ستاره صبح - مریم اسدی برون: تغییر سیاست ارزی دولت در جامعه، با گرانی کالاها و خدمات رخ نشان داد. در چنین شرایطی انتقال تخصیص ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره تولید به انتهای این طیف و رساندن منابع به دست مصرف کننده نهایی، اقدامی فوری از سوی دولت بود تا در وضعیت فعلی که کم از شرایط بحرانی جنگی ندارد، با اجرای طرح کالابرگ، از زهر گرانی را بگیرد. ستاره صبح در گفتوگو با آلبرت بغزیان، استاد دانشگاه و اقتصاددان به بررسی نقاط قوت و ضعف این طرح پرداخته که در ادامه میخوانید:
آلبرت بغزیان در رابطه با اجرای طرح کالابرگ به ستاره صبح گفت: طرح کالابرگ، کوپن و طرحهای مشابه محصول چاره اندیشی دوران جنگ است. دولت در نظارت بر بازار و کنترل تورم موفق عمل نکرد و مجبور بود برای حمایت از جامعه کاری صورت دهد.
بغزیان در ادامه افزود: اخیراً طرح کالابرگ بعد از اصلاح سیاست ارزی در دستور کار دولت قرار گرفته و اجرای آن آغاز شده است. طرح کالابرگ راهکار فوری برای تقویت بنیه معیشتی مردم در کوتاه مدت است. اما همین طرح که در یک بازه زمانی جوابگو است، در دراز مدت به مشکلی برای دولت تبدیل میشود.
این اقتصاددان در این رابطه اظهار داشت: تعهدی ایجاد شده و قانون دولتها را مجبور به اجرای طرح میکند درحالیکه دولت با کسری بودجه روبهرو است و مشکل تأمین منابع دارد و در دراز مدت از عهده اجرای این تعهد بر نمیآید.
این استاد اقتصاد گفت: از طرفی با توجه به بالا بودن فشار مشکلات معیشتی، همین امروز هم اعتباری که برای چهار ماه روی کارت مردم شارژ شده است، رقمی را نشان میدهد که کفاف زندگی خانوار را نمیدهد! این ارقام به مرور با دست درازی تورم ناچیزتر هم خواهد شد. در همین لحظه که این طرح اجرا میشود هم نارضایتی وجود دارد.
وی با تاکید بر لزوم کنترل تورم و نیاز به توانمند سازی جامعه گفت: دو طرف باید بپذیرند که کالابرگ در حال حاضر کمکی اورژانسی به سرپرست خانوار است تا از بحران عبور کنند. چنین اقداماتی نمیتواند در دراز مدت ادامه داشته باشد. دولت باید برای آینده برنامه اقتصادی داشته باشد، نظارتها را تقویت کند و روی کنترل تورم کار کنند وگرنه این شیوه کمک به تأمین معاش نمیتواند تا ابد ادامه داشته باشد.
این کارشناس اقتصادی در ادامه خاطرنشان ساخت: اگرچه اصلاح سیاستهای ارزی ضرورت داشت، ولی به عقیده من حذف ارز ترجیحی در ماههای پایانی سال اقدامی غیر منتظره بود، چرا که اصلاح سیاست ارزی دولت و تک نرخی شدن ارز بی شک با تورم همراه است. اجرای این سیاست گرانی را در بازار بوجود میآورد. شرایط کشور برای تحمل این وضعیت مناسب نبود.
وی گفت: اجرای سریع این تصمیم در این برهه زمان نشان داد که کمبود منابع ارزی در دولت جدی بود و دیگر نمیتوانستند با سیاستهای قبلی به کار خود ادامه دهند. وقتی کمبود منابع وجود دارد، یعنی اجرای طرح کالابرگ هم میتواند با کمبود منابع روبهرو شود.
بغزیان با اشاره به علت تدوین طرح کالابرگ یادآور شد: کسری بودجه که یکی از پررنگترین دلایل اجرای اصلاحات ارزی و در ادامه تدوین طرح کالابرگ است، میتواند به تهدیدی در مسیر اجرای این طرح و دیگر طرحهای حمایتی دولت تبدیل شود. کسری بودجه پیش از این هم اجرای بسیاری از تعهدات دولت را ملغی کرده بود امروز هم سایه این تهدید بر سر طرح کالابرگ قرار دارد.
آلبرت بغزیان در پایان گفتوگو متذکر شد: کالابرگ مسکن است، نه درمان. برای توانمند سازی جامعه باید اقداماتی جدی و اساسی صورت داد. کمکهای دولتی هیچ زمانی در اندازهای نیست که هزینههای خانوار را پوشش دهد. آثار روانی و اجتماعی اجرای این طرح نیز باید در نظر گرفته شود. هر برنامهای در کنار آثارمطلوب خود تبعاتی به همراه دارد.