرایط به گونهای پیش رفت که نتوانست به فعالیت ادامه دهد.
به گفته او، حتی فیلمنامهای که سه بار ارائه و تصویب کرده بود، در نهایت با این استدلال که چرا باید کامران قدکچیان آن را بسازد، کنار گذاشته شد. او معتقد است نگاه برخی مسئولان همچنان تحت تأثیر سابقه پیش از انقلاب او بوده است.
قدکچیان با وجود این شرایط میگوید همچنان ۲۰ فیلمنامه دارد، اما نه توان مالی ساخت آنها را دارد و نه اطمینان دارد که در میانه تولید مجبور نشود مطابق خواسته تهیهکننده مسیر فیلم را تغییر دهد. او در عین حال نسبت به آینده نسل جوان سینماگران ابراز نگرانی کرد و گفت استعداد بسیاری از آنها به دلیل اجبار اقتصادی و شرایط موجود ممکن است هدر برود.
سرمایه جای فیلم را گرفته است
در این دیدار، دیگر کارگردانان نیز از مشکلات ساختاری سینمای امروز گفتند. اصغر نعیمی معتقد است ساخت فیلم پنجم و ششم برای یک فیلمساز جوان گاهی از ساخت فیلم اول نیز دشوارتر شده و نگاه حاکمیت به کارگردانان در گذر زمان بدبینانهتر شده است.
وحید موسائیان نیز از خالی شدن عرصه سینما از برخی فیلمسازان مؤثر و منتقدان جدی سخن گفت و فاصله گرفتن بخشی از نسل جدید از تاریخ سینما را نگرانکننده دانست. از سوی دیگر، سامان سالور مشکل اصلی را سلطه سرمایه و تبدیل شدن فروش به معیار اصلی تولید فیلم عنوان کرد. به گفته او، در این شرایط اصالت فیلمسازان و ارتباط آثار با واقعیت جامعه کمرنگ شده است.
سینما و جامعه از هم دور شدهاند
محسن امیریوسفی نیز بر فاصله گرفتن سینما از زندگی واقعی مردم تأکید کرد. او معتقد است سینما در گذشته شباهت بیشتری به جامعه داشت، اما محدودیتهای موجود حتی فیلمبرداری از فضای عادی خیابان را دشوار کرده است. مجموع این دیدگاهها تصویری انتقادی از سینمای امروز ایران ارائه میدهد؛ سینمایی که از یک سو با محدودیتهای اداری و نظارتی و از سوی دیگر با فشار سرمایه و ضرورت فروش روبهروست. در چنین شرایطی، نگرانی اصلی فیلمسازان تنها کاهش تولید نیست، بلکه از بین رفتن اصالت، ارتباط با جامعه و امکان رشد نسل تازهای از فیلمسازان است.
برگرفته از: ایسنا