ستاره صبح آنلاین، فائزه صدر: عصر یکی از روزهای آخر هفته، تعدادی از والدین در راهروی مدرسه ایستاده و درحالیکه منتظر اتمام کلاس‌های پیشرفته فرزندانشان بودند، از مشکلاتشان با مدرسه و از فشاری که روی بچه‌هاست حرف می‌زدند. هرکدام از رنج خود و فرزندش می‌گفت. معمولاً این جنس گفت‌وگو‌ها در میان اولیای تمام مدارس رایج است، اما والدین دانش‌آموزان سمپادی گلایه‌های متفاوتی دارند.
این اولیا از عدم تناسب محتوای تدریس شده در این مدارس با سؤالات آزمون‌های داخلی می‌گویند، از اینکه به دلیل سطح بالای آموزش، مجبورند خارج از مدرسه برای فرزندشان معلم خصوصی بگیرند و از خستگی جسمی، پریشانی ذهن و روحیه حساس و آسیب پذیر فرزندانشان حرف می‌زنند.
در ابتدای راهرو مدرسه دبیرستان تیزهوشان، روبه‌روی دفتر مدرسه، یک آبسرد کن قرار گرفته که سطل آشغالی کنارش گذاشته‌اند. سطل از حجم لیوان‌های یکبار مصرف انباشته و نظافتچی مدرسه گله دارد که چرا دانش‌آموزان با وجود داشتن بطری آب و قمقمه مرتب از این امکانات که برای دبیران پیش بینی شده استفاده می‌کنند و او مجبور است روزی چند بار سطل زباله را خالی کند!
معاون مدرسه در جواب گله گذاری مستخدم می‌گوید: “آب خوردن بهانه است، هر کدام از دانش‌آموزان، در طول تدریس معلم در کلاس، حداقل یک بار به بهانه آب خوردن از کلاس بیرون می‌زند” برخی از والدین با شنیدن این موضوع لبخند تلخی می‌زنند. یادآوری ساعت‌ها حبس شدن در کلاس درس، خاطره‌ای عمومی است.
مادر یکی از دانش‌آموزان که کارشناس علوم تربیتی است و سال‌ها تجربه تدریس و کلاسداری در کارنامه دارد، می‌گوید: “وادار کردن کودکان و نوجوانان به ویژه پسران به ساعت‌ها نشستن، سکوت، کم تحرکی و دریافت منفعلانه اطلاعات از معایب نظام سنتی تحصیل است.”
با وجود درکی که والدین از فشار تحصیل در مدارس تیزهوشان بر فرزندان خود دارند، عموماً در یک زمینه عملکرد مشترکی داشته‌اند و آن تلاش برای شکل دادن به آینده تحصیلی فرزند با ورود به این مدارس است. این گروه از پدران و مادران، چه با اطلاع و چه بی اطلاع از مضرات شرکت در ماراتن رقابت تحصیلی، در این اندیشه‌اند که فرزندانشان را به هر قیمتی که شده با قدرت و امتیازات بیشتری به خط پایان برسانند!
بهجت مجتهدزاده تبریزی، فرهنگی بازنشسته و کارشناس آموزش و پرورش در گفت‌وگو با ستاره صبح آنلاین ضمن تاکید بر لزوم نشاط آفرینی و پویایی مدارس، در نقد شیوه‌های آموزشی رایج گفت: وقتی از مقابل یک مدرسه رد می‌شویم متوجه بچه‌هایی خواهید شد که اضافه وزن دارند. آثار کم‌تحرکی و نشستن یا دراز کشیدن طولانی مدت در عضلات و اسکلت بچه‌ها مشهود است. فرم گردن و شانه‌هایشان حالتی را که روزانه ساعت‌ها پشت میز می‌نشینند یا روی موبایل خم می‌شوند به نمایش می‌گذارد.
