ستاره صبح، مریم اسدی: حسین صمصامی نماینده تهران در مجلس و سرپرست پیشین وزارت اقتصاد ضمن انتقاد از نحوه اجرای سیاست تک نرخی ارز گفت: {نه تنها ارز تک نرخی نشد، بلکه به تعدد نرخ ارز افزوده شده است} این اظهارات وی در ادامه انتقاد و مخالفت این نماینده از اجرای سیاست ارز تک نرخی شنیده میشود. صمصامی در توییتی تورم و تشدید نارضایتی مردم را نتیجه سیاست افزایش نرخ ارز رسمی دانست. ستاره صبح در گفتوگو با محمد جواد عباسیان، کارشناس اقتصادی به موضوع تک نرخی شدن ارز و آثار آن پرداخته که در ادامه میخوانید:
محمد جواد عباسیان در آغاز گفتوگو با اشاره به هدر رفت منابع ارزی زیر سایه سیاست ارز چندنرخی، گفت: در این شکلی نیست که نظام ارزی چند نرخی علت بسیاری از مشکلات اقتصادی و بی ثباتیها در بازار است. وقتی نرخ رسمی پایینتر از نرخ بازار باشد، منابع بانک مرکزی به هزار و یک بهانه صرف و حیف و میل میشود. تحلیل رفتن منابع ارزی دولت به دلیل شکافی بود که بین نرخ بازار آزاد و نرخ رسمی وجود داشت.
عباسیان افزود: بازار رسمی در اقتصادی واقعی و شفاف باید بازاری قابل اعتماد و تعیین کننده باشد. وقتی نرخ واقعی در بازار کشف شود و بانک مرکزی نقش بازارگردان را ایفا کند، بازار رسمی به بازار مرجع تبدیل میشود.وی در ادامه اضافه کرد: وقتی نرخها در بازار رسمی دستوری جابهجا یا کنترل شوند، فعالان اقتصادی به طور طبیعی بازار غیر رسمی را ترجیح میدهند. درحالیکه معاملات واقعی باید در بازار رسمی انجام شود و این بازار بزرگتر از بازار غیر رسمی باشد ولی در کشور ما تا اینجا برعکس این قاعده عمل شده است.
وی در تشریح نقش و جایگاه بازار غیر رسمی ارز اظهار داشت: بازار ارز شاخص شناخت وضعیت است. تابلوی بازار غیر رسمی انتظارات تورمی، ریسکهای سیاسی و محدودیتهای دسترسی به منابع ارزی را به نمایش میگذارد و از مشکلات و بیماریهای اقتصاد صحبت میکند.
عباسیان در این خصوص خاطرنشان ساخت: سیاست ارز تک نرخی برای اعمال تغییرات مصنوعی در بازار نیست و بازار غیر رسمی را حذف نمیکند، ولی جایگاه بازار رسمی را به مرجع اصلی اقتصاد تغییر میدهد این چرخش با حذف تقاضای ارزی غیر واقعی و رانتی به نفع اقتصاد کشور است. هدف ایجاد نظام ارزی با ثبات و قابل اعتماد است و دولت چهاردهم در میانه مشکلات فراوانی که داشت، ناچار به پذیرش این واقعیت شد که باید نظام ارزی کشور را اصلاح کند.
وی با اشاره به عوامل تعیین نرخ ارز افزود: نرخ ارز توسط عوامل مختلف تعیین میشود كه مهمترین آنها تراز پرداختهای كشور است. بدهیها، ذخایر و تورم عدد و ارقامی تولید میکند که بر نرخ ارز تأثیر گذار است. اما در یک نظام ارزی شفاف که مبتنی بر بخش واقعی اقتصاد حرکت میکند، نرخ ارز در بازار کشف میشود و بانک مرکزی تضمین نقد شوندگی بازار را بر عهده دارد. تنها در چنین شرایطی، بازار رسمی به مرجع تبدیل میشود و بازار غیر رسمی به حاشیه میرود.
این کارشناس اقتصادی ضمن تاکید بر لزوم اجرای سیاست ارز تک نرخی یادآور شد: این نظام ارزی که دولت به طور دستوری نرخ تعیین کند و بازار براساس عرضه و تقاضا و دیگر عوامل عدد خود را داشته باشد یک مسیر غلط بود که دیدیم به کجا ختم شد! اما اصلاحات اقتصادی فوراً نتایج مثبت خود را نشان نمیدهند. مگر یک بیکار بعد از جراحی میتواند فوراً از جای خود بلند شود و مثل سابق راه برود یا بدود؟!
وی گفت: تک نرخی شدن ارز ضرورت بود. نظام چند نرخی ارز مشکلات بسیاری ایجاد کرده بود و اعتماد میان مردمو دولت را تضعیف کرده بود. چنانچه بسیاری از اقدامات مربوط به آن دوران امروز قابل دفاع نیست. ضمن اینکه تک نرخی شدن ارز، بخشی از یک برنامه اصلاحی گسترده است. مسئله فقط حذف ارز ترجیحی نیست، بلکه هدف ایجاد یک نظام ارزی پایدار و بازگرداندن شفافیت به اقتصاد است.
محمد جواد عباسیان در پایان گفتوگو اظهار داشت: اقتصاد ایران از سیاست پولی كارآمد محروم است به همین دلیل در کنترل تورم ناتوان هستیم. بانک مرکزی با تثبیت نرخ ارز انتظارات تورمی را کنترل میکرد که تکرار چرخهای معیوب بود.