گروه بینالملل: رزمایش دریایی 2024 در آب های سرزمینی ایران با مشارکت چین و روسیه توجه کشورهای جهان را به خود جلب کرده است.حمایت ایران از گروه های مقاومت در جنگ حماس و غزه و حمایت چین از روسیه در جنگ مقابل اوکراین باعث شده که کشورهای غربی از همکاری نظامی چین،روسیه و ایران احساس خطر کنند.البته ایران در اعلام مواضع خود گفته رزمایش های نظامی برای حفظ ثبات و امنیت در منطقه است.در ارتباط با این موضوع ستاره صبح آنلاین گفتوگویی با حسن بهشتی پور انجام داده که در ادامه میخوانید:
*به نظر شما چین چگونه از روسیه در جنگ اوکراین حمایت میکند؟
موضع چینیها در جنگ اوکراین از لحاظ سیاسی حمایت از روسیه بود، ولی از لحاظ اقتصادی سعی کردند با به رسمیت شناختن تحریمها علیه روسیه دچار مشکل نشوند و به صورت شرکتهای واسطهای-تجاری مناسبات اقتصادیشان را با روسها حفظ بکنند و در عین حال تحریم های بین المللی را هم لغو نکردند؛ از جمله این تحریم های بینالمللی اعمال شده اروپا و غرب به رهبری ایالات متحده آمریکا میباشد.
بنابراین میتوان گفت موضع چین، موضع بیطرفی مثبت بود. دولت چین به درخواست روسیه برای دریافت کمکهای نظامی بیشتر توجه نکردند؛ اما نسبت به مسائل سیاسی در مجامع بینالمللی قطعنامههایی که علیه روسیه تدوین میشد مانع از تصویب آن میشد . البته چند بار هم در باره قطعنامه های مجمع عمومی که به نفع اوکراین تنظیم شده بود رأی بی طرف داد .
قرائن و شواهد نشاندهنده این است که جنگ اوکراین ادامه دار خواهد بود، هدف چینیها از شروع دور جدید میانجیگری میان روسیه و اوکراین این است که به این جنگ پایان بدهند، چرا که ادامه جنگ در بلند مدت به نفع چین نیست و عملا اجرای "پروژه کمربند جاده" را با مشکل مواجه کرده است. این طرح قرار بود از آسیا تا بندر هامبورگ پیش برود و کلی از بخش های هدف این پروژه هم در شرق اروپا بود که تمام این معادلات بر اثر جنگی که روسیه به راه انداخت، به هم خورد و از بین رفت.
با این وضعیت (آینده تجاری) چین در بخش شرق اروپا و همچنین جنوب شرقی اروپا با مشکل مواجه شده است. ولی چینیها به دلیل احاطه کاملی که به بازار نفت و گاز دارند؛ اولا قراردادهایشان را با وسعت سطح تجاری، با روسیه ادامه دادند و همچنان از روسیه نفت دریافت میکنند و دوم آن را به وسیله شرکتهای واسطهای که میخرند در پالایشگاهای خودشان به فرآوردههای نفتی تبدیل میکنند؛ به این دلیل که فرآوردههای نفتی را با نام شرکتهای خودشان صادر میکنند و همراه با سود زیاد به بازارهای جهانی تحویل میدهند.
*آیا چین به همکاری با روسیه ادامه خواهد داد؟
در دوران تحریم روسیه، شرکتهای کوچک نفتی چین از طریق مبادلات انرژی با روسیه در جریان دور زدن تحریمها خیلی سود برده اند چرا که نفت را چندین دلار زیر قیمت بازارهای جهانی از روسها میخرند و همچنان این موضوع ادامه دارد.
با این حال در بلند مدت برای دولت چین امنیت انرژی و امنیت غذایی خیلی اهمیت بیشتری از سودهای باد آورده مقطعی دارد چرا که جنگ روسیه در اوکراین تهدید مهمی را در سطح جهان به ویژه در شرق اروپا به وجود آورده است که این تهدیدها در عمل بازارهای چین را در سطح جهانی به ویژه در اروپا به خطر انداخته است چین به صلح بینالمللی برای رونق تجارت خود نیاز مبرم دارد و جنگ روسیه در اوکراین مانع عمدهای بر سرراه تجارت چین با اروپا محسوب میشود.
