ورود تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه را باید نشانهای از احتمال وقوع جنگ دانست یا این نمایش قدرت در پردهای دیگر دعوت به مذاکره و توافق است؟
هر دو احتمال میتواند باشد، ولی به نظر من خطر جنگ نزدیک است. حضور نظامی آمریکا در منطقه، به صورت پنجاه پنجاه برای گفتوگو و توافق یا جنگ است. با توجه به مواضع ایران، احتمال جنگ بالا است.
سیاست آمریکا صلح از موضع قوت است. ایالات متحده ابزار نظامی را به کار میگیرد تا طرف مقابل را وادار به پذیرش شرایط مورد نظر خود کند. اگر گفتوگو و توافق محقق نشد در آن صورت از ابزار نظامی استفاده خواهد کرد.
اراده طرفین برای گفتوگو چقدر جدی است؟ یا تهدید جنگ ایران را وارد مذاکره مستقیم با ایالات متحده میکند؟
ایران بسیاری از فرصتها را از دست داده است. از گفتوگوهای برجام تا دور اول ترامپ و دوران ریاست جمهوری جو بایدن و پیش از جنگ ۱۲ روزه و حملات نظامی آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، شرایط متفاوت بود و امروز وضعیت ایران به گونه دیگری است. باید با شرایط امروز ایران گفت که جمهوری اسلامی امکان گفتوگو با آمریکا را دارد یا ندارد؟! گذشتهای با فرصتهایی طلایی داشتیم که دیگر برنمیگردد.
هر توافق بینالمللی در شرایط زمانی و مکانی خاص خود ممکن است. در شرایط زمانی و مکانی امروز ایران موضوع غنی سازی منتفی است. ظرفیت جبهه مقاومت و ابزار متحدین منطقهای منتفی است. کشور آسیب اقتصادی دیده، بازگشت تحریمها و مسئله اسنپ بک شرایط را به نفع طرف مقابل متحول کرده است. اگر برای جلوگیری از جنگ گفتوگو را میپذیریم باید در چنین شرایطی وارد مذاکرات شد.
ایران دیگر در سالهای ۱۹۹۲ یا ۱۹۹۸ و حتی ۱۴۰۰ نیست. وضعیت برای کشورما بسیار فرق کرده و اگر وارد مذاکرات شویم باید شرایط خود را به خوبی درک کنیم البته جایگزین مذاکره؛ جنگ است.
به نظر میرسد در داخل گروههایی از جنگ استقبال میکنند، آیا ایران از پس جنگ با آمریکا روزنه نجاتی جست و جو کرده است یا هیچ امکانی جز گفتوگو وجود ندارد؟
استقبال از جنگ عاقلانه نیست. در نظر گرفتن منافع کشور اجازه نمیدهد به سمت جنگ برویم. جنگ یعنی مرگ بی گناهان، یعنی خسارات اقتصادی جبران ناپذیر، جنگ یعنی عقب ماندگی بیشتر. ایران هنوز از زیر بار جنگ ۸ ساله بیرون نیامده است.
جنگ احتمالی ایران و آمریکا هرگز با جنگ ۸ ساله ایران و عراق قابل مقایسه نخواهد بود. مغز معیوبی میخواهد که فکر کند ترامپ مثل صدام با ما خواهد جنگید! جنگ ایران و آمریکا نبردی سرزمینی نیست و موازنه قدرت وجود ندارد.
واکنش ایران در برابر آمریکا همانند واکنش همسایگان خواهد بود. اگر در کشور چنین تصوری وجود داشته باشد که آنچه در جنگ ۸ ساله تجربه شد در جنگ با آمریکا هم تکرار میشود، اشتباه است. ما به دلیل همین نشناختن مسئلهها و عدم درک صحیح از مسائل بینالملل وارد بحران شدهایم. تحلیلهای غلط کشور را در وضعیت بد تاریخی قرار داده است.
از آینده جنگ احتمالی ایران و آمریکا چه تصویری میتوان ترسیم کرد؟ این جنگ چه تهدیدات دیگری را تقویت میکند؟
با توجه به شرایط ایران، گروههایی که دورتادور کشور هستند، بالا بودن زمینههای واگرایی و همچنین تمایل برخی از همسایگان و کشورهای منطقه به تجزیه ایران؛ چشم دوختهاند! آنها مدعی هستند این که فروپاشی نظام سیاسی میتواند منجر به تجزیه کشور شود.
البته تجزیه ایران خواسته آمریکا نیست. آمریکا در عراق، سوریه و افغانستان هم اجازه نداد این سرزمینها تجزیه شوند. اخیراً از دولت سوریه حمایت کرد تا کردها را سرکوب کنند و از وحدت سرزمینی سوریه حمایت کرد. آمریکا پیشتر این الگو را در عراق پیاده کرده بود. هدف آمریکا تجزیه سرزمینی ایران نیست. ولی اسرائیل اهداف دیگری در سر دارد و از فروپاشی و کوچک شدن کشورهای منطقه استقبال میکند.
آمریکا میخواهد ایران را با شرایط خودش به کشور دوست خود تبدیل کند. آمریکا این کار را در ونزوئلا نیز انجام داد همچنین پیش از این با توافق با طالبان آنها را به نیروی غیرمتخاصم با آمریکا تبدیل کرد. ایالات متحده در مورد ایران نیز چنین هدفی را دنبال میکند.
اگر جمهوری اسلامی نتواند با آمریکا به توافق برسد و شرایط برای عبور از وضعیت فعلی فراهم نشود، وضعیتی وخیم را برای کشور پیش بینی میکنم.