وی در ادامه افزود: مغز تمام کودکان بخصوص پسر بچه‌ها برای یادگیری به فعالیت‌های متنوع نیاز دارد. حرکت نیاز یادگیری بهتر است. فقط استراحت و خواندن و نوشتن در یادگیری به دانش‌آموز کمک نمی‌کند. اگر حرکت وجود نداشته باشد خلاقیت سرکوب می‌شود.
مجتهدزاده با اشاره به معایب بی توجهی مدارس به تفاوت‌های فردی، گفت: اطاعت از قوانین و دستورالعمل‌های مدارس تا اندازه‌ای با نظر مرتب است وقتی نشستن و سکوت کردن به تکلیف تبدیل شود، می‌تواند تفکر مستقل را محدود کند. ضمن اینکه نباید تفاوت‌های فردی را نادیده گرفت. پسربچه‌ها به تحرک بیشتری نیاز دارند. برخی از کودکان و نوجوانان نباید ساعات طولانی از فعالیت بدنی محروم باشند، اما متأسفانه مدرسه در بهترین حالت با همه دانش‌آموزان یکسان رفتار می‌کند درحالیکه نیازها متفاوت است. وی در ادامه تاکید کرد: مدرسه ضرورت جهان مدرن است، اما کلاس‌محور بودن تعلیم و تربیت درست نیست. آموزش مؤثر ترکیبی از آموزش نظری و مهارت‌های عملی است. در سنین پایین‌تر با بازی، ورزش و فعالیت بدنی، طبیعت‌گردی و یادگیری تجربی و همچنین با بهره گیری از هنر، موسیقی و فعالیت‌های خلاقانه؛ مدرسه به محیطی ممتاز برای تعلیم و تربیت تبدیل می‌شود.
این کارشناس آموزش و پرورش ضمن اشاره به تربیت تک بعدی در مدارس، گفت: در سنین نوجوانی هم ورزش، کار گروهی و پروژه‌های و در اختیار گذاشتن فرصت انتخاب، استقلال و تصمیم‌گیری به دانش‌آموز کمک می‌کند تا فرایند یادگیری را تکمیل کند. وگرنه صرفاً با نشستن پشت نیمکت و گوش دادن به معلم کسی پرورش پیدا نمی‌کند.
وی ضمن انتقاد از ترویج تحصیل در مدارس خاص، گفت: نقد من به مدارس خاص مثل تیزهوشان، و سایر مدارس گزینشی این است که به جای فضای ممتاز آموزشی و پرورشی، به کارخانه تولید عملکرد و میدان رقابت‌های ناسالم تبدیل شده‌اند. مجتهدزاده تبریزی در ادامه‌یادآور شد: کودکی و نوجوانی مرحله ساختن رفاقت است نه میدان رقابت، فشار مستمر برای کسب نمره، رتبه و موفقیت تحصیلی؛ فضای این مدارس را مسموم کرده است. دانش‌آموزان مدارس خاص همواره اضطراب امتحان دارند، از شکست می‌ترسند و نمی‌توانند باخت را بپذیرند، لذت یادگیری برایشان زهر شده و از سن کم به کمال‌گرایی گرفتار شده‌اند. این کاری است که مدارس خاص با دانش‌آموز می‌کند! وی افزود: این بچه‌ها استعدادهای دیگری هم دارند ولی ما فقط هوش آن‌ها را برجسته کرده‌ایم و با القای احساس برتری در آینده مشکلاتی در اجتماع برایشان ایجاد می‌کنیم که ریشه‌اش به امروز و همین تفاوتی که بین دانش‌آموزان گذاشته می‌شود بر می‌گردد. بهجت مجتهدزاده تبریزی در پایان گفت‌وگو اظهار داشت: یک عده را به اسم تیزهوش بودن از جامعه جدا کرده و وارد مدارس خاص می‌کنیم و زیر فشار مداوم یادگیری و دریافت اطلاعات قرار می‌دهیم. این جوام وقتی به جامعه بر می‌گردد مشکل خواهد داشت. متأسفانه تحصیل به معیار ارزش‌گذاری انسان تبدیل شده و کودکی قربانی می‌شود.