سعید خطیب زاده رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در بیست و سومین اجلاس سالیانه باشگاه گفت‌وگوهای والدای در مسکو با عنوان «مسئولیت برای آینده: محدودیت های ممکن یا امکان های نامحدود» سخنرانی کرد .
وی با بیان اینکه روز تغییرات ساختاری در نظام بین‌الملل هنوز به پایان خود نرسیده و تغییراتی عمده در جهان و منطقه در پیش است، اظهار کرد : پس از تجاور امریکایی- صهیونی به کشورمان، جمهوری اسلامی ایران، منطق محاسبات راهبردی خود را برای همیشه تغییر داد به گونه‌ای که هیچ چیز به ما قبل این تجاوز بازنمی گردد. آمریکا با باور کردن گزاره‌های انحرافی‌ای که خود آگاهانه طی سال‌ها برای گمراه کردن دیگران ساخته و ترویج کرده بود، مرتکب اشتباهی بزرگ شد و در دام روایت‌های خودساخته گرفتار آمد. در نتیجه، برخلاف بدیهیئت و اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، ریسک حمله به ایران را پذیرفت و در نهایت متحمل این شکست شد.
وی ادامه داد: آنچه امروز در منطقه می‌بینم انباشت منازعات حل نشده در منطقه است که در کنار توهمات و جاه طلبی های امریکا و رژیم صهیونیستی برای تحمیل هژمونی خود بر منطقه به نقطه جوش رسیده است.
خطیب زاده با تاکید بر اینکه جنگ آمریکا بر علیه ایران، منطقه را در نقطه حقیقت قرار داده است به گونه‌ای که تهران دیگر نمی‌تواند چشم خود را به خطرات و ریسکهایی که برخی در منطقه و فرامنطقه برای تهران ایجاد کرده‌اند، ببندد، گفت : این لحظه حقیقت هرچند به نظر سخت است اما در خود میتواند فرصت های بی نظیری را برای منطقه در راستای پی ریزی یک نظم درون زا پدید آورد.
رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی، با اشاره به پیوند تحولات غرب آسیا با مسائل خلیج فارس و اوراسیا، تصریح کرد که پویایی جدیدی در منطقه در حال شکل‌گیری است؛ به‌گونه‌ای که الگوی نظم و امنیت مبتنی بر محوریت آمریکا برای کشورهای خلیج فارس کارآمدی خود را از دست داده است.
معاون وزیر خارجه افزود: دوران تصور شکست ناپذیری ایالات متحده به سرآمده و هژمونی واشنگتن با چالش های گوناگونی روبه‌رو شده است. لذا نمی‌توان در باره آینده منطقه ساده انگاری کرد و همان مسیر و الگوهای شکست خورده قبلی که در گذشته مبتنی بر خرید امنیت از بیرون بود، را پی گرفت؛ بلکه باید دینامیزمی جدید مبتنی بر فراگیری و مشارکت منطقه‌ای حاکم شود.
وی با بیان اینکه آشفتگی در نظام تصمیم‌گیری آمریکا به حداکثر خود رسیده است، گفت: بخشی از سیستم آمریکا مذاکره می‌کند، بخش دیگر امضا می‌کند و بخشی دیگر تلاش می‌کند آن را تخریب کند. آنان به تفاهم‌نامه‌ای که خودشان امضا کردند احترام نگذاشتند و بر خلاف روح و متن تفاهم‌نامه عمل کردند و آن را تکه کاغذی دانستند که نباید به آن اعتنا کرد. لذا ما با بی ثبات ترین و پیش بینی ناپذیرترین حاکمیت سیاسی در امریکا روبه‌رو هستیم که به هیچ هنجار، قواعد و اخلاقیاتی پایبند نیست. اعتماد امری لوکس در سیستم ترامپ محسوب می‌شود. البته ما به مذاکره و گفت‌وگو فضا می‌دهیم زیرا تمامی جنگها با دیپلماسی خاتمه یافته‌اند لیکن خود را برای بدترین سناریو‌ها نیز آماده کرده ایم. اکنون زمان حساسی برای منطقه خاورمیانه است چون یک رژیم قانون شکن بر امریکا حاکم است
خطیب زاده همچنین اظهار کرد که رژیم صهیونیستی با اتکا به ایده «اسرائیل بزرگ» در پی گسترش نفوذ و سلطه خود در منطقه است و تلاش دارد از حضور ترامپ در کاخ سفید برای پیشبرد دستورکار بلندپروازانه خود بهره بگیرد.
وی تصریح کرد که در چنین شرایطی، ضمن تمرکز بر مسیر دیپلماسی، حفظ هوشیاری و آمادگی در برابر تحولات منطقه‌ای ضروری است.