این طرحها و برنامهها که دارای ابعاد و لایههای اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، سیاسی و ... هستند، به دلیل داشتن پشتوانه مردمی، تزریق نشاط در جامعه و کاهش آسیبهای اجتماعی از محبوبیت و مقبولیت در جامعه برخوردار هستند.
اثرات مثبت این برنامهها بهویژه در مقولات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تا حدی چشمگیر است که میتوان از آنها بهعنوان راهکار توسعه نام برد زیرا باعث ایجاد اشتغال و چرخاندن چرخ اقتصاد میشود.
یکی از این برنامهها که جذابیت و قابلیت اجرایی آن در همه شهرها و روستاها باید موردتوجه قرار گیرد، برگزاری مسابقات فرهنگی، ورزشی، هنری و جامهای محلی است.
تا قبل از توسعه ساختوسازهای بلندمرتبه در کشور در بیشتر شهرها بهویژه در حاشیه آنها زمینهای خاکی فراوانی به چشم میخورد، مآمن جوانان در ساعات پایانی روز برای انجام مسابقات و بازیهای ورزشی بود.
اما نکته مهم، برگزاری جامهای محلات در این زمینهای خاکی به تولیت جوانان و ورزشکاران محل بود. جامها و مسابقاتی که از دل آنها ورزشکاران و ملی پوشان به ورزش کشور معرفی میشدند.
در حال حاضر نیز در برخی مدارس مسابقاتی مثل دارت، پنالتی، مسابقه پدر و پسر، مادر و دختر، مسابقات آشپزی، مسابقات فرهنگی و هنری و ... با محوریت و مشارکت خانواده برگزار میشود که میتوان به اهداف توسعه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دستیافت.
مسابقات فرهنگی و ورزشی غیررسمی، رویدادهایی هستند که اغلب بهصورت خودجوش و با مشارکت جمعی یا با محوریت مدارس و کانونهای مساجد و شوراهای محلات برگزار میشوند. این نوع مسابقات در عین سادگی، میتوانند آثار مثبت متعددی بر شرکتکنندگان و جامعه داشته باشند. تقویت روحیه اجتماعی و کار تیمی، افزایش فعالیت بدنی و سلامت، پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، جداسازی چند ساعت افراد از فضای مجازی، ایجاد فضایی شاد و مفرح، تقویت حس رقابت سالم، ایجاد فرصتهای جدید برای ارتباط، افزایش خلاقیت و نوآوری، تقویت حس تعلق به جامعه و ایجاد همبستگی را میتوان از مزایای اجتماعی این رقابتها عنوان کرد.
برگزاری این مسابقات بهویژه در حوزه ورزش اگر مستمر و ادامهدار باشد، علاوه بر توسعه سلامت جسمی، شاهد به حرکت درآمدن چرخ اقتصاد بومی با خرید البسه ورزشی، کفش، مدال و جام خواهیم بود. رونق و توسعه حملونقل درونشهری نیز از دیگر مزایای اقتصادی این مسابقات محسوب میشود.
در ضمن برگزاری مسابقات غیررسمی میتواند باعث افزایش فروش در کسبوکارهای محلی شود. رستورانها، کافهها، فروشگاههای مواد غذایی و مغازههای ورزشی ممکن است با افزایش تعداد مشتریان در روزهای برگزاری مسابقات مواجه شوند. حتی مسابقات غیررسمی نیز میتوانند بازدیدکنندگانی را از مناطق اطراف جذب کنند، بهویژه اگر مسابقات دارای جذابیت خاصی باشند یا در یک مکان دیدنی برگزار شوند. این بازدیدکنندگان میتوانند با خرید از کسبوکارهای محلی، به رونق اقتصادی منطقه کمک کنند. امید است دلسوزان و فعالان اجتماعی جامعه با رویکرد توسعه محور به برگزاری مسابقات مختلف ازجمله مسابقات ورزشی بیندیشند و با جدی گرفتن اثرات مثبت این رویدادها، فارغ از منابع دولتی و ملی، مسیر توسعه فرهنگی و اجتماعی جوامع محلی را فراهم سازند.