ستاره صبح - صالح هویدا: دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا، امروز در محل سفارت عمان در ژنو برگزار میشود. این گفت-وگو زیر سایه حضور نظامی ایالات متحده در منطقه شکل گرفته، تلاشی دیپلماتیک برای جلوگیری از درگیری صورت می-گیرد. ستاره صبح در گفتوگو با میرقاسم مؤمنی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
میرقاسم مؤمنی درباره دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا گفت: مذاکرات دوره اول که در عمان برگذار شد، بیشتر تبادل خواستههای طرفین بود که چه خواستهها و پیشنهاداتی دارند و به چه موضوعاتی متمرکز خواهند شد. جمع بندی را به پایتختها بردند و با مقامات بالاتر بررسی کردند و پیشنهاد را ارائه دهند تا دستور جلسه بعدی جمع بندی شود.
مؤمنی افزود: الان بحث پیشنهادات است، ارائه پیشنهادات و دستور مذاکرات را شاهد خواهیم بود. جلسه در ژنو هم با محوریت میانجیگری کشور عمان برگذار میشود و این بار پیشنهاداتی که طرفین برای انجام مذاکرات ارائه میکنند در حقیقت گامی رو به جلو برای تحقق مذاکره و توافق است.
وی در ادامه اضافه کرد: اگر مذاکرات در ژنو موفق باشد بعد از این پروسه چانه زنی شروع میشود، یعنی بحث و چانه زنی بر سر امتیازها و بده بستانی که باید انجام بگیرد تا به نتیجه برسیم در مراحل بعدی قرار میگیرد. در آن مراحل حساسیت بالا است و احتمال دارد مذاکرات متوقف شود.
این تحلیلگر سیاست خارجی در رابطه با نسبت میان مذاکرات و جنگ در این دور از گفتوگو ها، گفت: ایران و آمریکا میخواهند کاری انجام شود و تنش به جنگ کشیده نشود. دشمن تا پشت در خانه آمده و جنگ دیگر یک تهدید غیر ملموس و شو تبلیغاتی نیست. در ژنو و پس از ژنو شرایطی که میخواهند ایران را در آن وضعیت قرار بدهند، مطرح شدن علنی خواستهها و قرار و مدارهای شفاف است.
وی افزود: البته من فکر نمیکنم در این دوره بتوانند توافق کنند، چون موضوعات متعدد و خواستهها متفاوت از قبل است. میزان خواستههای طرفین از هم با دورههای قبلی مذاکرات فرق دارد. جایگاه طرفین هم با مذاکرات قبلی متفاوت است.
این کارشناس سیاسی ضمن پیش بینی آینده مذاکرات در این رابطه خاطرنشان ساخت: بعد از ژنو ممکن است گفتوگوها به دور سوم یا چهارم کشیده شود. اما بیشتر از این نخواهد بود، چون نه آمریکاییها هزینه طولانی شدن مذاکرات و حضور ناوگان نظامی خود در منطقه را میپذیرند و نه جمهوری اسلامی زیر بار خواستههای غیر متعارف میرود.
وی درباره تغییر محل مذاکرات گفت: تغییر مکان مذاکرات به خاطر این است که اروپاییها و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این فصل از گفتوگوها مشارکت داشته باشند. اروپاییها در کنار مذاکرات اصلی با طرفین مذاکرات جانبی هم خواهند داشت. برای اروپا هم مهم است که بعد از ماجرای اوکراین با تهران قول و قراری تازه کند و از ایران امتیازاتی بگیرد. نمیدانم چرا ترامپ این فرصت را به اروپاییها میدهد؟! این کارشناس و تحلیلگر سیاسی با رمزگشایی از نیت آمریکا اضافه کرد: دیکته کردن خواستههای طرفین در مذاکرات وجود دارد را یعنی آمریکا در موضوعاتی از ما میخواهد، بی چون و چرا پذیرش داشته باشیم و توافق کنیم. ضرب المثلی میگوید: مال من، مال من است؛ راجع به مال شما میتوانیم مذاکره کنیم. آمریکا در این دور از گفتوگوها از این منطق استفاده میکند.
وی در ادامه تصریح کرد: از مذاکره با ایران درباره خواستههای غرب و اسرائیل از تهران است. یعنی از ایران دعوت شده راجع به آنچه که باید بدهد و در ازای آن مورد حمله قرار نگیرد، مذاکره کند. درحالیکه طرف ایرانی دقیقاً همان چیزها را غیر قابل مذاکره میداند. مثل برچیدن کامل تأسیسات هستهای، غنی سازی صفر یا کاهش برد موشکها و...
این استاد علوم سیاسی با اشاره به نقش اسرائیل در این دور از گفتوگوها اظهار داشت: درحالیکه ایران موجودیت اسرائیل را قبول ندارد، در این دور از مذاکرات اسرائیل در متن مذاکرات قرار گرفته به این معنی که کلمه به کلمه گزارش مذاکرات امریکا را رصد خواهد کرد. اسرائیل میخواهد آن چیزی را که برای حفظ امنیتش نیاز دارد در این مذاکرات و در متن توافق احتمالی بگنجاند.
میرقاسم مؤمنی در پایان گفتوگو متذکر شد: مسئله ایران تنها آمریکا نیست اسرائیل هم هست که از طریق آمریکا خواستههایش را ارائه میدهد. شاید به همین دلیل است که آمریکاییها خواستههایشان را به روز رسانی میکنند و هر بار حرف تازهای شنیده میشود و توقعات از تهران بیشتر از قبل است. این حضور اسرائیل در مذاکرات میتواند نتیجه خطرناکی را برای گفتوگوها ترسیم کند. با این سطح از نفوذ اسرائیل در مذاکرات چه به توافق برسیم و چه توافقی حاصل نشود، شرایط برای ایران مطلوب ارزیابی نمیشود.مگر اینکه امتیاز داده شود.