موشک PrSM شرکت آمریکایی «لاکهید مارتین» برای نخستین بار، در منطقه مسکونی در لامرد فارس آزمایش شد و ۲۱ غیرنظامی، ازجمله دختری دوساله را کشت. این آزمایش «موفقیتآمیز» اعلام شد و چند هفته بعد، قراردادی به ارزش ۸.۴ میلیارد دلار برای تولید آن امضا شد.
رضا نصری، حقوقدان بینالملل، در حساب توییتر خود نوشت: لامرد شهری کوچک با حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت در استان فارس است. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، در نخستین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ایالاتمتحده موشکهای PrSM را به این شهر شلیک کرد. بازسازیهای مستقل کارشناسی، اصابت دستکم سه موشک را شناسایی کردهاند. شاهدان عینی میگویند چهار موشک بوده است.
پیآراسام یک موشک معمولی نیست. این موشک صرفاً بر نقطهای روی زمین اصابت نمیکند. در ارتفاعی حدود ۱۵ تا ۲۰ متر بالاتر از سطح زمین منفجر میشود و منطقه زیر خود را به یک میدان کشتار تبدیل میکند. هر انفجار، کهها هزار ترکش تنگستنیِ گداخته را در همه جهات پرتاب میکند؛ ترکشهایی که دیوارها، خودروها و بدن انسانها را میشکافند.
تحقیقات کارشناسی، بیش از ۲ هزار اصابتِ مجزای ترکش را تنها در امتداد یک بخش ۱۵۰ متری از یک خیابان مسکونی شمارش کرده است.
نمای ساختمانها صرفاً آسیبندیده است. از خط سقف تا پی ساختمان، سراسر دیوارها پر از آثار اصابت است. آسفالت حیاط مدرسه نیز پوشیده از صدها حفره کوچک و خاکستری است، جایی که ترکشها به سطح زمین اصابت کردهاند.
در خانه بیش از ده نقطه سوراخ شده است. بالای این سوراخها، عکسی از یک کودک نوپا با موهای فرفری با چسب به در نصبشده است. نامش آوینا برزگر بود. دو سال داشت. در حیاط خانهشان کشته شد.
مردمی که از این حمله جان به دربردند، آنچه را رخداده بود برای ما اینگونه شرح دادند.
نخستین موشک مستقیماً بالای سالن ورزشی شهید نعیمی، جایی که یک گروه والیبال دختران در حال تمرین بود، منفجر شد. مردم به بیرون دویدند، به سمت فضای باز، با این تصور که آنجا شاید امنتر باشد. همان لحظه بود که موشک دوم فرود آمد. سپس موشک سوم و چهارم.
هر یکبر فراز بخش متفاوتی از همین شهر کوچک منفجر شد: یک مدرسه، یک منطقه مسکونی، مکانهایی که مردم به آنها گریخته بودند، چون تصور میکردند خیابان از ساختمانی که در آن بودند امنتر است.
آن روز دستکم ۲۱ غیرنظامی کشته شدند، ازجمله کودکانی به کوچکی دو سال. بیش از ۱۷۰ نفر زخمی شدند. با آسیبهای نخاعی. قطع عضو. سوختگیهای فاجعهبار.
از دختر جوان دیگری گفتند که باقی عمر خود را روی صندلی چرخدار خواهد گذراند؛ نخاعش براثر ترکشهایی که یک روز بعدازظهر از آسمان بر زمین فرود آمدند، قطعشده است.
درباره دختربچهای شنیدیم که دیگر حرف نمیزند. ضربه و خونریزی مغزی، صدایش را از او گرفت، همراه با بخش بزرگی ازآنچه دوران کودکی قرار بود به او هدیه دهد.
در میان کشتهشدگان و کسانی که در لامرد معلول و مجروح شدند، حتی یک نفر عضو نیروهای مسلح ایران، نبود.
بر اساس بازسازی کارشناسی، این موشکها از سامانههای متحرکی دریکی از کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس شلیکشدهاند؛ کشوری که میزبان نیروهای آمریکایی است و بعدها هنگامیکه ایران حق ذاتی خود در دفاع مشروع را اعمال کرد، ایران را محکوم کرد.
واکنش آمریکا
سخنگوی سنتکام با قاطعیت اعلام کرد که آن روز هیچ حمله آمریکایی در شعاع ۳۰ مایلی لامرد انجام نشده است. سپس تصاویری منتشر شد که دیگر نمیشد آنها را نادیده گرفت. توضیح تغییر کرد. گفته شد موشکی که در تصاویر دیده میشود، درواقع یک موشک کروز ایرانی به نام «هویزه» بوده است.
تحلیلگران تسلیحات در Janes و McKenzie Intelligence، همراه با گروههای بررسی ادله تصویری در نیویورکتایمز و BBC Verify، همان تصاویر را بهطور مستقل بررسی کردند. همه به یک نتیجه رسیدند. شکل ظاهری موشک، انفجار در میانه هوا و الگوی پراکندگی ترکشها، همگی به یک سلاح مشخص که در آن صحنه عملیاتی مورداستفاده قرارگرفته بود، اشاره داشتند.
موشک پیآراسام پیش از ۲۸ فوریه هرگز در میدان نبرد استفاده نشده بود. لامرد نخستین میدان آزمایش آن بود. یک آزمایش واقعی با مهمات جنگی در یک شهر غیرنظامی، شهری که جغرافیای آن ظاهراً آن را به میدان آزمایش مناسبی تبدیل کرده بود.
کمتر از یک ماه بعد، شرکت اسلحهسازی لاکهید مارتین با وزارت جنگ به توافق جدیدی رسید تا تولید پیآراسام را چهار برابر کند؛ قراردادی که بعدها بنا بر گزارش تحقیقات مستقل، ارزشی در حدود ۸.۴ میلیارد دلار داشت. چند روز پسازآنکه این موشک آوینا برزگر را کشته بود، فرمانده سنتکام، دریاسالار برد کوپر، علناً از نخستین استفاده رزمی آن استقبال کرد و آن را «یک توانمندی بیرقیب برای حمله در اعماق» معرفی کرد.