ضمن اینکه باید توجه داشته باشیم چین با آمریکا رقابت دارد اما قصد دشمنی ندارد چرا که نیت درگیری نظامی با آمریکا را ندارد. بعضیها ادعا میکنند که چین به دلیل قیمت ارزان نفت روسیه دوست ندارد این جنگ تمام شود ولی این حرف درست نیست به این دلیل که چینیها دوست دارند جنگ تمام شود و رابطه خودشان با روسیه را بدون تحریمها به راحتی از سر بگیرند.
چینیها دوباره شانس خودشان را امتحان کردن تا بتوانند به این جنگ پایان بدهند و اگر موفق بشوند یک موفقیت در عرصه دیپلماسی بینالملل بزرگ، برای چینیها محسوب میشود ؛کاری که ایالات متحده موفق نشده است. زیرا از یک طرف جنگ یعنی اوکراین، حمایت میکند. در حالی که چین موضع بیطرفی خود را حفظ کرد. با این حال شانس موفقیت انها در میانجیگری خیلی کم است. چرا که دو طرف حاضر نیستند امتیاز لازم را بدهند روسیه حاضر نیست مناطق اشغالی را ترک کند و اوکراین هم حاضر نیست تضمین لازم را برای آنکه هرگز عضو ناتو نمیشود به روسیه بدهد. براین اساس میتوان گفت جنگ پایان سریع نخواهد داشت. این جنگ بعد از دو سال صرفا برای آمریکا سود داشته زیرا روسیه روز به روز تضعیف میشود و اوکراین نیز ضعیفتر و وابسته تر به آمریکا میشود.
با این توضیحات میتوان گفت برنده نهایی جنگ، فقط آمریکاییها هستند چرا که روسیه خسارتهای هنگفتی هم از نظر سیاسی، اقتصادی و نظامی متحمل شده است. ناگفته نماند از جمعیت۴۱ میلیونی اوکراین در شروع جنگ، ۶ میلیون نفر به خارج از کشور مهاجرت کردن و ۱۰ میلیون نفر نیز داخل خود اوکراین جابهجا شدهاند و با توجه به این موضوعات به نظر میآید قصد چینیها برای میانجیگری صلح واقعی باشد.
اما اگر از نگاه روسیه بنگریم روسها توانستهاند "شبه جزیره کریمه را تصرف کنند و چهار استان شرقی اوکراین را ضمیمه خاک خودشان کند" و عملا ۲۰ درصد از خاک اوکراین را تصرف کردهاند. ولی از نظر بینالمللی برای آنها هیچ موفقیتی حاصل نشده و کشور روسیه یک متجاوز شناخته میشود.
تمایل روسها برای اتمام جنگ
به نظر میرسد روسها تمایل زیادی به اتمام جنگ و آتشبس دارند ؛چرا که ۴ استان شرقی اوکراین را اشغال و تصرف کرده و کریمه را هم تصرف کرده پس چرا آتش بس را قبول نکنند؟ اما طرف مقابل نمیتواند آتش بس را در شرایط اشغال چهار استان کشور بپذیرد .
غربیها نیز محترمانه و دوستانه به مقامات اوکراینی گفتهاند صلح پیشنهادی را بپذیرد و قید این چهارتا استان را بزند ولی کدام مسئول و مقامی در اوکراین جرات پذیرش همچنین کاری را دارد ؟چه کسی میتواند زیر سندی را امضا بکند که عملا روسیه چهار تا استان کشورش را اشغال کرده و بپذیرد که برای از دست ندادن مابقی خاکش چنین آتش بسی را بپذیرد؟ با این وضعیت هیچ دورنمایی به برای صلح وجود ندارد مگر اینکه شرایط و یا اتفاق خاصی روی دهد.