ستاره صبح - فائزه صدر: این روزها کمتر کسی درباره احتمال آغاز مجدد جنگ تردید دارد، اختلاف نظر بیشتر بر سر زمان شروع درگیری نظامی است. در محافل سیاسی در این رابطه بحث میشود. عدهای از کارشناسان پایان انتخابات میان دورهای کنگره در آمریکا را تنش میدانند و گروهی برای شروع حملات محدودیت زمانی تعیین نمیکنند و آمریکا و اسرائیل را آماده حمله میبینند. ستاره صبح در گفتوگو با عطا تقوی اصل به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
آیا آغاز مجدد جنگ ایران و آمریکا به انتخابات کنگره وابسته است؟ چقدر احتمال دارد که درگیریهای نظامی پیش از انتخابات شروع شود؟
به نظر من قبل از انتخابات کنگره احتمال ازسرگیری جنگی تمامعیار پایین است. ضمن اینکه دونالد ترامپ گفته که تا انتخابات حملهای انجام نخواهد داد.
تا اینجا نیز تمام گزارشهایی که منتشر میشود از آمادگی نظامی نیروهای آمریکایی خبر میدهد. اما بعد از انتخابات، خطر ازسرگیری حملات بیشتر میشود. رئیسجمهور آمریکا پیش از این احتمال آغاز جنگی دیگر را مطرح کرده و آرایش نظامی نیروهای آمریکایی در منطقه نشان میدهد جنگ در راه است. تا سوم نوامبر 12 آبان تنش مهار خواهد شد. ولی پس از آن باید این تنش حلوفصل شود. شاید این مرحله با مذاکرات پیش برود و گفتوگو های دیپلماتیک روند را تغییر دهند. به هر حال سطح روابط ایران و آمریکا به نقطه جوش رسیده است و باید مسائل حل نشده دهههای گذشته را تعین تکلیف کنند.
برای گذر از جنگ چه شانسی داریم آیا مذاکرات تنها مسیر از میان برداشتن تهدید نظامی است؟
جنگ به دلیل افزایش قیمت سوخت در داخل آمریکا، به موقعیت جمهوری خواهان آسیب زده است. این موضوع فشار روی ترامپ را افزایش داده و اگر درصد کمی احتمال حل مسئله بدون جنگ ونود داشته باشد، رئیسجمهور آمریکا از آن روزنه استفاده خواهد کرد.
بعد از انتخابات میان دورهای کنگره فضا برای تهران تهدید آمیز و خطر شروع جنگ افزایش پیدا میکند. چون محدودیتهای سیاسی مربوط به انتخابات برای دولت کمتر میشود و پنتاگون میتواند بدون فشار وارد عمل شود.
مگر اینکه تا آن زمان اختلافات هستهای حل شود و بحران تنگه هرمز هم از بین رفته باشد. تنها در آن صورت کاخ سفید دلیلی موجه برای برداشتن گزینه جنگ خواهد داشت. به نظر من احتمال مهار تنش بیشتر است. تشدید تهدیدات نظامی لزوماً به معنای جنگی تمامعیار نیست. گفتههای ترامپ هم در عمل تضمینی ندارد و با شرایط تغییر میکند. اتفاقات زیادی میتواند محاسبات نظامی آمریکا را تغییر دهد.
آیا همانطور که اشاره کردید، مناقشه ایران و آمریکا در خاورمیانه در ادامه تصمیمات دو طرف در هفتهها و ماههای آینده به پایان خواهد رسید؟ یا با دورهای طولانی و فرسایشی از تنش و حملات نظامی روبهرو خواهیم بود؟
اختلافات ایران و آمریکا عمق دارد. مدتی نسبتاً طولانی سطح تنش بالا بوده و به سرفصلهای اختلاف افزوده شده است. امروز تندروها مدعی انتقام هستند. گروهی در داخل به چیزی جز جنگ رضایت نمیدهند. اختلافات هستهای، تحریمها، امنیت اسرائیل و نفوذ منطقهای ایران برای آمریکا مطرح است. ایران حاضر به پذیرش شروط ایالات متحده نیست.
آمریکا برتری نظامی دارد، اما برتری نظامی الزاماً به پیروزی سیاسی منجر نمیشود؛ ایران نیز ممکن است همچون دو جنگ پیشین با وجود خسارات سنگین، ساختار سیاسی خود را حفظ کند. فعلاً نمیتوانیم نتیجه را پیش بینی کنیم.
آنچه پیش رو است مجموعهای از ادامه تقابل همراه با آتشبسهای شکننده و مذاکرات است. به نظر من حل کامل اختلافات محتمل نیست. هر دو طرف لازم است شجاعت اخذ تصمیمات بزرگ را پیدا کنند. دولت ایران در سیاست خارجیاش بر پایه منافع ملی تصمیم بگیرد و آمریکا مشاوره اسرائیل را در دایره تصمیم گیریاش نادیده بگیرد.
در غیر این صورت هر توافقی موقتی و شکننده خواهد بود.
جنگ میتواند موازنه قدرت در خاورمیانه را تغییر دهد، اما پایان مناقشه ایران و آمریکا یا تغییر رژیم سیاسی ایران را باعث نمیشود.